زن مترقی در اندیشه امام خمینی(ره)

حمایت بی‌دریغ حضرت امام(ره) از تحصیل و پیشرفت عملی زنان در سیره خصوصی و در شیوه خانوادگی ایشان مشهود است. این در شرایطی بود که در همان زمان برخی طبقات اجتماعی و اصناف جامعه، دختران و زنان خود را از کسب علم و فضیلت به نام دین و دینداری تا به آنجا باز می‌داشتند که حتی برخی از ایشان از دانش و سواد اولیه هم بی‌بهره بودند. تحصیلات عالی و کسب کمالات علمی در قشر بانوان خانواده حضرت امام گویای مبارزه عملی ایشان با چنین جهلی است.

در صحیفه امام، ج14،ص317 آمده است: «درود بی‌پایان بر زنان متعهدی که اکنون در سراسر کشور به تربیت نوباوگان و تعلیم بیسوادان و تدریس علوم انسانی و آموزش فرهنگ غنی قرآنی اشتغال دارند».

اسلام می‌خواهد که زن و مرد رشد داشته باشند. اسلام زن‌ها را از آن  چیزهایی که در جاهلیت بوده نجات داده است. آنقدر که اسلام به زن خدمت کرده است خدا می‌داند به مرد خدمت نکرده است. شما نمی‌دانید که در جاهلیت زن چه بوده و در اسلام چه شده. حالا هم اینها دارند از جاهلیت بدتر می‌کنند. آن وقت آنها زن را بی‌اهمیت می‌کردند و حالا ایشان(شاه) می‌فرمایند که زن باید نمی‌دانم چه باشد، یک چنین حرفی که به کرامت زن برمی‌خورد.

اعتقاد ایشان درباره زن این است که باید- یک تعبیر سوئی کرده بود- اینطوری باشد. اسلام می‌خواهد زن اینطوری نباشد. اسلام می‌خواهد زن همانطوری که مرد همه کارهای اساسی را می‌کند، زن هم بکند، اما نه اینکه زن یک چیزی بشود که آقا دلشان می‌خواهد که بزک کرده بیاید توی جامعه و با مردم مخلوط بشود، با جوان‌ها آن طوری مخلوط شود! اسلام می‌خواهد این‌ها را جلو بگیرد. اسلام می‌خواهد حیثیت و احترام زن را حفظ کند. می‌خواهد به زن شخصیت بدهد. اینها می‌خواهند زن را بفروشند و او را از این دست به آن دست کنند، این را مخالف است اسلام. با زن مخالف است اسلام؟! اسلام به زن خدمتی کرده است که در تاریخ همچو سابقه‌ای ندارد. اسلام زن را از توی آن لجنزارها برداشته آورده و به او شخصیت داده. این اسلام با زن مخالف است؟ این‌ها تبلیغات است. می‌خواهند شما را از اسلام دور کنند و مال شما را بخورند.» (صحیفه امام،ج4،ص 428-427)

بعد از پیروزی انقلاب نیز امام بر حضور فعال زنان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی و مشارکت در صحنه‌های مختلف تأکید داشتند. امام خمینی در مصاحبه‌ای با روزنامه لس آنجلس تایمز  به تاریخ 57/09/16 در ارتباط با حضور زنان در دانشگاه و ادارات فرمودند: «زنان در جامعه اسلامی آزادند و از رفتن آنان به دانشگاه و ادارات و مجلسین به هیچ‌وجه جلوگیری نمی‌شود. از چیزی که جلوگیری می‌شود فساد اخلاقی است که زن و مرد نسبت به آن مساوی هستند و برای هر دو حرام است.» (صحیفه امام ،ج 5، ص183)

حضرت امام در اولین مصاحبه‌ای که با خبرنگاران ایرانی داشتند به تاریخ57/11/13 در پاسخ به سؤال خبرنگار زنی که پذیرفته شدن خود را نزد امام برای انجام مصاحبه، از نشانه‌های مترقی بودن نهضت اسلامی می‌دانست، فرمودند: «اما اینکه شما را پذیرفته‌ایم. بنده شما را نپذیرفتم. شما آمدید اینجا و من نمی‌دانستم شما می‌خواهید بیایید اینجا که پذیرفتم. این‎هم دلیل بر این نیست که اسلام مترقی است که به مجرد اینکه شما به اینجا آمدید اسلام مترقی است. ترقی هم این نیست که زن‌ها خیال کرده‌اند یا مردهای ما خیال کرده‌اند.(صحیفه امام،ج5، ص521-520)

ترقی به کمالات انسانی و با اثر بودن یک زن در مملکت است نه به اینکه سینما برویم که «دانس» برویم و این‌ها ترقیاتی است که محمدرضا برای شما درست کرد که شما را به عقب رانده که ما باید بعدها جبران کنیم. شما آزادید در کارهای صحیح که دانشگاه بروید، هرکاری را که صحیح است بکنید و همه ملت آزادند در اینها، اما اگر بخواهند کارهای خلاف عفت بکنند و یا کارهای خلاف ملت بکنند از آنها جلوگیری می‌شود و این دلیل بر ترقی و مترقی بودن است. (صحیفه امام،ج5،ص521-520)

زنانی هستند که شرایط بد محیط و اجتماع سابق آنان را از محیط سالم دور نموده است. امیدوارم با تغییر محیط اجتماعی ایران تمام نارواهایی که معلول آن محیط بود از بین برود. شنیده شده است که اینان تقاضای کار کرده‌اند. لازم است به وضع آنان هرچه بهتر رسیدگی کنید و موجبات رفاه آنان را با اشتغال به کارهای مناسب فراهم نمایید.» (صحیفه امام،ج6،ص381)

نقش زنان در عالم از ویژگی‌های خاصی برخوردار است. صلاح و فساد یک جامعه از صلاح و فساد زنان در آن جامعه سرچشمه می‌گیرد. زن یکتا موجودی است که می‌تواند از دامن خود افرادی به جامعه تحویل دهد که از برکاتشان یک جامعه بلکه جامعه‌ها به استقامت و ارزش‌های والای انسانی کشیده شوند و می‌تواند به عکس آن باشد.

امام خمینی در سالروز میلاد حضرت زهرا(س) به تاریخ 61/01/05 در پیامی در ارتباط با ظلم و ستم‌هایی که رضاخان و ایادی او در حق زنان مسلمان روا داشته‌اند فرمودند: «بدون شک آنچه در این پنجاه سال روزگار سیاه ایران به  دست این رژیم سیه روی به ملت عزیز ایران به ویژه بانوان مظلوم گذشت با طرح و نقشه از پیش حساب شده ابرجنایتکاران جهان بوده است. رضاخان و فرزند جنایتکارش با فکر علیلشان به چنان جنایات عمیقی دست زدند که در طول تاریخ این کشور بی‌نظیر و یا کم‌نظیر بوده است. ابر جنایتکاران که ادامه حیات خویش را در اسارت ملت‌ها، به ویژه ملت‌های اسلامی، می‌دانند در این سده‌های اخیر که راهشان به کشورهای اسلامی نفت‌خیز و ثروتمند باز شد دریافتند که تنها قشر مذهبی است که می‌تواند خار راهی در راه استعمار آنان باشد و نیز دریافتند که زنان در این نهضت نقش اساسی داشتند و متوجه شدند که در مشروطه و پس از آن نیز زنان، به ویژه قشر متوسط محروم آنان هستند که می‌توانند با قیام خود مردان را به میدان بکشند و احساس کردند که تا این عوامل به قوت خود باقی هستند نقشه‌های آنان نقش بر آب است و لازم دیدند برای دست یافتن به این کشورها و مخازن سرشار آنها، پایه‌های مذهب و رهبری مذهبی قشرهای مذهبی سست شود و از همان زمان‌ها به فکر این نقشه و عملی نمودن آن افتادند و توفیق‌هایی هم به دست آوردند. تا آنکه رضاخان را برای این خدمت یافته و او را به قدرت رساندند و او با این سه عامل به پیکار سرسختانه پرداخت و کسانی که آن زمان را به یاد دارند می‌دانند این خائن خطرناک با دستیاری عمال بی‌وطنش با اینان چه کردند و برای پیروزی هرچه سریعتر نقشه‌هایشان چه راه‌هایی را برای انحراف و مصرفی نمودن و به فساد کشاندن بانوان مظلوم در پیش گرفتند.

کافی است نسل حاضر که آن روزگار سیاه را درک نکردند به کتاب‌ها، شعرها، نوشته‌ها، نمایشنامه‌ها، تصنیف‌ها، روزنامه‌ها، مجله‌ها و مراکز فحشا و قمارخانه‌ها و شراب‌فروشی‌ها و سینماها که همه یادگار آن عصر بودند بنگرند و یا از آنان که دیده‌اند بپرسند و نیز سؤال کنند که نسبت به زن، این قشر انسان‌پرور و آموزگار چه ظلم‌ها و خیانت‌هایی در ظاهر فریبنده‌ای به اسم زن مترقی روا داشتند. شک نیست که توده‌های زنان مذهبی خصوصاً محرومان جامعه مقاومت نمودند، ولی برای استعمارگران خائن در بسیاری از قشرهای مرفه و عشرت‌طلب توفیق حاصل شد و اینان بازار را برای اربابان گرم کردند.» ( صحیفه امام ،ج16،ص194-192)

ما مفتخریم که بانوان و زنان پیر و جوان و خرد و کلان در صحنه‌های فرهنگی و اقتصادی و نظامی حاضر و همدوش مردان یا بهتر از آنان، در راه تعالی اسلام و مقاصد قرآن کریم فعالیت دارند... و از محرومیت‌هایی که توطئه دشمنان و ناآشنایی دوستان از احکام اسلام و قرآن بر آن‌ها بلکه بر اسلام و مسلمانان تحمیل نمودند، شجاعانه و متعهدانه خود را رهانده و از قید خرافاتی که دشمنان برای منافع خود به دست نادانان و بعضی آخوندهای بی‌اطلاع از مصالح مسلمین به وجود آورده بودند؛ خارج نموده‌اند.» (صحیفه امام، ج21، ص398-397)

از دیدگاه امام خمینی در نظام اسلامی، زن به عنوان یک انسان می‌تواند مشارکت فعال با مردان در بنای جامعه اسلامی داشته باشد. «زن باید در سرنوشت خودش دخالت داشته باشد. زن‌ها در جمهوری اسلامی رأی باید بدهند. همانطوری که مردان حق رأی دارند، زن‌ها حق رأی دارند.»(صحیفه امام،ج6،ص300) «همانطوری که مردها باید در امور سیاسی دخالت کنند و جامعه خودشان را حفظ کنند، زن‌ها هم باید دخالت کنند و جامعه را حفط کنند. زن‌ها هم باید در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی همدوش مردها باشند.» (صحیفه امام،ج18،ص403)

خانم‌ها حق دارند در سیاست دخالت بکنند، تکلیفشان است. روحانیون هم حق دارند در سیاست دخالت بکنند، تکلیف آنهاست. (صحیفه امام،ج10،ص15)

در اندیشه امام خمینی زن نیز یکسان با مرد در سرنوشت خود دخیل است و می‌تواند حضور فعال در صحنه‌های مختلف جامعه داشته باشد.

اسلام هیچ گاه مخالف آزادی زن‌ها نبوده است. زن مانند مرد آزاد است که سرنوشت خود را انتخاب کند و در فعالیت‌های مختلف اجتماعی شرکت داشته باشد. زنان آزادند در همه فعالیت‌ها نقش داشته باشند، آن چیزی که اسلام با آن مخالف است شیء شدن زن در جامعه است، اسلام می‌خواهد که زن حیثیت و شخصیت و شرافت خود را حفظ کند. اسلام زنان را از فسادی که آنان را تهدید می‌کند نجات داده و می‌دهد و در حقیقت آنان را از بند فساد آزاد کرده است. اسلام نمی‌خواهد زنان ملعبه دست باشند، می‌خواهد زنان آدم باشند مثل سایر آدم‌ها. ما می‌خواهیم زن آدم باشد مثل سایر آدم‌ها، انسان باشد مثل سایر انسان‌ها، آزاد باشد مثل سایر آزادی‌ها.»  (صحیفه امام،ج 3،ص370)

منبع: www.imam-khomeini.ir