استاندار خراسان رضوی تأکید کرد
ضرورت هویتبخشی به آیینهای دهه آخر ماه صفر در مشهد
غلامحسین مظفری با اشاره به ضرورت هویتبخشی به آیینهای مذهبی در شهر مشهد گفت: باید تیمی متشکل از مرکز پژوهشهای آستان قدس رضوی، حوزههای فرهنگی، معاونت زیارت استانداری، دانشگاهها و صاحبان ایده تشکیل شود تا برای دهه پایانی صفر یک هویت مشخص تعریف کنند، بهطوری که این برنامه جامع بتواند تمام ابعاد از جمله همایشهای علمی، آیینهای مذهبی و محتوای رسانهای را پوشش دهد.
به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی در نشست هماهنگی برنامههای اربعین و دهه پایانی صفر که امروز سوم مردادماه در استانداری خراسان رضوی برگزار شد، اظهار کرد: ستاد اربعین حسینی در کشور با رویکردی ملی تشکیل شده و تمامی وزارتخانهها، دستگاهها و نهادها در برگزاری این مراسم مشارکت دارند؛ بنابراین شایسته است متناسب با حجم حضور زائران در ایام پایانی ماه صفر در شهر مشهد، توجهی در سطح ملی به این منطقه معطوف شود.وی با انتقاد از تمرکز بیش از حد بر ابعاد سختافزاری مراسم افزود: گاهی بیش از اندازه به شکل برنامهها، موکبها و مسائل لجستیکی توجه میکنیم، در حالیکه لازم است به خروجی فرهنگی این حرکت نیز بیندیشیم. فلسفه اربعین، انتقال فرهنگ ایثار، شهادت، آزادگی و ظلمستیزی به نسل جوان است؛ بنابراین باید ارزیابی کنیم که در طول این مسیر، چه میزان در انتقال عمقی فرهنگ عاشورا موفق بودهایم.
مظفری با اشاره به ضرورت هویتبخشی به آیینهای مذهبی مشهد بیان کرد: تیمی متشکل از مرکز پژوهشهای آستان قدس رضوی، حوزههای فرهنگی، معاونت زیارت استانداری، دانشگاهها و صاحبان ایده باید تشکیل شود تا برای دهه پایانی صفر یک برند و هویت مشخص تعریف کنند. این برنامه جامع باید تمامی ابعاد از جمله همایشهای علمی، آیینهای مذهبی و محتوای رسانهای را پوشش دهد.
وی با یادآوری تجربیات ارزشمند تشییع شهدای خدمت و شهید حاج قاسم سلیمانی تصریح کرد: این تجربهها نشان داد که میتوان رویدادهایی بزرگ، منظم و اثرگذار طراحی کرد. پیشنهاد میشود در روز شهادت امام رضا(ع)، مسیرهای مختلف شهر مشهد بهصورت هماهنگ به حرم مطهر رضوی منتهی شوند تا در ساعتی مشخص، مراسمی منسجم، فاخر و محتوامحور در تراز ملی برگزار شود.
استاندار خراسان رضوی با اشاره به سابقه ۱۲۰۰ ساله حضور بارگاه منور رضوی در خراسان، بر بهرهگیری از انباشت تجربهها تأکید کرد و گفت: در دهههای اخیر جلسات تخصصی متعددی برگزار شده است؛ لذا نباید دوباره از نقطه صفر شروع کنیم و این تجربهها باید در ارتقای سطح خدمات و کیفیت تصمیمگیریها نمود پیدا کند.
مظفری درباره نحوه مدیریت برنامهها بیان کرد: مسئولیتها باید میان دستگاههای فرهنگی از جمله سازمان تبلیغات اسلامی، امور مساجد و سایر مجموعهها تقسیم شود، اما محور اصلی تمامی این فعالیتها به دلیل جایگاه ذاتی، آستان قدس رضوی خواهد بود.
وی با اشاره به محدودیت منابع کشور، بر لزوم انضباط مالی و تدبیر در هزینهکردها تأکید کرد و گفت: از همین امسال باید زیرساخت فکری و اجرایی مناسبی برای سالهای آینده ایجاد کنیم تا هر سال نسبت به گذشته و در مسیر خدمترسانی به زائران، یک گام رو به جلو برداریم.
تأکید بر امیدآفرینی در برنامههای دهه آخر صفر با شعار «ایران امام رضا(ع)؛ متحد، مقتدر و پیروز»
در ادامه این نشست عبدالحمید طالبی رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به تشرف زائران خارجی به حرم مطهر رضوی اظهار کرد: زائران افغانستانی و پاکستانی که از طریق مشهد به زیارت اربعین مشرف میشوند، پس از بازگشت نیز از خدمات این شهر بهرهمند خواهند شد. همچنین حضور مواکب عراقی در مشهد که چند سالی است انجام میشود، درواقع پاسخی شایسته به خدماتی است که ایرانیان در ایام اربعین در عراق دریافت میکنند.
طالبی با قدردانی از حمایتهای دولت در توسعه زیرساختهای زیارت، بیان کرد: نباید اینگونه القا شود که اربعین را به امام رضا(ع) پیوند نزنیم، چراکه ایشان شخصیتی ملی و فراملی هستند و اصل موضوع، تسهیل خدمترسانی معرفتی به زائران است.
رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی تصریح کرد: در حوزه اربعین، آستان قدس و بنیاد کرامت رضوی همواره در مرزهایی مانند تمرچین، مهران و مسیرهای بینراهی از طریق کانونهای خدمترسانی فعال بودهاند و در عراق نیز سنت ارزشمند برپایی مواکب ادامه دارد. همچنین برای دهه پایانی صفر، سند مناسبتی با اهداف و برنامههای مشخص تهیه و در مجموعه آستان قدس ابلاغ شده است.
وی با اشاره به شرایط خاص امسال گفت: با توجه به قرار گرفتن مرقد شریف رهبر شهید در مشهد مقدس، شرایط با سالهای گذشته متفاوت است. ایشان از ارادتمندان حقیقی امام رضا(ع) بودند و این موضوع بهترین فرصت برای معرفی هرچه بهتر فرهنگ رضوی است. همچنین میتوان از آثار و بیانات رهبر معظم انقلاب، از جمله کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» و دیگر فرمایشات ایشان درباره اهلبیت(ع)، برای تبیین این معارف بهره برد.
طالبی افزود: در همین راستا قرارگاه فرهنگی تشکیل شده و نخستین جلسه آن هفته گذشته برگزار شد. همچنین با همراهی استانداری، شهرداری، سازمان تبلیغات، حوزه علمیه و سایر نهادها، هماهنگیهای خوبی در زمینه تبلیغات، تولید محصولات فرهنگی، اعزام مبلغ و توزیع محصولات انجام شده است. در اطراف حرم مطهر نیز حدود ۱۴۰ موکب فعالیت خواهند داشت که تعدادی از آنها متعلق به کشورهای دیگر، بهویژه عراق است. تأکید شده که در کنار مواکب خدماتی، مواکب فرهنگی نیز بهصورت جدی فعال باشند.
رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به نیاز هیئتهای مردمی به حمایت و برنامهریزی برای مراسم چهلم رهبر شهید اظهار کرد: این مواکب برای استمرار فعالیت خود نیازمند حمایت هستند. اگرچه پیش از محرم و در مراسم تشییع، حمایتهای خوبی از سوی تولیت معزز انجام شد، اما دهه پایانی صفر یکی از مهمترین مناسبتها است و لازم است آستان قدس و سایر دستگاهها از این حرکت مردمی پشتیبانی کنند.
وی در خصوص برنامههای اربعین و پس از آن بیان کرد: برنامههای مربوط به مناسبت چهلم رهبر شهید تابع تصمیم دفتر مقام معظم رهبری خواهد بود، اما تاکنون برای برگزاری دو شب مراسم در حرم مطهر برنامهریزی شده است. شعار امسال «ایران امام رضا(ع)؛ متحد، مقتدر و پیروز» تعیین شده و تولیت آستان قدس تأکید کرده است که در تمامی برنامهها، رویکرد امیدآفرینی در جامعه مورد توجه قرار گیرد.
طالبی با اشاره به لزوم رفع نقصهای رفاهی سال گذشته از جمله خدمات بهداشتی گفت: با توجه به تجربه موفق مراسم تشییع و همچنین گرمای هوا، لازم است از هماکنون برای تأمین این زیرساختها با همکاری شهرداری، آستان قدس، بنیاد مستضعفان و سایر دستگاههای مرتبط برنامهریزی دقیق صورت گیرد.
فعالیت مبلغان در ۱۳۰ موکب جادهای و مرزی
در بخش دیگری از این نشست حجتالاسلام والمسلمین حمید احمدی رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین با اشاره به طرح ادغام کمیته فرهنگی اربعین با ستاد ۲۸ صفر اظهار کرد: از نظر کارشناسی این تصمیم چندان دقیق نیست، زیرا این دو موضوع کاملاً مستقل از یکدیگر هستند. اربعین یک رویداد ملی و فراملی است که تمامی استانهای کشور و کشورهای همسایه در آن نقش دارند، اما برنامههای ۲۸ صفر صرفاً به مشهد مقدس اختصاص دارد.
وی با تشریح ساختار سهمرحلهای فعالیتهای کمیته فرهنگی افزود: مرحله نخست، دو تا سه ماه پیش از اربعین و پیش از آغاز ماه محرم است که در این مقطع با حدود ۳۳ نهاد فرهنگی عضو کمیته مکاتبه میشود تا ظرفیتهای خود را اعلام کنند. مرحله دوم، پیش از عاشورا و در ابتدای محرم است که برنامههای پیشنهادی ارائه میشود. در مرحله سوم نیز جلسات تخصصی با مسئولان دستگاهها جهت رفع موانع برگزار میشود.
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین با بیان اینکه فعالیتهای این کمیته معطوف به فضاسازی اربعینی در داخل استان و مسیر پیادهروی است، گفت: با هماهنگی مرکز مدیریت امور مساجد خراسان رضوی، ائمه جماعات مساجد فعال استان توجیه شدهاند تا در روز اربعین مراسم ویژه برگزار کنند و مردم را به حضور در این حماسه تشویق کنند.
وی تصریح کرد: همچنین از طریق استانداری به دستگاههای اجرایی ابلاغ شده است که با توجه به تعطیلی روز اربعین، مراسم این مناسبت را در روز قبل برگزار کنند. با شورای سیاستگذاری ائمه جمعه نیز هماهنگی شده تا دو تا سه هفته منتهی به اربعین، خطبههای نماز جمعه به موضوع اربعین اختصاص یابد.
احمدی از اعزام روحانیون متخصص خبر داد و اظهار کرد: در بخش اعزام مبلغ، با شورای مدیریت حوزههای علمیه هماهنگیهای لازم انجام شده و تاکنون ۴۰۰ روحانی متخصص برای حضور در مسیر اربعین آموزش دیده و اعزام شدهاند. همچنین با ستاد بازسازی عتبات عالیات درباره بیش از ۱۳۰ موکب هماهنگی شده و مقرر شده است هیچ موکبی بدون حضور روحانی فعالیت نکند؛ زیرا معتقدیم اربعین فرصتی بیبدیل برای ارتقای معرفت دینی زائران است.
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین ادامه داد: روحانیون در موکبها، محلهای پرتردد و مسیرهای پیادهروی ضمن اقامه نماز، پاسخگویی به مسائل شرعی و برگزاری سخنرانیهای کوتاه، خدمات فرهنگی ارائه میکنند؛ همچنین با جامعةالمصطفی(ص) العالمیه هماهنگی شده تا روحانیون مسلط به زبانهای مختلف در مرزها و مسیرهای ورود زائران خارجی مستقر شوند.
وی با اشاره به خدمات کاملاً افتخاری نزدیک به ۱۰ هزار روحانی در سال گذشته گفت: این برنامهها هر سال با بهرهگیری از تجربیات گذشته تقویت میشود. سال گذشته نزدیک به ۱۰ هزار روحانی بهصورت کاملاً افتخاری و بدون دریافت هیچگونه بودجه یا حقالزحمهای در مسیر اربعین خدمترسانی کردند. خوشبختانه جریان فرهنگی اربعین در خراسان رضوی هر سال منسجمتر میشود و وظیفه ما نظارت، هماهنگی و پشتیبانی از این حرکت عظیم مردمی است.
گام مؤثر استان خراسان رضوی به سمت مدیریت هوشمند و پلتفرمی سفر
همچنین سیدحمیدرضا روحبخش رئیس کمیته هوشمندسازی ستاد اجرایی خدمات سفر خراسان رضوی، در تشریح برنامهها و رویکردهای این کمیته تازه تأسیس اظهار کرد: رویکرد ما در این کمیته فرابخشی و زیرساختی است و هدف اصلی ما تجمیع تمامی اقدامات، منابع اطلاعاتی و راهکارهای هوشمندی است که دستگاههای مختلف برای خدمترسانی به زائران ارائه میکنند تا در نهایت به یک مدیریت واحد و منسجم دست یابیم.
وی با اشاره به تعریف دو مأموریت اصلی «پاسخگویی هوشمند» و «ارائه خدمات هوشمند» به زائران افزود: در حوزه زیرساخت، ظرفیت بسیار خوبی در دیتاسنتر پشتیبان ایجاد شده است. در همین راستا، مرکز تماس ۳۷۰۴۵ راهاندازی و تجهیز شده است. این کال سنتر تمامی تماسهای زائران را متناسب با نیاز آنها به مرکز تماس دستگاه مربوطه متصل میکند؛ با این روش، فرآیندها دیگر دستگاهمحور نیستند، بلکه زائر از طریق یک درگاه واحد خدمات خود را دریافت میکند.
روحبخش به اهمیت تحلیل دادهها در ارزیابی و برنامهریزیها اشاره کرد و گفت: دادههای ثبتشده در این سامانه از طریق پنلهای مدیریتی، قابلیت تحلیل دقیقی دارند. به عنوان نمونه، در ایام مراسم تشییع شهدای خدمت، ۹۹ درصد تماسها مربوط به موضوع اسکان بود که آنالیز آن نشان داد ۱۰ درصد تماسها از تهران، ۲۵ درصد از مناطق جنوب و مرکز، ۱۵ درصد از جنوب غرب و ۲۰ درصد از شرق کشور برقرار شده است.
رئیس کمیته هوشمندسازی ستاد خدمات سفر استان با تأکید بر لزوم یکپارچهسازی سامانههای اسکان بیان کرد: در حال حاضر هتلها، مراکز اقامتی و پلتفرمهای دانشبنیان در کنار دستگاههایی مانند آموزش و پرورش، امور مساجد و شهرداری، هرکدام سامانه مستقل خود را برای اسکان دارند. اگر به دنبال حکمرانی پلتفرمی هستیم، باید همه این بسترها تجمیع شوند. تحقق این پروژه جامع به اعتباری در حدود ۱۰ میلیارد تومان نیاز دارد تا زائر یا هیئتهای مذهبی بتوانند از مبدأ، وضعیت اسکان خود را نهایی کنند و ما نیز در طول مسیر موقعیت آنان را رصد و پشتیبانی کنیم.
وی با بیان اینکه پیشنیاز هوشمندسازی، دسترسی به دادههای باز است، تصریح کرد: از تمامی دستگاههای اجرایی درخواست داریم که از انحصار اطلاعات پرهیز کرده و منابع خود را در اختیار پلتفرم جامع قرار دهند. برای نمونه، در مراسم تشییع، شرکت آب و فاضلاب مشهد محل استقرار شیرهای آب را روی نقشه جانمایی کرد و در اختیار ما گذاشت که کمک بزرگی به مدیریت جمعیت نمود؛ چنین ظرفیتهایی در سایر دستگاهها نیز وجود دارد.
روحبخش با پیشنهاد تعیین مسئول هوشمندسازی در دستگاههای اجرایی به استاندار افزود: با توجه به محدودیت نیروی انسانی در استانداری، معرفی یک نماینده هوشمندسازی از سوی هر دستگاه میتواند زمینه برگزاری جلسات مشترک و همافزایی بیشتر را فراهم کند. همچنین وجود «رصدخانه داده زیارت» شهرداری مشهد در کارخانه نوآوری، ظرفیت بسیار ارزشمندی برای تجمیع و تحلیل اطلاعات به شمار میرود.
رئیس کمیته هوشمندسازی ستاد خدمات سفر خراسان رضوی با اشاره به برنامه استفاده از هوش مصنوعی در خدمترسانی به زائران گفت: در صورت تجمیع دادهها میان دستگاهها، میتوان از ظرفیت دستیار هوشمندی که شهرداری مشهد در حوزه خدمات شهری ایجاد کرده، برای راهنمایی و خدمترسانی به زائران نیز بهره برد. هرچند توسعه هوش مصنوعی نیازمند زیرساختهای سختافزاری و پردازشگرهای گرانقیمت است، اما با همافزایی زیرساختهای دیجیتال دستگاههای مختلف، این هدف کاملاً قابل تحقق خواهد بود.
