نگاهی به کتاب «خداشناسی در دعای عرفه حضرت امام حسین(ع)»
کتاب «خداشناسی در دعای عرفه حضرت امام حسین(ع)» از جمله آثاری است که مضامین زیبایی درباره دعا و اهمیت آن را تشریح کرده است.
به گزارش ایکنا، کتاب «خداشناسی در دعای عرفه حضرت امام حسین(ع)» از جمله آثاری است که توسط انتشارات آستان قدس رضوی منتشر شده است.در کتاب حاضر مبحث خداشناسی با اقتباس از دعای عرفه و با رویکرد فلسفی و عرفانی بررسی میشود.
موضوعاتی که در این کتاب به آنها پرداخته شده است، شامل 1. بررسی حقیقت دعا سند و کتابشناسی دعای عرفه، 2. تبیین بهترین روش شناخت خدا با الگوگیری از دعای عرفه، 3. تجلی توحید و اقسام آن(ذاتی و صفاتی و فاعلی و عملی) در دعای عرفه، 4. توضیح اسماء و صفات حق تعالی و 5. تبیین برخی از موضوعات دیگر قضا و قدر/ سرنوشت و اختیار/ نظام احسن خلقت میشود.
این کتاب توسط سیدمسعود عمرانی نوشته و از طرف انتشارات آستان قدس رضوی منتشر شده است.
در بخشی از کتاب «خداشناسی در دعای عرفه حضرت امام حسین(ع))» آمده است:
فقراتی از دعای عرفه درباره دعا
فرازی از دعای عرفه اشاره دارد: «اللّهُمَّ إِنَّكَ أَقْرَبُ مَنْ دُعِيَ وَ أَسْرَعُ مَنْ أَجَابَ»؛ «خداوندا! تو نزدیکترین کسی هستی که خوانده میشود و زودترین کسی هستی که اجابت میکند.»
در مورد اجابت دعا
متن به این فراز اشاره دارد: «دَعَوْتُكَ فَأَجَبْتَنِي وَ سَأَلْتُكَ فَأَعْطَيْتَنِي وَ فَرِغْتُ إِلَيْكَ فَكَفَيْتَنِي»؛ «تو را خواندم و اجابت کردی، و از تو درخواست نمودم و عطایم کردی، و به سوی تو روی آوردم(و تو را مقصد قرار دادم) و محافظتم کردی.»
بالا بردن درجه انسان
«وَ هُوَ لِلدَّعَواتِ سامِعٌ وَ لِلْكَُرُباتِ دافِعٌ وَ لِلدَّرَجاتِ رافِعٌ وَ لِلْجَبابِرَةِ قامِعٌ» اشاره شده که بیانگر صفات خداوند در شنیدن دعاها، دفع سختیها، بالا بردن درجات و سرکوب کردن جباران است.
«يَا مَنْ دَعَوْتُهُ مَرِيضاً فَشَفَانِي وَ عُرْيَاناً فَكَسَانِي وَ جَائِعاً فَأَشْبَعَنِي»؛ «ای کسی که در حال بیماری او را خواندم و شفایم بخشید، و در حال برهنگی خواندم و مرا پوشانید، و در حال گرسنگی [خواندم و] سیرم کرد.
تعریف دعا
ریشه لغوی: «دعا» از ریشه «دَعْو» گرفته شده و در لغت به معنای فراخواندن، دعوت کردن، گوش دادن به چیزی، خواندن، نیایش، مدح و ثنا، نفرین، تحیت و سلام و تضرع و خشوع است.
معنای اصطلاحی: نویسنده بیان میکند که دعا در حقیقت همان طلب، درخواست و سؤال بنده از خداوند است. دعا نوعی «عرض نیاز» موجودی نیازمند در برابر وجودی بینیاز است.
پشتوانه قرآنی: در آیه شریفه «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» (مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم - سوره غافر، آیه ۶۰) استناد شده است تا نشان دهد که خواندن خداوند، کلید گشایش درهای سعادت است، چرا که خداوند وعده اجابت داده است.
استنادات قرآنی دعای عرفه
بسیاری از موضوعات و مباحث دعای عرفه، مطابق با کلام خدا و الهامگرفته از آن است. همانطور که بسیاری از آیات (متجاوز از صد آیه) به صورت دعا نازل شده و بندگان را به نیایش دعوت میکند، در دعای عرفه نیز عبارات قرآنی به صورت دعا ذکر شده که در اینجا به دو مورد اشاره میشود:
۱. وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ (بقره/۱۸۶): «و هنگامی که بندگان من از تو درباره من سؤال کنند، بگو من نزدیکم، دعای دعاکننده را به هنگامی که مرا میخواند پاسخ میگویم. پس آنها دعوت مرا بپذیرند و باید…»
در این آیه کوتاه، خداوند هفت مرتبه به ذات پاک خود و هفت مرتبه به بندگان اشاره فرموده است و به این وسیله نهایت پیوستگی و ارتباط و محبت خود را نسبت به انسان مجسم ساخته است. همانطور که حضرت سیدالشهدا(ع) در دعای عرفه به این قرب و ارتباط اشاره میفرماید: «اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَقْرَبُ مَنْ دُعِيَ وَ أَسْرَعُ مَنْ أُجَاب…»؛ خداوندا! تو نزدیکترین کسی هستی که بتوان از او مسئلت کرد. از هر کسی زودتر خواهش را اجابت میکنی.
بدون شک نخستین و والاترین هدف مکتبهای الهی و برنامههای مقدس پیامبران به ویژه حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و آله و سلم مسئله توحید و شناخت آفریدگار جهان است. شناخت خداوند ضامن ایجاد تکامل انسانی و معنوی و در نتیجه سعادت اجتماعی و برقراری نظام عالی زندگی و کلید رمز ایجاد جامعه ایده آل انسانی است.
مطالب عمیق عرفانی در دعای عرفه
دعای عرفه حضرت سیدالشهداء(ع) علاوه بر آن که زبان حجت خدا و امامی معصوم جاری شده است، شامل مطالب عرفانی و عمیقی در مبحث خداشناسی است که کمتر در ادعیه دیگر میتوان بدان دسترسی پیدا کرد.
انتهای پیام مطالب مرتبط
