استقامت در قرآن؛ سازوکار الهی برای رشد فردی و انسجام اجتماعی

به قلم حجت‌الاسلام علی آقا پیروز، مدیر گروه مدیریت و حکمرانی اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

آیات قرآن کریم نشان می‌دهد که استقامت، تنها یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه سازوکاری الهی برای توانمندسازی انسان و ساماندهی اجتماعی است آنجا که می فرماید: «وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً لَمَّا صَبَرُوا.. 24 سوره مبارکه سجده»، صبر و یقین زمینه‌ساز دستیابی به نقش‌های رهبری است.

استقامت، انسان‌ها را به مرتبه‌ای می‌رساند که صلاحیت هدایت دیگران را پیدا می‌کند.و آیه « إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمْ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ فصلت/۳۰» بیانگر آن است که استقامت منشأ آرامش روانی، امنیت قلبی و احساس حمایت الهی است قرآن برای استقامت‌کنندگان «بشارت به بهشت» و تحقق وعده‌های خداوند را بیان می‌کند.

این آموزه، روحیه امید، آینده‌نگری و تلاش بلندمدت را تقویت می‌کند و طبق آیه «وَأَلَّوْ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا. الجن/۱۶» و اگر ‏[‏مردم‏]‏ در راه درست، پايدارى ورزند، قطعاً آب گوارايى بديشان نوشانيم، پایداری در مسیر صحیح، زمینه‌ساز وفور نعمت و برکت است. استقامت باعث رشد، پایداری عملکرد و گشایش منابع می‌شود.

هنگامی که مردمی در برابر سختی‌ها، بحران‌ها یا فقدان‌های بزرگ، وحدت، انسجام و امید خود را حفظ می‌کنند، این امر نشانه‌ای روشن از «تاب‌آوری اجتماعی» است؛ همان ویژگی‌ای که قرآن آن را سرچشمه‌ی آرامش قلبی، پایداری در مسیر حق و زمینه‌ی گشایش‌های الهی می‌داند.

حضور فعال در عرصه‌های همبستگی، همیاری و حمایت متقابل، بازتابی از همین روحیه‌ پایداری و ایمان زنده است که جوامع را در برابر دشواری‌ها نیرومند می‌سازد. چنین مردمی، با حفظ امید و معنا در زندگی، از خوف و حزن رهایی می‌یابند.

و به تعبیر قرآن، به وعده‌های الهی نزدیک‌تر می‌شوند.این تاب‌آوری جمعی، سرمایه‌ای معنوی و اجتماعی است که مسیر رشد و تعالی ملت‌ها را هموار کرده و آنان را به نمونه‌هایی از پایداری در تاریخ بشر تبدیل می‌کند.

وحدت و انسجام مردم غیور ایران اسلامی در این روزها حقیقتا جلوه‌ای از پایداری و تاب آوری حیرت انگیز آنان است حضور گسترده، مستمر و چشمگیر مردم سلحشور ایران در اجتماعات و اعلام حمایت از نظام و رهبری و جانفشانی در این مسیر حقیقتا آنها را در حد الگوی رهبری در سطح دنیا معرفی می‌کند و آنان را مستحق وعده‌های الهی قرار می‌دهد و این مردم از دشمن نمی‌ترسند احساس آرامش درونی و امنیت قلبی می‌کنند، روحیه امیدواری دارند گرچه مصیبت جانکاه فقدان امام شهیدشان آنها را عزادار کرده اما با رجزخانی و حفظ روحیه حماسی پیام مقاومت به دنیا مخابره می‌کنند، این مردم حقیقتاً بزرگ، عظیم الشان و قابل احترام و تواضع هستند.

این مردم از سوی خداوند مبعوث شده اند تا طومار نظام سلطه را در هم پیچند و قدرت جهان اسلام را آشکار سازند.