چگونه چرخه معیوب استرس و چاقی را متوقف کنیم

احمد اسماعیل‌زاده، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی و مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در گفت‌و‌گو با ایکنا، با اشاره به اینکه افزایش اضطراب و استرس در طی ماه‌های اخیر بر دریافت تغذیه‌ای افراد نیز اثر گذاشته است، گفت: طی این مدت شاهد هستیم افرادی که به متخصصان تغذیه مراجعه می‌کنند، به دلیل خانه‌نشین بودن، دریافت‌های غذایی و کالری دریافتی آنها بیشتر بوده و همین مسئله موجب شده چاق‌تر شوند.

وی با اشاره به اینکه کم‌تحرکی و چاق شدن موجب می‌شود یک چرخه معیوب ایجاد شود و فشار روانی موجب افزایش چاقی و افزایش چاقی موجب افزایش فشار عصبی شود، گفت: فشار روانی به دلیل تغییرات هورمونی که در بدن ایجاد می‌کند، موجب می‌شود تمایل به خوردن مواد غذایی شیرین و پرکالری افزایش پیدا کند. همین مسئله نیز تجمع چربی در بدن را بیشتر و فشار روانی را شدیدتر می‌کند.

اسماعیل‌زاده ضمن هشدار نسبت به این مسئله که اختلالات روانی علاوه بر تأثیرات جسمی مثل چاقی، موجب ابتلای افراد به بیماری‌های گوارشی نیز می‌شود، گفت: بسیاری از افرادی که دچار فشار روانی بودند، به سوزش معده، نفخ و رفلاکس معده مبتلا شده‌اند که متناسب با هر یک از این مشکلات باید رژیم غذایی مناسب آن مشکل را رعایت کنند.

وزن یکی از عوامل اصلی اضطراب

وی در پاسخ به این سؤال که «برای کاهش اضطراب و استرس چه اقداماتی می‌توان انجام داد؟» گفت: به طور کلی برای کاهش اضطراب و کنترل استرس، اولین توصیه ما کنترل وزن است؛ چراکه وزن یکی از عوامل اساسی استرس و اضطراب محسوب می‌شود.

این متخصص تغذیه افزود: کالری دریافتی را کاهش دهید و تحرک بیشتری داشته باشید تا استرس شما کمتر شود. همچنین از نظر رژیم غذایی، خوردن غذا‌های حاوی سبوس مثل نان کامل، برنج سبوس‌دار، ماکارونی سبوس‌دار و بیسکوییت سبوس‌دار می‌تواند در کنترل استرس کمک کند. همچنین خوردن مواد غذایی حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها مثل میوه‌ها و سبزیجات می‌تواند عوارض ناشی از استرس را کاهش دهد. از سوی دیگر، گنجاندن مواد غذایی حاوی امگا ۳ مثل ماهی، میگو یا روغن‌های حاوی امگا ۳ مثل روغن کلزا یا کانولا نیز می‌تواند در کنترل استرس مؤثر باشد.

اسماعیل‌زاده در پاسخ به این سؤال که «اگر دچار اضطراب و استرس شدیم، برای کاهش میل به شیرینی‌جات چه اقدامی می‌توان انجام داد؟» گفت: استفاده از میان‌وعده‌های سالم شیرین مثل انجیر، خرما و میوه‌ها در این حالت مؤثر است؛ چراکه شیرینی لازم را به بدن می‌دهند، اما کالری کمتری دارند.

وی تصریح کرد: افرادی که مشکلات گوارشی آنها شدیدتر است، در صورت نیاز می‌توانند به همکاران ما مراجعه کنند تا متخصصان تغذیه بر اساس شرایط ویژه هر فرد، مکمل‌های غذایی برای کاهش میل به شیرینی تجویز کنند. خارج کردن خود از انزوای فردی، حضور در محیط‌های بیرونی و تحرک داشتن نیز در بهبود شرایط آنها تأثیر دارد.

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در پایان گفت: افرادی که استرس و اضطراب بر گوارش آنها اثر گذاشته و دچار رفلاکس معده شده‌اند، علاوه بر اینکه باید راهکار‌های کاهش استرس را انجام دهند، در خوردن مواد غذایی که حاوی کافئین هستند (مثل چای، قهوه، نوشابه، نسکافه)، مواد غذایی تند و فلفل‌دار، گوجه‌فرنگی و ... نیز باید احتیاط کنند تا رفلاکس آنها تشدید نشود. در صورتی که شرایط آنها بدتر شد، باید به پزشک مراجعه کنند.