آنچه از مطالعه زندگی مشترک حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) میآموزیم
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: در بررسی و مطالعه زندگی مشترک حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع)، شاهد هماهنگی عمیقی هستیم و عوامل آرامش و رضایت در زندگی آن دو بزرگوار از زوایای مختلفی قابل مشاهده و الگوگیری برای ازدواجهای امروزی است.
اولین روز از ماه ذی الحجه، سالروز ازدواج زیباترین پیوند آسمانی در جهان اسلام است که نمونه تکرارنشدنی در تاریخ است در این روز فرخنده، حضرت علی(ع) با برترین بانوی جهان پیمان عشق بست و خدا، والاترین فرستاده خویش را بر این پیمان گواه گرفت. برکت ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) عمری به گستردگی آفتاب دارد، همچنان که یاد و نام آن در تاریخ برای همیشه ماندگار شد.
نخستین روز از آخرین ماه قمری، سالروز ازدواج حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) به عنوان روز ازدواج نامگذاری شده است و روزی مبارک برای همه نوگامانی است که دل به زندگی فاطمی دادهاند تا شادی خود را با خاطره همیشه روشن آن روز مبارک، پیوند زنند. ازدواج حضرت علی(ع) با حضرت فاطمه(س) به فرمان خداوند، از امتیازاتی است که رسول اکرم(ص) بر آن مباهات میکردند. در این پیوند پرمیمنت، فرشتگان آسمان در سرور و شادمانی و بهشتیان به زینت و زیور آراسته شده بودند.
خبرنگار ایکنا در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین سیدناصر موسوی، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب به مناسبت سالروز ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) به تبیین زندگی مشترک ایشان پرداخت. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانیم:
ایکنا - ازدواج امیرالمومنین(ع) و حضرت فاطمه(س) چه اهمیتی داشت؟
رسول خدا(ص) در مکه متولد شد و در ۲۵ سالگی ازدواج کرد و در ۴۰ سالگی به رسالت و پیامبری مبعوث شد و تا ۵۳ سالگی نیز در مکه اقامت کرد و به تبلیغ دین اسلام اهتمام داشت. سپس به مدینه هجرت کرد (این هجرت مبدا تاریخ هجری شمسی و هجری قمری شد) و تا زمان رحلت در مدینه ساکن بود.
از حوادث مهم زندگی رسول خدا(ص) در مدینه ازدواج امیرالمومنین(ع) با حضرت فاطمه زهرا(س) بود. این ازدواج از جهات زیادی اهمیت دارد نخست اینکه تنها ازدواجی بود که هر دو طرف معصوم و عروس و داماد کاملا کفو هم بودند، حوادث بسیاری میان این دو زوج در شرایط مختلف اتفاق افتاده و جزئیات فروانی از آن برای ما نقل شده است.
دوره زندگی مشترک امیرالمومنین(ع) و حضرت فاطمه(س) از سال دوم هجری قمری آغاز شد و تا سال یازدهم هجری قمری نیز ادامه یافت. این ازدواج به دستور پیامبر اسلام(ص) صورت گرفت و ثمره این ازدواج مبارک، فرزندانی همچون امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، حضرت زینب(س) و امکلثوم بود. همچنین گزارش شده است که حضرت فاطمه(س) فرزندی را سقط کرد که پیامبر نامی برای او انتخاب کرده بودند.
ایکنا - جایگاه ویژه حضرت فاطمه(س) در اسلام و نقش ایشان در زندگی مشترک و حمایت از امامت را شرح دهید؟
نقش حضرت فاطمه(س) در دفاع از امامت و ولایت و محوریت زن در انسجام و تعالی خانواده از اهمیت ویژهای برخوردار است.
زندگانی مشترک امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) تنها یک رویداد خانوادگی نیست، بلکه بخشی از تاریخ اسلام است که تأثیرات عمیقی بر جامعه مسلمانان گذاشت. این ازدواج نماد اتحاد و همبستگی در جامعه اسلامی و پیوند میان نبوت و امامت بود. دختری که در خانه پیامبر اکرم(ص) رشد کرد و ام ابیها شد و در خانه همسر محور خانواده امامت شد و ثمره آن امامان از نسل رسول الله(ص) بود.
از زاویه دیگر این دوره نه تنها از نظر تاریخی و معنوی، بلکه از منظر اجتماعی نیز بسیار حائز اهمیت است. خانواده امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) نمونه یک خانواده الگو بود. فرزندان این خانواده، بهویژه امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، نقش مهمی در حفظ و گسترش تعالیم اسلام و ارائه الگوی یک خانواده متعالی ایفا کردند.
هر چند سطح معنوی زندگی این زوج در حد اعلا بود، سطح امکانات ظاهری و رفاهی بسیار ساده و در حد ضروریات داشتند. پس از انجام مراسم ازدواج، پیامبر اکرم(ص) به امام علی(ع) فرمودند که برای عروس ولیمهای بدهد. در شب ازدواج نیز برای عروس و داماد دعا کردند: «اللهم بارک فیهما و بارک علیهما و بارک لهما فی نسلهما».
از زندگی حضرت فاطمه(س) میتوان دریافت که سادگی جهیزیه و اکتفا به اقلام ضروری بیتوجهی به دختر نیست بلکه نشانه قناعت و نمادی از سبک زندگی اسلامی و دوری از تجملات در تاریخ اسلام است که باید الگوی خانوادهها قرار گیرد.
ایکنا - چرا بزرگداشت تاریخ ازدواج حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) نزد شیعیان از اهمیت بسیاری برخوردار است؟
بزرگداشت این روز در تقویم اسلامی و نزد شیعیان اهمیت ویژهای دارد زیرا سیره و سنت اهل بیت پیامبر(ص)، اسوه و الگوی زندگی و معیاری برای مسلمانان و شیعیان است. همچنین در شرایط فعلی دو فایده مهم و کاربردی را که نیاز جامعه امروز است برآورده میکند نخست اینکه زمینه ازدواج آسان را فراهم میسازد و تعداد خانوادههای جدید و ازدواج جوانان را به سرعت سامان میدهد و همچنین زمینه تولید نسل و فرزندآوری را که به شدت مورد نیاز جامعه است، فراهم میکند. بسیاری از مسئولان مرتبط به ویژه امام شهید به جوانی جمعیت و فرزندآوری توصیه کردهاند و از پیری جمعیت و افتادن در تله جمعیتی هشدار دادهاند.
طبیعی است که جوانان در اوایل ازدواج نیاز به حمایت و پشتیبانی والدین دارند تا بنیان خانواده محکم و تولد و تربیت فرزندان بیوقفه و بدون مشکل انجام شود. رسول خدا(ص) نیز در فرآیند ازدواج و همچنین در تهیه مسکن برای دختر و داماد خود کمک کردند و این درس را برای ما باقی گذاشتند.
ایکنا - مطالعه زندگی مشترک حضرت فاطمه(س) و حضرت علی(ع) چه چیزهایی را به مسلمانان نشان میدهد؟
در بررسی و مطالعه زندگی مشترک این دو شخصیت بزرگ، شاهد هماهنگی عمیقی هستیم. تدقیق در عوامل آرامش و رضایت در زندگی آن دو بزرگوار از زوایای مختلفی قابل مشاهده است که میتوان به برخی از این موارد تأکید کرد، مواردی که با به کارگیری آنها در زندگی خانوادگی در مسیر تعالی و رشد قرار میگیریم و بستر زندگی بر شادکامی و رضایت و آرامش قرار میگیرد. نخست اینکه مبنای زندگی، آموزههای دینی و رعایت حلال و حرام باشد و روابط زوجین بر اساس حقوق تعیین شده در شریعت آسمانی اسلام و سنت و سیره اهل بیت(ع) باشد.
دوم اینکه در مواجهه با همسر این قاعده طلایی را رعایت کنیم که هر چه برای خود میپسندیم برای طرف مقابل نیز بپسندیم و هرچه از آن اکراه داریم درباره همسر نیز رعایت کنیم. حتی می توان یک مرحله بالاتر را در نظر بگیریم آنچه را همسرمان دوست دارد قبل از بیان وی، در صدد اقدام به آن رفتار باشیم. همین قاعده میتواند علاوه بر روابط زوجین، روابط با خانوادهها را نیز در فضایی محبتآمیز و گرم قرار دهد.
نکته سوم گذشت است، هر کدام از زوجین درصدد تامین حق طرف مقابل باشد و در مواجهه با حقوق خود گذشت کند. اختلافات و کدورتها معمولا از تاکید بر حق خود و ندیدن حق دیگری نشات میگیرد. در نهایت صداقت اکسیر زندگی مشترک است. اگر استحکام زندگی به اعتماد طرفین باشد خمیر مایه آن صداقت است. بهتر است راست بگوییم هر چند به ضرر ما باشد که این ضرر کمتر از سست کردن بنیان اعتماد است.
ایکنا - زندگی عاشقانه حضرت امیرالمومنین(ع) و حضرت فاطمه(س) بشارتدهنده چه چیزی است؟
زندگی عاشقانه و روابط عاطفی امیرالمومنین(ع) و حضرت فاطمه(س) وازدواج آسمانی آنها بشارت دهنده یک زندگی رویایی برای زوجین بود با وجود اینکه مشکلات و سختیهای معمول زندگی نیز میان آنها وجود داشت. این مساله به ما میآموزد که زن و مرد اگر مشکلات و سختیها را مانع و مزاحم ببینند، گاهی مسیر رفع مشکل را نیز ناهموار میکنند. بهتر است برای آرامش خود و هموار کردن سختیهای زندگی، این موارد را ویژگی زندگی این دنیا و امتحان الهی بدانیم. این نگاه هم تحمل سختیها را آسان میکند و هم اینکه صبوری در حل مشکلات، ما را در مسیر محکمتر شدن در مواجهه با مشکلات و سختیها قرارمی دهد. فلز انسان در کوره حوادث جلا مییابد و درخشنده و قیمتی میشود. در سیره این زوج آسمانی هیچگاه همسر از سختیها گله نمیکند و خواستهای غیرمتعارف یا خارج از توان شوهر را ندارد. در مقابل همسر تمام تلاش خود را برای رفاه و آسایش خانواده و تأمین نیازها و خواستهها و حتی خواسته،هایی که به زبان گفته نمیشود نیز انجام میدهد.
الگو قرار دادن زندگی این خانواده علاوه بر تامین آرامش و رضایت در زندگی شخصی و خانوادگی زمینه رشد جامعه اسلامی را فراهم میکند. خانواده متعالی و رو به رشد مشکلات اجتماعی را نیز در مسیر رفع قرار میدهد. توجه کنیم که خانواده هسته اصلی امت اسلامی در تمدن نوین اسلامی خواهد بود.
انتهای پیام
