بازگشت کاروان قرآنی «بهشت هشتم» از عتبات عالیات

حمید صمدی، معاون قرآن و عترت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، با بیان اینکه فعالیت‌های قرآنی در خراسان رضوی طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است، اظهار کرد: مؤسسات تخصصی نقش کلیدی در تربیت حافظان و مربیان قرآنی ایفا می‌کنند و مؤسسه «بیت‌الحفاظ نرجس(س)» یکی از نمونه‌های موفق در این حوزه است که با انتقال مرکزیت فعالیت خود از سبزوار به مشهد مقدس، توانسته است با بهره‌گیری از فضای معنوی جوار امام رضا(ع)، دوره‌های تخصصی حفظ شبانه‌روزی و روزانه را برای متقاضیان سراسر کشور برگزار کند.

وی افزود: علاوه بر فعالیت‌های آموزشی داخلی، تعاملات قرآنی میان ایران و عراق نیز از محورهای مهم فعالیت این مؤسسات به شمار می‌رود. اعزام قاریان، حافظان و مبلغان به عتبات عالیات بخشی از این دیپلماسی دینی است. اخیراً گروهی از فعالان قرآنی مؤسسه «بیت‌الحفاظ نرجس(س)» با هدف تبادل تجربیات و ترویج آموزه‌های دینی به عتبات عالیات در نجف اشرف و کربلای معلی اعزام شدند که بازتاب مثبتی در تعاملات دوجانبه داشته است.

صمدی درباره نقش‌آفرینی بانوان در توسعه فرهنگ قرآنی، گفت: یکی از نکات برجسته در گزارش‌های آماری این مؤسسات، استقبال گسترده بانوان است. بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، بیش از ۶۰ درصد قرآن‌آموزان و در برخی شهرها حتی بیش از ۷۰ درصد شرکت‌کنندگان در دوره‌های حفظ، روخوانی، روان‌خوانی و تربیت مربی را بانوان و دختران تشکیل می‌دهند. این آمار نشان‌دهنده نقش پررنگ بانوان در ترویج آموزه‌های قرآنی و استقبال چشمگیر آنان از برنامه‌های تخصصی است.

معاون قرآن و عترت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی درباره ضرورت پژوهش در حوزه فعالیت‌های دینی بانوان، بیان کرد: با توجه به سابقه فعالیت‌های قرآنی در سال‌های اخیر، لزوم انجام پژوهش‌های علمی و تخصصی درباره فعالیت‌های دینی بانوان بیش از پیش احساس می‌شود. کارشناسان معتقدند با وجود نقش‌آفرینی گسترده بانوان در تمامی عرصه‌های فرهنگی، به‌ویژه حوزه قرآن، بررسی ابعاد جامعه‌شناختی و تخصصی این حضور در دهه‌های اخیر می‌تواند به غنای بیشتر برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های کلان دینی کمک شایانی کند.

در ادامه اعظم برغمدی، مدیر مؤسسه قرآنی بیت‌الحفاظ نرجس(س)، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان رضوی، با بیان اینکه هشتمین دوره کاروان قرآنی «بهشت هشتم» با حضور ۵۰ نفر از حافظان قرآن این مؤسسه برگزار شد، اظهار کرد: شرکت‌کنندگان در سفری ۱۶ روزه، توفیق زیارت شهرهای نجف اشرف، کربلای معلی و کاظمین را داشتند. این کاروان هر ساله با حضور حافظان قرآن، معمولاً در ایام اربعین یا ماه مبارک رمضان، به عتبات عالیات اعزام می‌شود، اما با توجه به شرایط امسال و لغو سفر ماه مبارک رمضان، این توفیق حاصل شد که سفر در ایام عرفه، عید قربان و عید غدیر برگزار شود و حافظان قرآن در نجف اشرف، کربلای معلی و کاظمین حضور یابند.

وی ادامه داد: شرکت‌کنندگان این کاروان از میان حافظان قرآن انتخاب شده بودند و تلاش شد قرآن و اهل‌ بیت(ع) در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند. همان‌گونه که این نوجوانان در شهر مشهد مقدس و در جوار بارگاه امام رضا(ع) به حفظ قرآن می‌پردازند، حضور آنان در عتبات عالیات نیز می‌تواند خاطره‌ای معنوی و ماندگار در ذهنشان ایجاد کند.

برغمدی افزود: این سفر برای حافظان قرآن ویژگی خاصی دارد؛ زیرا شرکت‌کنندگان در قالب یک جمع قرآنی و هم‌هدف حضور دارند. در چنین فضایی، آنان علاوه بر بهره‌مندی از زیارت، برنامه‌های روزانه مرور، تثبیت و حفظ قرآن را نیز دنبال می‌کنند؛ موضوعی که در سفرهای عادی معمولاً امکان اجرای منظم آن وجود ندارد.

مدیر مؤسسه بیت‌الحفاظ نرجس(س) با بیان اینکه این سفر از مشهد آغاز شد و پس از زیارت عتبات عالیات با بازگشت به مشهد به پایان رسید، درباره دستاوردهای این برنامه بیان کرد: قشر نوجوان، به‌ویژه دختران نوجوان، برای ادامه مسیر حفظ قرآن نیازمند انگیزه هستند. بسیاری از این نوجوانان با اشتیاق برای حضور در سفر کربلا ثبت‌نام می‌کنند و این سفر را فرصتی ارزشمند برای همراهی با دوستان و هم‌سالان خود می‌دانند.

وی تأکید کرد: این سفر در واقع نوعی جایزه معنوی برای حافظان قرآن است؛ هدیه‌ای که می‌تواند انگیزه آنان را برای ادامه مسیر حفظ و انس با قرآن افزایش دهد. همچنین تلاش شده است هزینه‌های این کاروان نسبت به بسیاری از کاروان‌های مشابه کمتر باشد تا امکان حضور تعداد بیشتری از حافظان قرآن فراهم شود.

در ادامه، خبرنگار ایکنا با تعدادی از قرآن‌آموزان این مؤسسه قرآنی که در این سفر معنوی حضور داشتند، گفت‌وگو کرد.

ضحی رمضانی، ۱۶ ساله از مازندران که برای نخستین بار حضور در عتبات عالیات را تجربه می‌کرد، این سفر را خاطره‌ای ماندگار توصیف کرد و گفت: برنامه‌های متنوع در ایام خاصی همچون روز عرفه و عید غدیر در نجف و کربلا، بر فضای معنوی حاکم بر این سفر افزود و باعث شد این تجربه برای من بسیار ماندگار و تأثیرگذار باشد.

زهرا گریلی از تهران، دیگر قرآن‌آموز حاضر در این کاروان، با اشاره به تداوم آموزش‌های قرآنی در طول سفر گفت: این سفر بهترین تجربه‌ای بود که تاکنون داشته‌ام. در طول سفر برنامه‌های روزانه حفظ قرآن را دنبال می‌کردیم و استادان نیز همراهمان بودند. این نظم در کنار زیارت، سفر را برای ما بسیار پربار و متفاوت کرده بود.

فائزه سرآبادی، ۱۸ ساله از مشهد، با بیان اینکه این نخستین تجربه سفر مستقل او به خارج از کشور بوده است، تأکید کرد: این سفر به افزایش استقلال من کمک زیادی کرد؛ زیرا برای نخستین بار دور از خانواده و در قالب یک گروه دوستانه، مسئولیت‌پذیری و تعامل با دیگران را تجربه کردم.

مهدیه عصاری، ۱۷ ساله از خراسان جنوبی، به اهمیت مهارت‌های ارتباطی در این سفر اشاره کرد و گفت: ما یاد گرفتیم چگونه در هر لحظه همراه دوستانمان باشیم، تعامل سازنده و بدون چالش داشته باشیم و در کنار رفاقت، فضایی معنوی را نیز تجربه کنیم.

فاطمه‌زهرا دارابکلایی، ۱۷ ساله از مازندران، با اشاره به شرکت در محافل قرآنی در حرم‌های مطهر، تجربه سفر دسته‌جمعی را «شیرین و آموزشی» توصیف کرد و افزود: هماهنگی با جمع و مدیریت شرایط در یک سفر گروهی، در کنار معنویت عمیق زیارت، این سفر را برای ما به یک کلاس درس بزرگ تبدیل کرد.

آنچه از روایت این نوجوانان برمی‌آید، این است که تلفیق برنامه‌های تخصصی حفظ قرآن با سفر زیارتی، نه‌تنها مانعی برای بهره‌مندی از فضای معنوی نبوده، بلکه با ایجاد انگیزه و نظم‌بخشی به برنامه‌های روزانه، بستری مناسب برای رشد شخصیتی و تقویت انس با قرآن در کنار زیارت عتبات عالیات فراهم کرده است.