هشدار امیرالمؤمنین(ع) درباره ناپایداری نعمت‌ها و غفلت انسان

به گزارش ایکنا از خراسان‌رضوی، محمدعلی انصاری، صاحب تفسیر مشکاة، در نشستی که محتوای آن از کانال‌های مجازی منتسب به این مفسر قرآن کریم منتشر می‌شود، با موضوع «ناپایداری نعمت‌های دنیا» اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) پس از تبیین چرایی و چگونگی تقوا و معرفی ابزارهای دستیابی به آن، در بیانی هشداردهنده و تأمل‌برانگیز به ناپایداری همین ابزارها اشاره می‌کنند و انسان را نسبت به سرنوشت نعمت‌هایی که در اختیار دارد متوجه می‌سازند.

وی ادامه داد: به گفته ایشان، خداوند ابزارهای متعددی برای تقرب انسان به سوی خود قرار داده است؛ از جمله چشم، گوش، فرصت، زمان، مال، مقام، توان جسمی، عقل و موقعیت‌های اجتماعی. این نعمت‌ها همان وسایلی هستند که انسان می‌تواند از طریق آن‌ها به خدا نزدیک شود؛ چنان‌که قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ».

انصاری بیان کرد: در عین حال، همین ابزارها می‌توانند زمینه دوری انسان از خداوند را نیز فراهم کنند. مال، مقام، علم، جمال و قدرتی که وسیله قرب است، اگر با غفلت همراه شود، به عامل فاصله گرفتن از حق تبدیل می‌شود. نمونه آن، ماجرای قارون است که ثروت خود را به علم نسبت داد و گفت: «إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَىٰ عِلْمٍ»

صاحب تفسیر مشکاة افزود: بر این اساس، انسان باید همواره از خود بپرسد نعمت‌هایی که امروز در اختیار دارد، او را به خدا نزدیک‌تر کرده یا از او دور ساخته است. این پرسش، به‌ویژه در مورد فرصت عمر، سلامت، توان جسمی و موقعیت‌های اجتماعی اهمیتی دوچندان دارد.

وی بیان کرد: امیرالمؤمنین(ع) در ادامه به یک حقیقت بنیادین اشاره می‌کنند: این نعمت‌ها دائمی و در اختیار همیشگی انسان نیستند. دنیا بر پایه زوال و فنا بنا شده است و هیچ‌یک از این امکانات پایدار نخواهد ماند. نه چشم باقی می‌ماند، نه گوش، نه جوانی و نه سلامت.

انصاری در ادامه گفت: حضرت می‌فرماید: آیا جوانان پرتوان و شاداب، جز در انتظار خمیدگی و پیری هستند؟ و آیا آنان که در سلامت و خوشی به سر می‌برند، جز در انتظار بیماری‌هایی‌اند که ناگهان نازل می‌شود؟ هیچ‌کس نمی‌تواند سلامت خود را حتی برای ساعتی تضمین کند.

صاحب تفسیر مشکاة افزود: در همین زمینه، نمونه‌ای عینی از ناپایداری سلامت انسان نقل شد؛ ماجرای پزشکی برجسته که شاهد بود بیماری که شبانه در کنار همسرش بستری شده بود، صبحگاه با مرگ همسر خود روبه‌رو شد؛ در حالی که بیمار زنده ماند و همسرش از دنیا رفت. این حادثه مصداق روشن این حقیقت است که هیچ تضمینی برای ادامه حیات و سلامت وجود ندارد.

وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) همچنین تأکید می‌کنند که فاصله میان عافیت و ابتلا، جوانی و پیری، توان و ناتوانی، بسیار اندک است. انتقال از سلامت به بیماری، از توان به ضعف، از زندگی به مرگ، به سرعت و ناگهانی رخ می‌دهد. لرزش بدن، دردهای کوچک، گلوگیر شدن لقمه غذا و ناتوانی در انجام ساده‌ترین امور، همگی نشانه‌های نزدیکی زوال نعمت‌هاست.

انصاری گفت: بر همین اساس، حضرت با بیانی تکان‌دهنده هشدار می‌دهند: اگر جوانی به پیری، عافیت به بیماری و بقا به فنا می‌انجامد، کدام انسان عاقل این فرصت‌ها را رها می‌کند و از آن‌ها برای رسیدن به تقوا و کمال بهره نمی‌برد؟

صاحب تفسیر مشکاة تصریح کرد: این سخنان، انسان را به مراقبه دائمی فرا می‌خواند تا پیش از آنکه نعمت‌ها از دست برود، از عمر، سلامت، موقعیت و توان خود در مسیر بندگی و تقرب الهی استفاده کند؛ چراکه دنیا بر پایه ناپایداری استوار است و لحظه‌ای تضمین‌شده در آن وجود ندارد.