تجملگرایی مسئولان، تحمل فقر را برای محرومان دردناکتر میکند
مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) گفت: در هر کشوری فقر مسئله مهم و کلیدی است و مسئولان اجرایی کشور باید توجه زیادی به آن داشته باشند.
حجتالاسلام مهدی حسینپور، مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) در تهران در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی، اظهار کرد: در هر کشوری، فقر مسئله مهم و کلیدی است و مسئولان اجرایی کشور باید توجه زیادی به آن داشته باشند. یکی از احادیث کلیدی در مورد فقر که در کتاب اصول کافی از رسول خدا(ص) ذکر شده این است: «کادَ الفَقرُ اَن یَکُونَ کُفرا؛ فقر انسان را تا جایی پیش میبرد که ممکن است سر از کفر در آورد» و یا در حدیث دیگری امام على(ع) میفرماید: «الغِنى في الغُربَةِ وَطَنٌ، و الفَقرُ في الوَطنِ غُربَةٌ؛ توانگرى در غربت، در وطن بودن است و نادارى در وطن، غربت». یعنی انسان فقیر حتی در وطنش هم غریب است و انسان فقیر حتی بین اقوام و خانوادهاش هم غریب و خجالتزده است.
وی ادامه داد: همچنین در حدیث دیگری آمده است که فقر باعث میشود دین شخص، ناقص شود که در این صورت، عقل انسان مشوش میشود و مدام درگیر نداری است و خود به خود به سمتی میرود که دچار مشکلات بیشتری میشود. این مسئله به اندازهای مهم است که حضرت علی(ع) میفرماید: «الْفَقْرُ الْمَوْتُ الاَْكْبَرُ؛ مرگ بزرگ، فقر است».
حسینپور بیان کرد: و حال باید دید با این همه توجهی که اسلام به فقر داشته است، چرا در جامعه اسلامی ما تعداد زیادی از افراد، متأسفانه در فقر به سر میبرند و به سختی گذران زندگی میکنند که این مسئله باید برای ما مهم باشد. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «مَنْ أَصْبَحَ لا یَهْتَمُّ بِأُمورِ الْمُسْلمینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ؛ هر کسی که، صبح کند و اهتمامی به امور مسلمانان نداشته باشد، مسلمان نیست» و این مفهوم را میرساند که اگر کسی صبح از خواب بیدار شود و دغدغه رفع نیازهای مردم را نداشته باشد مسلمان نیست و حال سؤال اینجاست، مسئولان و کسانی که از وضعیت مالی بهتری برخوردارند، وقتی صبح بیدار میشوند چه اندازه دغدغهمند هستند که به انسانهای نیازمند کمک کنند تا آنها نیز از این زندگی سخت و تنگ بیرون آیند و بینیاز شوند.
مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) در تهران اظهار کرد: پیامبر اکرم(ص) میفرماید: اگر شما دغدغه رفع نیازهای انسانها (در برخی احادیث همسایهها) و یا حتی یک انسان غریبه که حتی ایمانش هم برای ما مهم نیست را ندارید، مسلمان نیستید. پس مسلمانی به این نیست که نماز بخوانیم و بگوییم مسلمانیم اما در ثروت و تجملات زندگی کنیم و ادعای اسلام و مسلمان بودن را هم داشته باشیم.
وی گفت: یکی از خصوصیات مهم پیامبر که اهلبیت هم این خصوصیت را در زندگی به کار میبستند، این بود که ایشان نسبت به مردم بیاعتنا نبود و قرآن یکی از خصوصیات مهم پیامبر(ص) را همین خصوصیت برمیشمارد. وقتی پیامبر(ص) مشاهده میکرد که مردم در سختی (چه مادی و چه معنوی) زندگی میکنند خود را به مشقت انداخته و دست به دعا برمیداشت و تلاش میکرد تا وضعیت اقتصادی مردم را اصلاح کند؛ لذا میبینیم در حکومت اسلامی یکی از دغدغههای مهم مسئولان با توجه به نگاه به حکومت پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع)، باید دغدغه اقتصاد ملت مسلمان باشد. مسئله فدک و کندن چاه دغدغهمندی حضرت علی(ع) را نشان میدهد، امیرالمؤمنین(ع) نان، خوراک و ارزاق را خود بین نیازمندان پخش و بردهها را آزاد میکرد تا آنها به بهانههای مختلف از فقر و رعیت بودن در آیند.
حسینپور ادامه داد: حال ما نگاه کنیم به نامه مهم حضرت علی(ع) به مالک اشتر، در این نامه امیرالمؤمنین(ع) عبارت بسیار مهمی را فرمودند که بسیاری از مسئولان ما توجهی به این عبارت ندارند و آن این است: «تو را به سمت مصر فرستادم و قرار است تو حاکم آنجا شوی. این را بدان که آبادی زمین در گرو آبادی مردم است» یعنی «ای مالک هر چقدر تو تلاش کنی تا مردم آنجا به لحاظ اقتصادی مستقلتر شده و از فقر دورتر شوند، آن وقت تو میتوانی یک حاکم و مدیر اجرایی خوب و دغدغهمند جهت آباد کردن زمین باشی».
وی گفت: اگر ما خود را جای کسی که دچار فقر شده است، بگذاریم متوجه میشویم که تحمل یک ثانیه فقر چه اندازه برای ما سخت و دردناک است. امروز نیز با وجود کرونا که گریبانگیر همه افراد شده است، بسیاری با مسئله فقر دست و پنجه نرم میکنند و آسیبهای جدی دیدهاند. خانوادههایی که از اقشار متوسط جامعه بودهاند، فقیر شدهاند و خانوادههایی نیز که فقیر بودهاند، فقیرتر شدهاند و برخی حتی در فقر مطلق به سر میبرند.
مسئله فقر از صحبت تا عمل
حسینپور اظهار کرد: خانوادهای را سراغ دارم که توانایی خرید یک دارو در حد مبلغ 30-40 هزار تومان را هم ندارند و یا خانوادههایی که به فرزندان خود قول میدهند که به مسجد و یا خیریهای بروند و نیم کیلو گوشت بگیرند تا غذایی بپزند. صحبت درباره فقر خیلی راحت و آسان است. کسانی مانند شخص من میتوانند ساعتها در مورد فقر صحبت کنند، اما اگر بخواهیم این موضوع عملی باشد و یا کاری را انجام دهیم که فقر از یک خانواده و جامعه ریشهکن شود، بسیار کار و زحمت دارد، اما ارزش دارد و این کار باید صورت بگیرد.
مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) در تهران افزود: خانوادههایی هستند که هنگام شب که سر بر بالین میگذارند تا بخوابند آرزو میکنند فردا صبح از خواب بیدار نشود؛ چرا که اوضاع فردایشان از امروز خرابتر خواهد بود و در واقع امیدی به زندگی خود و فرزندانشان ندارند. حال شما فقر را در کنار بیماری قرار دهید، آنوقت است که مصیبت پشت سر هم به فرد رو میآورد و این برای جامعه اسلامی اصلاً اتفاق خوبی نیست.
وی گفت: در برخی شهرهای مرزی خانوادههایی را داریم که متأسفانه در فقر مطلق به سر میبرند و طی سرکشیهایی که انجام شده است، دیدهایم خانوادهای پای دخترش شکسته بوده است و دکتر نبردهاند و در نهایت پایش دچار نقص شده است، چون هزینه مراجعه به دکتر را نداشتهاند. در مجموع اینکه در مورد فقر صحبت کردن راحت است، همانطور که خود من و مسئولان در موردش صحبت میکنیم، اما تحمل فقر بسیار سخت و گاهی غیرممکن است و به همین دلیل هم هست که پیامبر(ص) میفرماید: «کادَ الفَقرُ اَن یَکُونَ کُفرا» اما راهکارها برای ریشهکن شدن و از بین رفتن فقر چیست؟
فرهنگ قرض دادن
وی ادامه داد: برای فقرزدایی باید منابع اقتصادی را در اختیار افراد قرار دهیم، تا متکی به توان شخصی خود باشند و به لحاظ اقتصادی مستقل شوند. بله صدقه هم نیکوست و باید صدقه داد، اما در اسلام ثواب قرض دادن 16 برابر بیشتر از صدقه دادن است، چون ما نمیخواهیم فرهنگ گداپروری را رواج دهیم، البته این کار در برههای از زمان باید انجام شود و لازم هم هست، چون عدهای توانایی بازپرداختش را ندارند، اما فرهنگ قرض دادن در جامعه باید نهادینه شود و قرض بدهیم تا شخص خود را موظف بداند این قرض را به نحو صحیحی مصرف کند و به یک ثمری برساند و پول را پس بدهد.
حسینپور گفت: پس ما باید منابع مالی را در اختیار انسانهایی که از لحاظ مالی بهره اندکی دارند، قرار دهیم، بهعنوان مثال، بعضی افراد مرغ زنده و یا جوجه به افراد نیازمند میدهند و میگویند خودت آن را پرورش بده و از آنها استفاده کن که در واقع این کار خیلی بهتر از آن است که یک کیلو گوشت به آنها داد و یا افرادی زمینی را میدهند و به فرد نیازمند میگویند در آن کشاورزی کن و محصولش را برای خودت بردار و امثال آن. در واقع باید منابع را در اختیار افراد قرار داد تا خود بر روی این منابع کار کنند و به ثروت برسند.
مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) در تهران گفت: مورد دوم که مهم هم هست، سادهزیستی مسئولان و انسانهای متمکن است. متأسفانه آن چیزی که باعث میشود فقر را انسانهای فقیر تحمل نکنند و ناهنجاریهایی رخ دهد و به طغیان بکشد عدم سادهزیستی مسئولان است. امیرالمؤمنین(ع) میفرماید بر مسئولان جامعه واجب است و ضرورت دارد تا مثل انسانهای ساده زندگی کنند تا فقرِ انسانهای فقیر آنها را به طغیان نکشد. تحملِ نداشتن، خیلی سادهتر از آن هست که به رخ کشیدن دارایی و مال افراد (مسئولان) ثروتمند را ببیند.
وی بیان کرد: بنابراین مسئولان باید سادهزیست باشند، چون الگوهای جامعه هستند. فرد نیازمند ممکن است بگوید پول ندارم یک کیلو میوه بخرم، اما فلان مسئول سوار ماشین میلیاردی میشود. این تجملگرایی، فقر و تحملِ فقر را برای خانوادههای فقیر دردناکتر میکند و متأسفانه باعث میشود که آنها به طغیان کشیده شوند و کارهایی خلاف شئونات خود انجام دهند.
مدیریت صحیح منابع اقتصادی
حسینپور با بیان اینکه مورد بعد، مدیریت صحیح منابع اقتصادی است، اظهار کرد: متأسفانه ما هدررفت زیادی در بخش منابع اقتصادی داریم. من به آن دسته از افرادی که مدیر هستند، اما دغدغه رفع فقر ندارند و فقط به فکر جیب خود هستند و دغدغه جیب خود را دارند کاری ندارم، ما از این افراد توقعی نداریم، چون اصول انسانی را رعایت نمیکنند، اما توقع ما از مدیرانی است که ادعای اسلام و مذهب دارند که متأسفانه در این بخش هدررفت منابع زیاد است.
مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) در تهران بیان کرد: وقتی خانوادههایی از فقر رنج میبرند، اما اشرافیت در ساخت مساجد، حسینیهها و بناهای مذهبی از جمله امامزادهها را میبینیم، متوجه میشویم که این اسرافهای خارج از عرف و اشرافیتها با اعتقاد اسلامی سازگار نیست.
وی ادامه داد: ما نمیتوانیم لوستر و گلدستههای چند صدمیلیونی بسازیم و سپس شعار فقرزدایی هم دهیم؛ چرا که این روش با اعتقاد اسلامی اصلاً سازگار نیست و این انتقاد به مسئولان در نهادهای فرهنگی که منابع اقتصادی زیادی هم در اختیارشان هست، وارد است و هزینهکرد این بودجه که در ساختوسازهای خارج از عرف و شرع مصرف میشود، باید اصلاح شود؛ مساجدی که اصلاً سادهزیستی دوران پیامبر را ندارند و مکانهایی که به اسم امامزادهها ساخته میشود و متأسفانه در حد شأن و شئونات اسلامی هم نیستند.
حسینپور افزود: امام خمینی(ره) فرمودند ساده بسازید و محکم بسازید. سادهسازی و محکمسازی هیچ ربطی به اشرافیت ندارد، اما متأسفانه میبینیم در ساخت بناهایی که به نام اسلام، دین و مذهب ساخته میشوند، اشرافیت موج میزند که باید مقابل اینگونه رفتارها ایستاد و این منابع اقتصادی باید در دست قشر ضعیف قرار بگیرد تا به لحاظ اقتصادی مقداری رشد کنند.
مسئول خیریه امام حسنمجتبی(ع) در تهران گفت: مورد بعد نهادینه کردن روح انصاف و ایثار بین مردم هست، مردم باید یاد بگیرند که برای پیشرفت همنوع و همسایه خود ایثار کنند، یکی از نکات و لازمههای انسانیت و دینداری، مبحث انصاف و ایثار است. در اربعین میبینیم که انصاف، ایثار و رحم کردن موج میزند، اربعین باید درسی برای ما باشد تا به دیگران کمک کنیم، اینطور نباشد که دائماً حرف از رفع فقر بزنیم، اما پول و منابع اقتصادی که در دست ما و مسئولان است را خلاف عرف و شرع مصرف کنیم.
انتهای پیام
