مردم را از عواقب پیری جمعیت آگاه کنیم
پژوهشگر حوزه جمعیت گفت: وظیفه مسئولان نسبت به روند جمعیت پیشرو، آگاه ساختن مردم از عواقب جمعیت و کوچک و پیر آینده است اگر جامعه به سمت کوچکشدن گام بردارد از لحاظ توان نظامی و دفاعی، فرهنگی، اقتصادی و فعالیتهایی که باعث پیشبرد اهداف آن جامعه میشود به شدت ضعیف و محتاج خواهد شد.
به پیشنهاد سازمان ثبت احوال کشور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، ۳۰ اردیبهشتماه مصادف با روز ابلاغ سیاستهای کلی جمعیت از سوی مقام معظم رهبری به عنوان روز ملی جمعیت در تقویم رسمی کشور به ثبت رسید.
در سیاستهای کلی جمعیت به مواردی مانند ارتقا پویایی، بالندگی و جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی، رفع موانع ازدواج، تسهیل و ترویج تشکیل خانواده و افزایش فرزند، کاهش سن ازدواج، اختصاص تسهیلات مناسب برای مادران بهویژه در دوره بارداری و شیردهی و پوشش بیمهای هزینههای زایمان و درمان ناباروری مردان و زنان، تحکیم بنیان و پایداری خانواده با اصلاح و تکمیل آموزشهای عمومی درباره اصالت کانون خانواده و فرزندپروری و با تأکید بر آموزش مهارتهای زندگی اشاره شده است.
در همین راستا زهره صادقیجلال، مدرس بالینی دانشگاه علوم پزشکی قم در گفتوگو با خبرنگار ایکنا از قم، در پاسخ به اینکه برخی معتقدند مشکلات اقتصادی باعث کاهش فرزندآوری در خانوادهها شده است، گفت: این نظریه چندان صحیح نیست، چون ما شاهد رشد جمعیت بیشتر در نواحی و محدودههای حاشیه کشور و شهرهای متفاوت هستیم برای مثال آمار فرزندآوری در سیستان و بلوچستان باتوجه به دسترسی کمتر به امکانات و رفاه عمومی بیشتر از شهرهای تهران و کرج است درواقع بینش و فرهنگ متفاوت باعث تفاوت در دیدگاه و روش زندگی میشود.
وی ادامه داد: اگر این موضوع را جزئیتر بررسی کنیم و تعداد فرزند را در قسمتهای متفاوت شهر بسنجیم متوجه میشویم که در نواحی بالاشهر با وجود رفاه اقتصادی بیشتر مردم، تعداد فرزندان یک خانواده نسبت به نواحی پایینشهر کمتر است و این خانوادهها فرهنگ فرزند بیشتر را با وجود مشکلات اقتصادی پذیرفتند و دلیل بیفرهنگی تلقی نمیشود.
صادقی درباره طرح جوانی جمعیت توضیح داد: طبق گفته مسئولان حدود ۴۰ درصد طرح جوانی جمعیت اجرا شده که با اطلاعرسانی صحیح میتوان شاهد اثربخشی این طرح میان خانوادهها شد، اما مسئولان باید با برطرف کردن مشکلات اقتصادی و عمل به وعدههای اجرا نشده بزرگترین حامی برای اجرای این طرح در جامعه باشند البته خانوادهها نیز با ایجاد شرایطی مانند ازدواج آسان، پایین آوردن سن ازدواج در جوانان و کاهش فاصله ازدواج تا تولد فرزند اول باید به رشد جمعیت کمک کنند.
سقط جنین؛ عامل مؤثر در کاهش جمعیت
مدرس بالینی دانشگاه علوم پزشکی قم به بزرگترین عامل کاهش رشد جمعیت در جامعه امروز اشاره کرد و گفت: بزرگترین مشکل جامعه امروز که در فراوانی جمعیت مؤثر است؛ سقط جنین است که به دلیل تغییر فرهنگ و سادهانگاری نسبت به این موضوع، روندی افزایشی دارد و نکته قابل توجه بروز مسئله سقط در بستر خانواده و اکثراً عمدی بودن آن باتوجه به سالم بودن جنین صورت میگیرد.
صادقی ادامه داد: با آموزش صحیح به خانواده و بهویژه مادران باید ارزش جنین به عنوان یک انسانی که لایق زندگی است تبیین شود و به عنوان یک شیء بیجان تلقی نشود و متأسفانه آمار سقطهای عمدی بدون دلایل پزشکی و با دلایل فردی و فرهنگی غلط رو به افزایش است که میتوان با آگاه ساختن مادر نسب به مشکلات پزشکی که بهدنبال سقط وجود دارد مانند نازایی بعد از سقط و مشکلات روحی و روانی و حتی گاهاً مرگ مادر که بهدنبال سقط رخ میدهد از بروز این حادثه تلخ در خانواده جلوگیری شود.
مربی کشوری جوانی جمعیت بیان کرد: با کنترل سقطهایی که با بهانههای فردی انجام میشود باعث جوانی جمعیت خواهیم شد، باید این باور و مفهوم را در خانواده ایجاد کرد که حیات و زندگی انسانها و حق تصمیمگیری ادامه حیات نیز به دست خداوند است و اگر در کنار این مفهوم مشکلات اقتصادی نیز حل شود، جوانی جمعیت اتفاق خواهد افتاد البته نقش مهم و پررنگ فرهنگسازی نباید فراموش شود.
بهکارگیری تمام توان تبلیغاتی برای اصلاح فرهنگ فرزندآوری
صادقی ادامه داد: مهمترین نقش متولیان فرهنگی ایجاد بینش، آگاهی و فرهنگسازی در مسئله فرزندآوری است همانطور که نتیجه فرهنگسازی شعار «زندگی بهتر با فرزند کمتر» را در زندگی مردم امروز مشاهده میکنیم در گذشته با تبلیغات گسترده از تبلیغ بر روی قوطی کبریت تا دیوارنوشتهها این فرهنگ در ذهن مردم جاگرفت که اکنون نیز باید با استفاده از تمام توان تبلیغاتی این فرهنگ اصلاح شود.
وی درباره اصلاح فرهنگسازی گفت: آن چیزی که باید در ذهنیت مردم اصلاح شود باور به رزاق بودن خداوند است؛ به یاد داشته باشیم که روزیدهنده اصلی در زندگی خداوند است و هیچ تضمینی برای ماندگاری اموال یا ناتوانی همیشگی مالی وجود ندارد و مشکلات اقتصادی صرفاً نمیتواند دلیل صرف نظر از فرزندآوری باشد.
صادقی یادآور شد: وظیفه دیگر مسئولان نسبت به روند جمعیت پیشرو، آگاهساختن مردم از عواقب جمعیت و کوچک و پیر آینده است اگر جامعه به سمت کوچکشدن گام بردارد از لحاظ توان نظامی و دفاعی، فرهنگی، اقتصادی و فعالیتهایی که باعث پیشبرد اهداف آن جامعه میشود به شدت ضعیف و محتاج خواهد شد و تلاش برای تحقق شرایط اقتصادی بهتر و حذف تحریمها شکست خواهد خورد.
وی ادامه داد: مهمترین مشکل یک کشور پیر مسائل درمانی و هزینه هنگفت دولت در زمینه دارو و درمان است که با بیماریهای مزمن و درگیرکننده و نبود نیروی جوان برای کنترل این شرایط؛ ایران به یک جمعیت ۳۰ میلیونی خواهد رسید که حدود ۶۰ درصد از همین جمعیت اندک را سالمندان تشکیل خواهند داد.
صادقی بیان کرد: باید مردم و مسئولان دست در دست یکدیگر به بهبود این وضعیت کمک کنند مانند دوران دفاع مقدس که در عین مشکلات اقتصادی، تحریمهای گوناگون و اشغال شهرهای متفاوت از یک جنگ سخت نظامی عبور کردیم و اکنون در جنگ اقتصادی و فرهنگی به سر میبریم، اما به نظر من بزرگترین جنگ امروز کشور، جنگ جمعیتی است و اگر نتوانیم مشکل جمعیت را تا قبل از بسته شدن پنجره جمعیتی کنترل کنیم تا ۱۵۰ سال درگیر عواقب آن خواهیم بود.
گفتوگو از حانیهسادات حسنیکیا
انتهای پیام
