ترامپ و الگوی فرعونی؛ استکبار، تحقیر و پیمانشکنی در یک قاب
به قلم حجتالاسلام سعید داودی؛ عضو هیئت علمی گروه قرآنپژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
واژه «فرعون» در اصل، صفتی است برای پادشاهان جبار و ستمگر. این واژه از ریشه «فرعنه» به معنای تکبر، خودخواهی و گردنکشی گرفته شده و به همین دلیل، به هر انسان سرکش و متکبری «فرعون» اطلاق میشود (لسان العرب)
خداوند در قرآن کریم، بارها به فرعون و صفات مذموم او اشاره کرده است، که مهمترین این ویژگیها عبارتند از:
– استکبار و برتریجویی: (یونس/۷۵؛ مؤمنون/۴۶).
– طغیانگری: (طه/۲۴ و ۴۳)
– برتریجویی، به استضعاف کشیدن مردم و به بند کشیدن آنان : (قصص/۴).
– خودمحوری و دعوت مردم به اطاعت از خویش: (قصص/۳۸).
– ادعای ربوبیت و صاحب اختیاری عالم: (نازعات/۲۴).
– فسق و خروج از اطاعت حق: (نمل/۱۲).
– گمراهسازی مردم: (طه/۷۹).
– رفتار ضد رشد و سعادت بشر: (هود/۹۷).
– استفاده از انواع مکر و حیله : (طه/۶۰).
– جوسازی و اتهامزنی به موسی (ع) و طرفداران او: (اسرا/۱۰۱-۱۰۲).
– دنیاطلبی، ثروتاندوزی، و زرق و برق دنیوی: (یونس/۸۸).
– به رخ کشیدن امکانات، به منظور الزام مردم به تبعیت از خود : (زخرف/۵۱).
– ظلم، شکنجه، آدمکشی و به ویژه کودککشی: (اعراف/۱۴۱).
در میان صفات فرعون، عبارت «ذِي الْأَوْتادِ» (صاحب میخها)، به شکنجههای وحشیانه او اشاره دارد. براساس تفاسیر، کسانی که مورد خشم فرعون قرار میگرفتند، به چهار میخ کشیده میشدند.
دستها و پاهای فرد را با میخ به زمین میبستند یا با میخ به زمین میکوبیدند و یا او را بر روی قطعه چوبی میخواباندند و سپس دست و پای او را به آن میخکوب میکردند یا میبستند.
در نهایت، او را به همان حال رها میکردند تا در اثر درد و خونریزی جان دهد(تفسیر نمونه). این تصویر، اوج سبعیت، درندگی و بیرحمی است که از نمادهای بارز حکومت فرعونی محسوب میشود.
تمامی این صفات فرعونی و خصلتهای ویرانگر و ضدبشری، به وضوح و در مقیاسی وسیعتر، در شخصیت و رفتار دونالد ترامپ جلوهگر است. خودشیفتگی افراطی و تحقیر دیگران، از بارزترین ویژگیهای رفتاری اوست.
این خصائص نه تنها در سخنرانیها و مصاحبههایش، بلکه در نحوه نشستن، دست دادن و کلیت تعاملاتش با دیگران، کاملاً آشکار و ملموس است. او به طور مداوم خود را برتر از دیگران نشان داده و مخالفان و منتقدان خود را به شکلی تحقیرآمیز مورد حمله قرار میدهد.
این مرد، حتی با نزدیکترین همپیمانان خود نیز رفتاری تحقیرآمیز و از موضع قدرت مطلق دارد. نمونه بارز آن، اظهاراتش در اجلاس داووس در سال گذشته بود که با اشاره به جنگ جهانی دوم و شکست آلمان نازی، خطاب به اروپاییها گفت: «اگر ما آمریکاییها نبودیم، اکنون شما زبان آلمانی صحبت میکردید». این سخنان، اوج استکبار و نادیده گرفتن نقش تاریخی متحدان بود.
رفتار تحقیرآمیز او در اجلاس شرم الشیخ، در جریان بحث درباره اداره غزه، بار دیگر نسبت به همپیمانان اروپاییاش تکرار شد. او حتی رئیسجمهور فرانسه را به برکناری تهدید کرد و کشورها را با اشغال و الحاق به خاک آمریکا، مورد ارعاب قرار داد.
او حتی محمد بن سلمان را که صدها میلیارد دلار برای آمریکا هزینه کرده است، با تعابیری زشت تحقیر میکند. پیمانشکنی و حیلهگری او در مذاکره با ایران به وضوح نمایان شد؛ او دو بار در میانه مذاکرات، میز مذاکره را ترک کرد و به ایران حمله کرد.
کشتار وسیع مردم، به ویژه کشتار دانشآموزان مدرسه میناب، برگ سیاهی دیگر بر کتاب قطور این فرعون زمان است.
اما آنچه در این میان برای مؤمنان نویدبخش است، سرانجام شومی است که قرآن کریم برای فرعون ذکر کرده است: «فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَ اللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ؛ خداوند آنها را به کیفر گناهانشان گرفت و خداوند کیفرش شدید است.» (آل عمران/ ۱۱).
مردم شاهد غرق شدن و نابودی فرعون خواهند بود: «وَ أَغْرَقْنَا آلَ فِرْعَوْنَ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ؛ فرعونیان را غرق کردیم در حالی که تماشا میکردید.» (بقره/ ۵۰). براساس این آیه، نابودی آنان نه تنها قطعی، بلکه در مقابل دیدگان مردم رخ داد تا عبرتی برای همگان باشد.
همچنین، تمام امکانات و دستاوردهای فرعونیان نابود شد: «وَ دَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ وَ مَا كَانُوا يَعْرِشُونَ؛ ما کاخهای زیبا، بناهای مجلل و پر زرق و برق آنان و همچنین باغات پرشکوهشان را نابود ساختیم.» (اعراف/ ۱۳۷). تمام قدرت، ثروت و دستاوردهای مادی فرعون و قومش، در برابر اراده الهی هیچ ارزشی نداشت و به کلی از میان رفت.
و در نهایت، عذاب الهی را در جهنم خواهند چشید: «النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ؛ عذاب آنها آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه میشوند، و روزی که قیامت برپا میشود دستور میدهد آل فرعون را در سختترین عذابها وارد کنید.» (غافر / ۴۶).
این آیه، اوج مجازات و کیفر الهی را برای فرعون و پیروانش بیان میکند؛ عذابی که در دنیا با غرق شدن و نابودی امکاناتشان آغاز و در آخرت با ورود به جهنم و عذاب ابدی ادامه خواهد یافت. فرعون امروز نیز، با هر نام و لباسی که باشد، باید منتظر شکست و ذلت ابدی باشد. وعده الهی تخلفناپذیر است.
انتهای پیام
