3 ساحت لغو در زندگی انسان

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، محمدعلی انصاری، مفسر قرآن کریم و صاحب تفسیر مشکاة، شامگاه 21 بهمن‌ماه، در نشستی مجازی با موضوع «اعراض اهل تقوا و سه ویژگی لغو در زندگی انسان» با تفسیر آیه سوم سوره مبارکه «مؤمنون»، اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های مؤمنان این است که در ارتباط با خداوند و عبادات خود بسیار مستحکم، قوی و فروتن هستند، به گونه‌ای که جان و دلشان در برابر خداوند تسلیم است از این عبادتی که مسیر انسان به سوی حضرت حق را تسریع و کوتاه می‌کند، بهترین بهره را می‌برند. اما ویژگی بعدی مومنان این است که مومنان کسانی هستند که از لغو اعراض می‌کنند، بدین معنا که مسیر زندگی خود را از لغو جدا می‌کنند و در این مسیر حرکت نمی‌کنند و به عبارتی مومنین از امور پوچ و بی‌هدفی که نه خیری برای دنیا و نه خیری برای آخرت آن‌ها دارد اعراض می‌کنند.

این مفسر قرآن کریم اضافه کرد: لغو در اینجا به لحاظ لغوی امری است که هیچگونه سودمندی و هدفی در آن وجود ندارد. این لغو دو سطح معنا در قرآن کریم دارد، یک سطح حداقلی و یک سطح حداکثری دارد. همچنین اعراض نیز در اینجا از کلمه عُرض به معنای مسیر و سمت می‌آید و در نهایت اعراض به معنای سمت و جهت را عوض کردن است.

انصاری اظهار کرد: بنابراین لغو در زندگی انسان دارای سه حوزه است که می‌توان به لغو در اندیشه و فکر، لغو در گفتار و شنیدار و لغو در رفتار و اعمال او اشاره کرد که در ادامه به تشریح هر یک از این لغویات در زندگی انسان مومن خواهم پرداخت.

وی بیان کرد: اولین حوزه لغو که لغو در اندیشه و فکر است؛ در این راستا مومنان به گونه‌ای عمل می‌کنند که هیچگاه در مسیر چنین لغوی قرار نمی‌گیرند و عمر، استعداد، وجود و فکر خود را به چنین عقائد باطلی نمی‌دهند و گرد این مسائل هم نمی‌گردند.

صاحب تفسیر مشکاة در ادامه به حوزه دوم که لغو در گفتار و شنیدار است، اشاره کرد و گفت: این نوع لغو آفت بزرگی در زندگی انسان است و مومنان کسانی هستند که گوش‌های خود را به هر لغوی نمی‌سپارند و سخنی که در آن فایده دنیوی و اخروی وجود نداشته باشد و غرض عقلایی در پشت این کلام نباشد، روی می‌گردانند. 

انصاری تاکید کرد: قوه شنیداری انسان نقش بسیار عجیبی در زندگی ما دارد، به گونه‌ای که همیشه در آیات قرآن کریم ابتدا به گوش و شنیدار و سپس به چشم و دیدن اشاره می‌شود، به این دلیل که اثر  شنیدن در وجود انسان پایدارتر و عمیق‌تر است.

وی تصریح کرد: خداوند سبحان حتی در یکی از آیات سوه مبارکه «ق» نیز راه نجات انسان را گوش و شنیدن می‌داند. اینکه آدمی گوش خود را به کجا بسپارد و در اختیار چه سخنانی بدهد، امر بسیار مهمی است. 

این مفسر قرآن کریم بیان کرد: امیر مومنان(ع) در خطبه متقین در نهج‌البلاغه می‌فرمایند که اهل تقوا کسانی هستند که مهار کاملی به چشم خود دارند و چشم‌های خود را از آنچه خداوند برایشان حرام کرده است، کنترل می‌کنند و این‌ها به تمام معنا بر روی خود تسلط دارند و گوش‌های خود را بر شنیدنی که نافع برای آن‌ها باشد، متوقف می‌کنند.

انصاری اظهار کرد: همچنین خداوند در آیه 55 سوره مبارکه «قصص»، می‌فرماید: «مومنان کسانی هستند که اگر در جایی باشند و ببینند که کسی لغو می‌گوید آنجا را ترک می‌کنند و می‌گویند که این سخن گفتن شما نابخردانه است و ما نمی‌خواهیم خود را وارد امور ناپسند کنیم».

وی تاکید کرد: در واقع هنگامی که بسیاری از این افکار، توهمات، تصورات و اینگونه مسائل وارد جان انسان می‌شود، در چند سال آینده آثار چنین لغویاتی که اکنون در قلب و وجود او وارد شده، دیده می‌شود.