در گفتوگو با ایکنا مطرح شد
بسیج؛ نمادی از اتکای نظام جمهوری اسلامی به قدرت نیروهای مردمی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مشهد گفت: بسیج نمادی از اتکای نظام جمهوری اسلامی به قدرت نیروهای مردمی است. بسیج تهدیدات امنیتی را در بسیاری از موارد مدیریت کرده و علاوه بر جنگ تحمیلی کمک به نیروهای نظامی و انتظامی برای حراست از مرزها از دیگر کارکردهای بسیج است.
محمدجواد توکلی خانیکی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مشهد در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی، در خصوص تشکیل بسیج مستضعفین و کارکردهای آن اظهار کرد: بسیج نمادی از اتکای نظام جمهوری اسلامی به قدرت نیروهای مردمی است، بسیج براساس سخن امام خمینی(ره) مبنی بر تشکیل ارتش ۲۰ میلیونی ایجاد شده که البته الهامبخش گروههای مختلف مردمی در کشورهای دیگر نیز بوده است.وی درباره فلسفه تشکیل بسیج افزود: از نظر تاریخی بسیج مستضعفین در پنجم آذر ۱۳۵۸ به فرمان امام خمینی(ره) تشکیل شده است و فلسفه وجودیش نیز ریشه در اندیشه اسلامی یا انقلابی دارد که بر این اساس مستضعفین باید برای دفاع از حق خود و ارزشهایشان بسیج بشوند، البته در آیه ۵۷ سوره نسا به این مفهوم اشاره شده است، یعنی در حقیقت بسیج ریشه در قرآن دارد و دیگر اینکه در حقیقت بسیج به یک نیاز پاسخ میدهد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مشهد ادامه داد: آن زمان یعنی در اوایل انقلاب، مقطع حساسی بود که نیاز به بسیج و منسجم شدن نیروهای مردمی امری ضروری بود و از آن جاییکه فراجناحی هم بودند در کنار ارتش و سایر نهادها باید از دستاوردهای انقلاب در برابر هجمهها، تهدیدها و حملات داخلی و خارجی بهعنوان ارزشی ۲۰ میلیونی به تعبیر امام خمینی محافظت میکردند و البته تقریباً توان دفاعی هم افزایش پیدا کرد، البته در موارد دیگر هم واقعاً به لحاظ کیفی و کمی در سطح عالی ارتقا صورت گرفت.
توکلی خانیکی با بیان اینکه بسیج نماد مردمی بودن نظام است، بیان کرد: پنجم آذرماه تشکیل بسیج مستضعفین محقق و به این صورت نمادی از اتکای نظام جمهوری اسلامی به قدرت مردمی اثبات میشود. این روز در حقیقت یادآور یک پشتوانه اصلی مردمی مبنی بر این است که کشور، نظام و مردم از همه اقشار و مشاغل مختلف در تشکیل نظام جمهوری اسلامی دخیل و شریک هستند.
وی با تأکید بر اینکه امروز فرصتی برای احیای خاطره شهدای بسیجی است، اظهار کرد: این روز بهترین فرصتی است که ما میتوانیم یاد و خاطره شهدای بسیجی را زنده نگاه داریم و آنرا به نسلهای بعد منتقل کنیم. افراد فراوانی در طول هشت سال دفاع مقدس و سالهای بعد از آن جانفشانی کردند و از خود گذشتند و در صحنههای مختلف به درجه رفیع شهادت نائل شدند. برجستهترین ویژگی بسیج، استکبارستیزی آن است و بسیج مستضعفین در کشور ما مقابل این حرکت ددمنشانه کفار و ستمگران قد علم کرده است.
توکلی خانیکی گفت: فلسفه روز ۱۳ آبانماه نیز ریشه در همین ۵ آذر دارد که توانسته است روحیه استکبارستیزی را در همه اقشار مختلف مردم زنده نگاه دارد. یکی از مهمترین کارکردهای بسیج که بر هیچکسی هم پوشیده نیست، کارکرد دفاعی و نظامی به خصوص در دوران دفاع مقدس است. بسیج بهعنوان یک نیروی مردمی پا به پای نیروهای نظامی ارتش و سپاه فعالیت میکرد و در بسیاری از موارد بسیجیها منشأ اثرات بسیار خوبی در جنگ و در پیروزیهای مختلفی در جبهههای متعدد نظامی در کشور مؤثر بودند.
وی ادامه داد: بسیج تهدیدات امنیتی را در بسیاری از موارد مدیریت کرده و علاوه بر جنگ تحمیلی کمک به نیروهای نظامی و انتظامی برای حراست از مرزها از دیگر کارکردهای بسیج است. یکی دیگر از کارکردهای فرهنگی و اجتماعی بسیج نیز آن است که با رویکرد فرهنگی میتواند در ترویج ارزشهای اسلامی و انقلابی در تمام سطوح و اقشار جامعه فعالیت بیسابقه و چشمگیری داشته باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم مشهد در خصوص کارکرد جهادی بسیج بیان کرد: بسیج کارکرد جهادی و سازندگی نیز دارد و این در قالب فعالیت گروههای جهادی در مناطق محروم برای پروژههای مختلف عمرانی، آموزشی و بهداشتی بدون هیچ چشمداشتی است. بسیج فرهنگ ایثار و شهادت را به خصوص در دوران دفاع مقدس در بین مردم جا انداخت و هرجا که کشور نیاز داشته باشد برای نمونه در اغتشاشات، تنشهای داخلی و در جنگ تحمیلی در جنگ ۱۲ روزه وارد میدان شده و از جان مایه گذاشته است.
توکلی خانیکی با اشاره به الگوگیری کشورهای اسلامی از سازمان بسیج گفت: بسیج در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و از خود گذشتگی و شهادتطلبی نقش بسیار مثبتی را ایفا کرده و همین تجربه باعث شده است که در کشورهای دیگر از جمله در عراق هم حشدِ شعبی شکل بگیرد. علاوه بر این بسیج با جنگ نرم نیز مقابله میکند، علاوه بر این سرمایه اجتماعی را با شبکههای محلی که در قالب پایگاههای بسیج تشکیل شده و به انسجام اجتماعی در سطح محلات کمک شایانی کرده، ارتقا داده است.
وی تصریح کرد: بسیج علاوه بر اینها در صحنههای حساس حضور داشته و در بحرانهای طبیعی مانند سیل، زلزله و حتی مواردی مثل کرونا حضور فعال داشته است. بسیج یک سری دستاوردهای اقتصادی هم دارد، گروههای جهادی که در قالب بسیج سازندگی در مناطق محروم، مدرسه و جاده میسازند، مراکز بهداشتی و پروژههای آبرسانی و امثالهم را برای مردم رقم میزنند و همچنین یکی از بدنههای حمایت از تولید داخلی هم از لحاظ اقتصادی بسیج است که در قالب بسیج سازندگی اردوهای جهادی راه میاندازد و مهارتآموزی میکند.
توکلی خانیکی در پایان گفت: برخی معتقدند که با گذشت زمان و گسترش ساختار بسیج ممکن است که بخشی از ماهیت مردمی و خودجوش اولیهاش کمرنگ شده باشد و به نهادی بیش از حد دولتی تبدیل شده باشد، اما جذب نسل جوان امروزی طبیعتاً با سلایق و دغدغههای متنوعی که دارد با چیزیکه در گذشته وجود داشته کمی متفاوت است و این نیازمند به روزرسانی است که روشهای سنتی جای خود را به روشهای مدرن بدهد.
انتهای پیام 
