اخلاق اجتماعی نقطه محوری سیره امام صادق(ع) است

حجت‌الاسلام غلامرضا رضایی، مدرس حوزه، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان رضوی در خصوص سیره امام صادق(ع) اظهار کرد: مراجعه به سیره امام صادق(ع) کمک می‌کند فهمی عقلانی‌تر و انسانی‌تر از دین شکل بگیرد و شاید همین ویژگی است که باعث شده نام ایشان بیشتر به مکتب گره بخورد تا فقط به‌عنوان یک شخصیت تاریخی.

این مدرس حوزه افزود: در سیره امام صادق(ع) چیزی که برجسته‌تر دیده می‌شود، روش ایشان در مواجهه با فکر و پرسش است؛ ایشان به‌جای برخورد احساسی، از مردم می‌خواستند سؤال کنند، بیندیشند، دلیل بخواهند و با آرامش گفت‌وگو کنند و به نظر می‌رسد امروز جامعه ما دقیقاً به همین خِرَدِ گفت‌وگویی احتیاج دارد.

وی با اشاره به شیوه اخلاقی امام صادق(ع)، این‌که حتی با مخالفان با احترام برخورد می‌کردند بیان کرد: این شیوه اخلاقی می‌تواند بسیاری از تنش‌های اجتماعی امروز را کم کند، ایشان نشان می‌دادند اخلاق فقط توصیه نیست، بلکه یک سبک زیستن به شمار می‌رود.

رضایی با بیان اینکه شیوه تعامل امام(ع) با انسان‌ها حائز اهمیت است، اظهار کرد: امام صادق(ع) فقط درس نمی‌دادند، بلکه یک نوع ارتباط انسانی می‌ساختند که بر احترام، شنیدنِ دقیق و کمک به رشد فکری طرف مقابل استوار بود و این یعنی اخلاق، تربیت و روش علمی ایشان از هم جدا نبود، بلکه در کنار هم یک سبک تربیتی را عرضه می‌کردند.

این مدرس حوزه با اشاره به اینکه اخلاق در نگاه ایشان فقط توصیه‌های فردی نیست و بیشتر یک رفتار اجتماعی سازنده مبتنی بر مدارا، انصاف و خوش‌رفتاری با مخالف است، گفت: نکته دیگر، تعادل در زندگی است و امام صادق(ع) هیچ‌گاه انسان را به گوشه‌گیری یا افراط تشویق نکردند، کار، مسئولیت اجتماعی، معنویت و خانواده در نگاه ایشان کنار هم‌ معنا پیدا می‌کند که این نگاه به‌خصوص برای جوان‌ها بسیار کارآمد است.

وی شیوه برخورد امام(ع) با علم و عقلانیت را مورد تأکید قرار داد و افزود: در دوره‌ای که بحث‌وجدل‌های فکری فراوانی وجود داشت، امام صادق(ع) به‌جای این‌که مردم را به تقلید صرف دعوت کنند، راه فکر کردن را به آنها یاد می‌دادند و بدین‌گونه می‌خواستند بگویند دین‌داری بدون تعقل دوام ندارد، لذا این مسئله برای نسل امروز که با سؤال‌ها و شبهات مختلفی روبه‌روست، راهگشاست.

رضایی با بیان اینکه بیش‌ترین نیاز امروز ما فضای گفت‌وگویی و تربیتی است، تصریح کرد: جامعه ما پرسش دارد، اختلاف سلیقه دارد، فشارهای اقتصادی و روانی هم کم نیست و در چنین شرایطی مردم بیشتر از هر زمان دیگری به فضای آرامِ گفت‌وگو و فهم متقابل احتیاج دارند. امام صادق(ع) نشان دادند که می‌شود با آدمی که نظرش نزدیک است یا حتی خیلی دور است، حرف زد، بدون این‌که حرمت کسی بشکند.

وی اخلاق اجتماعی امام را نقطه محوری در سیره ایشان دانست و گفت: امروز جامعه بیش از هر چیز به ترکیب اخلاق، عقلانیت و تربیت انسانی که در سیره امام صادق(ع) موج می‌زند نیاز دارد، نه‌ فقط اخلاق به‌صورت توصیه‌ای و یا نه‌ تنها علم به‌صورت نظری، بلکه آن روشی که انسان را در فضای گفت‌وگویی رشد می‌دهد و این همان چیزی است که بسیاری از گره‌های اجتماعی امروز با آن باز می‌شود.

این مدرس حوزه با بیان اینکه ما امروز به همان سبکی نیاز داریم که امام صادق(ع) در مواجهه با مردم و پرسش‌ها داشتند، گفت: سیره ایشان بیش از هر چیز، روش زیستن را به ما یاد می‌دهد، نه‌فقط مجموعه‌ای از سخنان تاریخی.