دانشگاه کانون تقویت انسجام اجتماعی است

به گزارش ایکنا از خراسان‌رضوی، احد فرامرز قراملکی، رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، در نشست تبیین ابعاد مختلف مفهوم انسجام و بررسی الزامات تحقق آن در جامعه که شامگاه 28 تیرماه در بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد، بر نقش راهبردی استادان دانشگاه در تقویت سرمایه‌های اجتماعی و ایجاد همبستگی ملی تأکید و با اشاره به اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به گفت‌وگو، تعامل و هم‌افزایی نیاز دارد، اظهار کرد: اساتید دانشگاه به دلیل جایگاه علمی، فرهنگی و اجتماعی خود، مهم‌ترین کنشگران عرصه انسجام‌بخشی به جامعه هستند و می‌توانند با ترویج فرهنگ گفت‌وگو، نقد علمی و احترام به دیدگاه‌های متفاوت، زمینه شکل‌گیری جامعه‌ای پویا و همدل را فراهم کنند.

 

وی با واکاوی مفهوم انسجام تصریح کرد: انسجام به‌معنای یکسان‌اندیشی یا نبود اختلاف نیست، بلکه در حقیقت توانایی حل اختلافات است و جامعه‌ منسجم، جامعه‌ای نیست که در آن اختلاف‌نظر وجود نداشته باشد، بلکه جامعه‌ای است که بتواند اختلاف‌ها را از طریق گفت‌وگو، تعامل سازنده، عقلانیت و تفاهم مدیریت کرده و به فرصتی برای رشد و پیشرفت تبدیل کند.

 

فرامرز قراملکی با الهام از نظریه «برادران دروغین» بیان کرد: اختلاف، بخشی طبیعی از زندگی فردی و اجتماعی است و حذف کامل آن ممکن و مطلوب نیست و آنچه اهمیت دارد نحوه مواجهه با اختلاف‌ها است، از این رو تحقق همبستگی اجتماعی مستلزم آن است که افراد و گروه‌های مختلف ضمن پذیرش تفاوت‌های فکری، فرهنگی و اجتماعی، مسیر گفت‌وگو و تعامل را جایگزین تقابل و حذف یکدیگر کنند.

 

رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با تأکید بر اینکه گفت‌وگو مهم‌ترین ابزار برای مدیریت اختلاف‌ها است، افزود: هر اندازه ظرفیت گفت‌وگو در جامعه افزایش یابد، امکان دستیابی به انسجام پایدار نیز بیشتر خواهد شد و در مقابل، ناتوانی در گفت‌وگو و نپذیرفتن تفاوت‌ها، زمینه‌ساز گسترش شکاف‌های اجتماعی و کاهش سرمایه‌های اجتماعی خواهد بود.

 

قراملکی به ابعاد مختلف انسجام اشاره کرد و گفت: انسجام تنها به روابط اجتماعی محدود نمی‌شود، بلکه دارای سطوح گوناگونی است. نخستین سطح آن انسجام درون‌فردی است؛ به این معنا که میان باورها، ارزش‌ها، اندیشه‌ها و رفتارهای انسان هماهنگی وجود داشته باشد. سطح دیگر، انسجام بین‌فردی است که در روابط میان افراد و گروه‌ها معنا پیدا می‌کند و بر پایه اعتماد، احترام متقابل و تعامل سازنده شکل می‌گیرد.

 

وی ادامه داد: مفهوم انسجام در عرصه‌های مختلفی همچون خانواده، سازمان، جامعه و امت اسلامی قابل بررسی است و هر یک از این ساحت‌ها نیازمند توجه ویژه و برنامه‌ریزی متناسب هستند. تقویت انسجام در هر یک از این حوزه‌ها، زمینه‌ساز ارتقای انسجام در سطوح بالاتر خواهد بود.

 

این پژوهشگر با تأکید بر مسئولیت نخبگان علمی در این زمینه، اظهار کرد: دانشگاه‌ها تنها مراکز تولید علم نیستند، بلکه وظیفه تربیت انسان‌های مسئول، گفت‌وگومحور و دارای روحیه همکاری را نیز برعهده دارند بنابراین استادان دانشگاه با رفتار، گفتار و شیوه تعامل خود می‌توانند الگوی مناسبی برای تقویت فرهنگ مدارا، تفاهم و همبستگی اجتماعی باشند.

 

وی در پایان با تأکید بر اینکه تحقق انسجام اجتماعی نیازمند مشارکت همه اقشار جامعه است، گفت: نخبگان، دانشگاهیان و استادان می‌توانند با گسترش فرهنگ گفت‌وگو، تقویت اخلاق حرفه‌ای، پذیرش تفاوت‌ها و آموزش مهارت‌های حل اختلاف، نقش مؤثری در افزایش همدلی، اعتماد اجتماعی و استحکام پیوندهای جامعه ایفا کنند.