شناسایی ۵۲۰ قطعه عکس دیده نشده از حرم مطهر رضوی

به گزارش ایکنا از خراسان‌رضوی و به نقل از آستان نیوز، تصاویر قدیم شهرهای کشور و مقایسه مکانی آن با حال یکی از موضوعاتی است که توجه علاقه‌مندان بسیاری را به خود جلب می‌کند.

علی اصغر ناصری‌مهر که کار خود را در دهه 40 با عکاسی از کتاب‌های خطی در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی آغاز و با ورود به این بخش به عنوان رئیس بخش فیلمتک و معاون اداره مخطوطات همکاری خود را با آستان قدس رضوی ادامه داد.

طی ماموریتی به تهیه عکس از نقاط مختلف شهر مشهد و پیرامون حرم در دهه 50 اقدام کرد که این مجموعه یکی از منحصر به فردترین تصاویر مشهد قدیم را در خود جای داده است.

محمدمهدی مرتضوی‌فر، مسئول بخش اسناد دیداری و شنیداری مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی، به شناسایی 520 قطعه از تصاویر تهیه شده توسط علی اصغر ناصری مهر اشاره دارد که به تازگی با همکاری وی صورت پذیرفته است.

وی این تصاویر را متعلق به بخش‌های مختلف شهر مشهد، ابنیه قدیمی حرم مطهر و وقایع در جریان انقلاب مشهد در محدوده سال‌های 1351 تا 1357 عنوان می‌کند که مستنداتی تاریخی به شمار می‌روند و برای تسهیل دسترسی پژوهشگران به آن مطابق استانداردها آرشیو می‌شوند.

نمایی از گنبد و گلدسته و صحنین حرم امام رضا(ع) در سال 1355، نمایی از بافت قدیم اطراف حرم امام رضا (ع) 1354، تخريب بناها و مغازه‌های قديمی متصل به حرم و تغييرات گسترده بافت پيرامونی آن، تظاهرات مردم مشهد در دوره انقلاب اسلامی، کتابخانه قدیم آستان قدس رضوی، عکس‌های هوایی حرم مطهر، آپارتمان‌های مرتفع در بلوار فردوسی، بازار رضای مشهد عکس‌های مربوط به بیمارستان امام رضا(ع) در سال 1350، نمایی از آینه‌کاری و کاشی‌کاری و مقرنس، روضه منوره، مرمت و بازسازی ایوان نادری صحن قدیم در 1356، سال شروع ساخت وساز مهمانسرای جدید در بست پایین خیابان در سال 1354، تعمیرات اساسی ضریح چهارم در سال 1356، عکس هوایی از بافت قدیم دور حرم و حرم امام رضا(ع) در سال 1355بخشی از محورهای موضوعی تصاویری است که توسط وی تهیه شده است.

نگهداری بیش از 40 هزار قطعه عکس در اسناد دیداری و شنیداری

در حال حاضر بخش اسناد دیداری و شنیداری مرکز اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی بیش از چهل هزار قطعه عکس آنالوگ و یکصد هزار  فریم عکس دیجیتال از ابتدای ورود عکاسی به ایران در دوره قاجار تا دوره معاصر را در خود نگهداری می‌کند. قدیمی‌ترین عکس این مجموعه مربوط به 1237 شمسی است که توسط جیانوزی عکاس ایتالیایی از حرم مطهر امام رضا(ع) گرفته شده است.

این عکس‌ها محدود به حرم مطهر امام رضا(ع) نبوده و موضوعات دیگری از جمله تصاویر نفیسی از مشهد در دوران انقلاب اسلامی، تغییرات بافت پیرامونی حرم مطهر، محلات قدیمی و ابنیه‌های تاریخی مشهد و سراسر ایران  را شامل می‌شود. در این مجموعه علاوه بر عکس‌ها، بیش از 25هزار نوار بتاکم، یوماتیک، وی اچ اس، دی وی کم و نوار کاست نگه‌داری می‌شود که بسیار ارزشمند و نفیس هستند.

بنا به گفته مرتضوی‌فر، از زمان راه‌اندازی مرکز اسناد آستان قدس رضوی در سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد این آستان مقدس در سال 1376، منابع گوناگون دیداری و شنیداری مانند صفحه‌های گرامافون، انواع فیلم و نوارهای ریلی صوتی، عکس‌ها، میکروفیلم و اسلایدها به عنوان منابع اهدایی در این مرکز نگهداری شده است.

وی گفت: با اضافه‌ شدن تدریجی منابع اهدایی مردمی و انتقال منابع تولیدی مرکز آفرینش‌های هنری، اداره کل روابط عمومی و معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی و همچنین منابع تولیدی درون سازمانی اعم از مصاحبه‌های تاریخ شفاهی، روابط عمومی و واحد آموزش، از سال 1382، واحد دیداری و شنیداری در مرکز اسناد این آستان ملکوتی جنبه رسمی به خود گرفت.

رسالت بخش اسناد دیداری و شنیداری سازمان گردآوری منابع دیداری شنیداری است که به ‌صورت پراکنده و غیرمنسجم بین سازمان‌ها و مؤسسات مختلف مجموعه بزرگ آستان قدس رضوی توزیع شده‌اند.

همچنین صیانت از منابع و مصاحبه‌های تولیدی آرشیو تاریخ شفاهی مرکز اسناد و مستند‌کردن و جاودانه‌ساختن فعالیت‌ها و اقدامات آستان قدس رضوی برای بهره‌برداری نسل امروز و آینده از دیگر اهداف تبیین شده برای این بخش به‌شمار می‌رود.