ضرورت توسعه فضای حرم امام عسکری(ع) + فیلم

مسعود ارقبایی، مدیر اجرایی مرمت و بازسازی حرمین امامین عسکریین در سامرا، در گفت‌و‌گو با ایکنا از خراسان رضوی، درباره تاریخچه مرمت و بازسازی این بنا، اظهار کرد: پس از فاجعه بمب‌گذاری حرم سامرا در سال 2004 و تخریب اساسی که صورت گرفت، مرحوم محمدعلی شهرستانی، برای بازسازی این حرم‌ها وارد میدان شد و زیرنظر علمای عظام قم و نجف، به‌ویژه  آیت‌الله سیستانی کارشان را آغاز کردند.

وی بیان کرد: تفاوت حرم سامرا با سایر حرم ائمه اطهار(ع) در این است که آنجا خانه امام و سپس محل شهادت و دفن‌شان بوده است. به همین دلیل آیت‌الله سیستانی نسبت به این حرم حساسیت‌های ویژه‌ داشت و بر سادگی معماری، سبک و سیاق حرم، طبق آنچه در دوران صفوی بوده، تأکید شده است. ما هم طبق همان خط‌مشی‌ها مسیر را ادامه داده و تا به امروز پیش رفته‌ایم. به همین دلیل «خانه امام بودن» فضای حرم سامرا، مواد و مصالحی که برای تزئینات آن استفاده شده، در ساده‌ترین حد ممکن است.

ارقبایی در چند سال اخیر مسئولیت اجرایی مرمت و بازسازی بخش‌های مختلف در حرم سامرا را برعهده دارد، تصریح کرد: در بیشتر بخش‌ها، مرمت و بازسازی صفه‌های پیرامون حیاط داخلی صحن اصلی، آجرکاری‌ها، کاشی‌کاری‌ها و در برخی بخش‌ها، احداث را در دستور کار داشته‌ایم. در خردادماه امسال، کارهای داخلی حیاط به اتمام رسیده است و از دوره جدید به سراغ مرمت و بازسازی بخش‌های دیگر حرم خواهیم رفت، تا هرچه بیشتر کیفیت فضا را افزایش دهیم.  

مدیر اجرایی مرمت و بازسازی حرمین امامین عسکریین در سامرا با بیان اینکه هر چقدر کار بر روی حرم‌ها انجام شود، باز هم کم است، ادامه داد: با توجه به حجم زائران و تعداد مراجعان به اماکن، لازم است در آینده به طرح توسعه حرم سامرا بپردازیم، همچنین فراهم آوردن امکاناتی برای حرم سامرا از قبیل امکانات اقامتی که هم‌اکنون نیاز بسیار زیادی در این حوزه احساس می‌شود، از نکات حائز اهمیت است تا زائران بتوانند در آنجا اقامتی بهتر داشته باشند. علاوه بر آن می‌توان به فراهم آوردن مکان‌های درمانی به عنوان اولویت بعدی، اشاره کرد.

وی اظهار کرد: کار مرمت در این حرم کاملاً تخصصی توسط پیمانکاران و مهندسان ایرانی با همراهی استادکاران با استعداد داخلی انجام می‌شود و کشور عراق تنها همکاری و هماهنگی‌‌ها را انجام می‌دهند. حتی مصالح و مواد اولیه‌، نیروی کار و تأمین بودجه از سوی خیرین داخل کشور تأمین می‌شود.

عرض ارادت کاشی‌کاران به صاحب حرم

ارقبایی گفت: تیم ما شامل آجرکارها و کاشی‌کارهای بسیار مجرب بوده و عموماً از اهالی یزد و اصفهان هستند و سابقه کار بسیاری در این زمینه دارند. کار با این نوع مصالح برایشان ملموس است و زبان کار با آجر و کاشی را به خوبی آموخته‌اند. با توجه به ارادتی که نسبت به فضا و صاحب حرم دارند، بسیار با حوصله کار می‌کنند.

مدیر اجرایی مرمت و بازسازی حرمین امامین عسکریین در سامرا با اشاره به تعاملاتی که با ستاد بازسازی عتبات عالیات وجود دارد، ادامه داد: در کنار دیگر شرکت‌های خصوصی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، با ستاد بازسازی عتبات عالیات نیز تعاملاتی داریم، اما با نقشه‌کارهای متفاوتی از ما فعالیت می‌کنند که البته همگی با هدف بازسازی و توسعه عتبات عالیات پیش می‌رویم. در جلساتی که در ستاد عتبات عالیات برگزار می‌شود، حضور می‌یابیم و برای پیشبرد بهتر اهداف، تبادل نظر مطلوبی صورت می‌گیرد.

خیرین؛ مهم‌ترین تأمین‌کننده هزینه‌های بازسازی

وی با بیان اینکه تأمین بودجه تیم بازسازی حرم امام عسکری(ع)، توسط مجامع خیرین تأمین می‌شود، تصریح کرد: این بودجه در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گیرد و به‌صورت مستقیم در این اماکن هزینه می‌شود و طی بازدیدهای دوره‌ای که توسط خیرین صورت می‌گیرد، این مسیر تأیید و ادامه می‌یابد. بنابراین این کار یک کار مردمی است که توسط بخش خصوصی انجام می‌شود. تعداد نیروهای این تیم معمولاً بین 25 تا 50 نفر با توجه به حجم کار متغیر است. خوشبختانه به دلیل اسکان و امکانات رفاهی که حرم سامرا در اختیار ما قرار داده است، اجازه افزایش تعداد نیرو وجود دارد.

ارقبایی درباره تفاوت کار در این حوزه با دیگر حوزه‌ها، اظهار کرد: فارغ از مسائل عقیدتی و همچنین ارادتی که به ائمه‌اطهار(ع) داریم، با پیشبرد این کار، مسیر زندگی‌مان را انتخاب کرده‌ایم، کیفیتی که شاید برای برخی تصور آن امکان‌پذیر نباشد و توفیقی که شاید نصیب ۸ میلیارد جمعیت کره زمین نشود. درآمدی که از این راه حاصل می‌شود، برکت بسیاری دارد و همیشه مشتاق هستیم در این مکان مقدس مشغول به فعالیت باشیم.

مدیر اجرایی مرمت و بازسازی حرمین امامین عسکریین در سامرا با اشاره به تجربه کار کارگاهی که همیشه نکاتی برای آموختن دارد، گفت: گاه اتفاقاتی رخ می‌دهد که شبیه آن اتفاقات در مشهد یا در کارگاه ساختمانی، ممکن است به عنوان حادثه اتفاق تلقی شود، اما در آنجا با توجه به اینکه امکانات درمانی بسیار کمتر است، بعضاً اتفاق افتاده که خیلی زودتر از آن چیزی که توقع داشتیم، فرد آسیب‌دیده درمان شده و به محل کارش بازگشته و این موضوع یکی از ماجراهایی است که همیشه برای من ملموس بوده و علت آن، فضای معنوی است که در آن کار می‌کنیم.

وی در پایان اظهار کرد: کار با کاشی، آجر و مواد اولیه از این سبک، خود به خود برای انسان ایجاد آرامش می‌کند، زیرا از عناصر تشکیل‌دهنده انسان ساخته شده‌اند لذا لذت انجام این کار در فضایی چون حرم سامرا چندین برابر خواهد شد. در دو سالی که به واسطه کرونا مجبور به تعطیلی کار حرم سامرا شدیم، این توفیق نصیبمان شد که در حرم امام رضا(ع) فعالیت کنیم و بتوانیم طرح بسیار زیبایی برای ورودی‌های دارالحجه تهیه کنیم و در نهایت نظارت بر اجرای آن را هم بر عهده گرفتیم و کار انجام گرفت.