رئیس اداره اسناد آستان قدس رضوی:
قدیمیترین سند آرشیوی ایران در مشهد نگهداری میشود
الهه محبوب با بیان اینکه قدیمیترین سند آرشیوی ایران در مشهد نگهداری میشود، گفت: خراسان بهعنوان مهد تاریخ ایران دارای پیشینه بسیار غنی و ارزشمندی است و این وظیفه ما خراسانیهاست که برای پربارتر کردن میراث سرزمین کهنمان ایران تلاش کنیم.
الهه محبوب، رئیس مرکز اسناد آستان قدس رضوی، امروز، ۱۵ اردیبهشتماه در دویست و هشتادوهشتمین سهشنبههای علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با محوریت چالشها و راهکارهای جمعآوری اسناد و مطبوعات، اظهار کرد: قدیمیترین سند آرشیوی ایران و بزرگترین اسناد مربوط به دوره صفویه در مراکز اسناد مشهد نگهداری میشود، بنابراین خراسان بزرگ همیشه سرآغاز فصل بزرگی از تاریخ ایران بوده است و همین ما را وظیفهمندتر میکند.وی درباره برگزاری نشستهای مشترک مرکز اسناد آستان قدس رضوی و کتابخانه ملی افزود: نزدیک به سه تا چهار سال است که با کتابخانه ملی نشستهای مشترکی را برگزار کردهایم و هدفمان قطعاً از برگزاری این نشستها، ارائه یک نگاه جدید به خراسان بزرگ بهعنوان مهد تاریخ ایران و دارای پیشینه بسیار غنی و ارزشمند بوده است.
رئیس مرکز اسناد آستان قدس رضوی با بیان اینکه قدیمیترین سند آرشیوی ایران در مشهد نگهداری میشود، تصریح کرد: علاوه بر این بزرگترین اسناد مربوط به دوره صفویه هم در مشهد نگهداری میشود، بنابراین مشهد و خراسان بزرگ همیشه سرآغاز فصل جدیدی از تاریخ ایران بودهاند و این وظیفه بزرگی را بر دوش ما خراسانیها خواهد گذاشت تا در جهت پربار کردن میراث این سرزمین کهن بیشتر تلاش کنیم.
در ادامه صدرا میردامادی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور در خصوص اهمیت نگهداری اسناد اظهار کرد: جملهای از پژوهشگری فرانسوی درباره اهمیت اسناد وجود دارد که میتواند سرمنشأ اهمیت اسناد برای فعالیتهای ما باشد. این پژوهشگر بیان میکند «خاطره زندگی است؛ خاطره در معرض دیالکتیک، یادآوری و نسیان است و نسبت به تمام استفادهها آسیبپذیر است؛ خاطره پیوندی واقعی است».
وی افزود: بزرگان فراوانی از جمله مرحوم سیروس پرهام، کامران فنی و آیتالله عطاردی در حفظ میراث فیزیکال و مادی غیرمکتوب در ایران نقش فراوانی ایفا کردهاند. نقش آیتالله عطاردی به حدی گسترده است که برای گسترش این موضوع حتی دیر ازدواج کرد و با یک بقچه در تمام شبهقاره در جستو جوی نسخ خطی بود.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور با تأکید بر اینکه اسناد و نسخ، حافظه ملی ایران هستند که اگر از دست بروند ملتی بیشناسنامه خواهند شد، تصریح کرد: بزرگان فراوانی در مشهد زحمت فراوانی را متحمل شدهاند تا بتوانند میراث تمدنی ایران و اسلام را در تمام این سالها حفظ کنند. نکته قابل توجه در این زمینه آن است که اسناد و نسخ در کنار پروژههای عمرانی، حافظه ملی ایران است و اگر آنها را از دست بدهیم عملاً بیشناسنامه میشویم و این بیشناسنامه بودن هر ملتی را دچار آسیب خواهد کرد.
میردامادی با اشاره به مشکلات و چالشهای گردآوری اسناد و راهکارهای گردآوری و حفظ آن، بیان کرد: متأسفانه برای گردآوری اسناد چالشهای فراوانی در کشور وجود دارد. پراکندگی منابع و دسترسیهای محدود از مهمترین این مشکلات هستند، علاوه بر این بسیاری از افراد به آرشیوهای شخصی اعتماد نمیکنند و همین نیز کار را دشوار میکند. وقتی پژوهشگران سراغ افرادی برای مصاحبههای تاریخ شفاهی سراغشان میروند، اسناد و تصاویرشان را با اکراه واگذار میکنند و همینطور متأسفانه برخی به دلایل نوع نگاهی که داشتند، بسیاری از آرشیوها را از بین بردهاند.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور با تأکید بر اینکه دیجیتالسازی اسناد اثری پرهزینه است، اظهار کرد: یکی از اصلیترین بحثهای مربوط به اسناد، شیوههای جدید در حوزه طبقهبندی اسناد و آرشیوسازی دیجیتال است؛ کار دیجیتالسازی بسیار پرهزینه است و همین هم مشکلاتی را در زمینه نگهداری اسناد ایجاد میکند.
میردامادی همچنین گفت: متأسفانه به دلیل نارساییهای مدیریتی و نگاههای شخصی بسیاری از اسناد در برخی مراکز حبس شدهاند و امکان بهرهمندی از آن برای بسیاری از افراد وجود ندارد. هر مجموعه فرهنگی احساس میکند اگر نسخههای خطی خود را به کتابخانه ملی بدهد، دچار خسران میشود. بازنمایی اسناد برای محتوای فرهنگی اهمیت فراوانی دارد و این قطعاً یک خسران و ضایعه بزرگ فرهنگی است.
وی همچنین با اشاره به اهمیت شکلگیری پویشهای اجتماعی برای اسناد، بیان کرد: در حال حاضر جای سیاستهای ملی و پویشهای اجتماعی برای پیگیری اسناد شخصی خالی است. مجموعههای اسنادی ضروری است پویشهایی را طراحی کنند تا فرهنگسازی عمومی شده و بتوانیم به بسیاری از آرشیوهای خانگی، تصاویر، وقفنامهها و مبایعهنامهها که تاریخ اجتماعی ایران است، دسترسی پیدا کنیم.
رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور در پایان تأکید کرد: پنج مجموعه اسنادی بزرگ در ايران وجود دارد و همیشه این نگاه وجود داشته است که این مراکز برای پیگیری امور مربوط به اسناد از یک نرمافزار واحد استفاده کنند و چنانچه این اتفاق رخ دهد، قطعاً انقلابی در حوزه اسناد در کشور رخ میدهد.
همچنین در ادامه ابراهیم حافظی، رئیس بخش مطبوعات آستان قدس رضوی اظهار کرد: مرکز مطبوعات آستان قدس یکی از مراکز بزرگ در زمینه مطبوعات است که همپای کتابخانه ملی پیش رفته است. مرکز مطبوعات سال ۱۳۵۹ جمعآوری شده است.
وی ادامه داد: ما کارمان را با مجموعهای کمتر از ۲۰۰ نسخه شروع کردیم و در حال حاضر ۲۵۰۰ نسخه داریم. یکی از کارهای سخت ما در این زمینه، جمعآوری شمارههای روزنامههایی از جمله روزنامه خراسان است که سالیان سال منتشر میشود.
رئیس بخش مطبوعات آستان قدس رضوی گفت: ما با وجود تمام تلاشهایمان متأسفانه هنوز نتوانستهایم بسیاری از روزنامههای زمان قاجار و پهلوی را جمعآوری کنیم و بسیاری از این موارد در اختیار مجموعههای شخصی است. اگر بتوانیم کارگروهی که مجموعههایی که این مطبوعات را در اختیار دارند را شناسایی نمایند، کمک درخوری در زمینه روزنامهها انجام دادهایم. ما تاکنون از سال گذشته چهار پنج نسخه توانستهایم با کتابخانه ملی مبادله کنیم و اگر این ارتباط با نهادهای مختلف بیشتر بشود قطعاً در روند کار مؤثرتر خواهد بود.
انتهای پیام 
