وحدت؛ مهم‌ترین مهارت‌ ارتباط اجتماعی در جامعه اسلامی

حجت‌الاسلام اسحاق محمدی‌تبار، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به مهارت‌های ارتباطات اجتماعی از دیدگاه قرآن، عنوان کرد: از جمله مهم‌ترین مهارت‌های لازم اجتماعی، زیر بیرق اسلام و ایمان قرار گرفتن است، زیرا بر اساس آیه 92 سوره انبیاء «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ این است امت ‏شما که امتى یگانه است و منم پروردگار شما پس مرا بپرستید»، یکی از توانایی‌های لازم در اجتماع ایمان به خداست که اگر نباشد، آدمی نمی‌تواند وجود پیدا کند و انگیزه‌ای برای کمک و ایثار داشته باشد.

معاون فرهنگی دانشگاه آزاد کرج با بیان اینکه ایمان به خدا و وحدت کلمه از جمله مهم‌ترین مهارت‌های ارتباطات اجتماعی در جامعه اسلامی از منظر قرآن کریم است، اظهار کرد: با وجود ایمان در اجتماع، اخلاق معنا پیدا کرده و ارتباطات اجتماعی شکل گرفته و جهت می‌یابد.

وی تصریح کرد: دومین مسئله در این زمینه وحدت است. بر این اساس افراد جامعه اسلامی باید در کنار یکدیگر قرار گرفته و با هم وحدت و برادری داشته باشند، زیرا افراد در سایه وحدت، می‌توانند به یکدیگر کمک کنند و به مقامات انسانی والا نائل شوند.

کلمه توحید و توحید کلمه؛ پایه اسلام

محمدی‌تبار پایه اسلام را بر اساس روایات، کلمه توحید و توحید کلمه دانست و خاطرنشان کرد: کلمه توحید یعنی همان «لا اله الا الله» و یکتاپرستی و توحید کلمه هم وحدت کلمه است، بنابراین باید بندگی خدا را کرده و با یکدیگر اتحاد داشته باشیم تا در سایه رعایت و توجه به این دو امر، بقیه امور نیز حل شود.

وی با بیان اینکه از دیدگاه اسلام، جامعه و فرد از هم جدا نیستند، اظهار کرد: در روایتی پیامبر اکرم(ص) فرمودند، تمام افراد جامعه مانند اعضاء یک پیکر هستند، در واقع ایشان تعبیر «مثل المومنین» را به کار می‌برند، یعنی تمام آنهایی که به خدا و اسلام ایمان دارند اعضای یک خانواده بزرگ هستند، لذا نسبت به یکدیگر مسئول بوده و باید بر فعالیت یکدیگر نظارت داشته باشند.

محمدی‌تبار ادامه داد: اگر امری بین منافع و مصالح جامعه دایر شود، جامعه مقدم بر فرد است، لذا فرد باید خود را برای حفظ مصالح جامعه فدا کند، البته این مسئله‌ عقلی است و حتی اگر اسلام بدان اشاره نکرده بود، عقل سلیم که خود پیامبر باطنی است، می‌گوید فرد باید فدای جامعه شود و بر همین مبنا انبیاء الهی و ائمه(ع) جان خود را فدا کردند تا اسلام زنده بماند و جامعه اسلامی بتواند راه درست را طی کند.

جامعه آرمانی بر مبنای ایمان به خداوند بنا شده است

وی با بیان اینکه جامعه آرمانی بر مبنای ایمان به خداوند بنا شده است، ابراز کرد: بر اساس آموزه‌های قرآن، عامل سلامت یک جامعه اسلامی و آرمانی ایمان و عمل صالح است، لذا حاکم‌بودن ایمان در جامعه بر اساس آیه 24 سوره ابراهیم «أَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللّهُ مَثَلًا کَلِمَةً طَیِّبَةً کَشَجَرةٍ طَیِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ فَرْعُهَا فِی السَّمَاء، آیا ندیدى خدا چگونه مثل زده سخنى پاک که مانند درختى پاک است که ریشه‏‌اش استوار و شاخه‏‌اش در آسمان است» مانند درختی است که یک ریشه دارد و شاخه‌های بسیار آن در آسمان پراکنده است، به همین جهت به جامعه‌ای که پایه‌ آن ایمان به خدا، پیامبر(ص)، قیامت و معاد بوده و ثمره آن اعمال صالح، بندگی پروردگار و خدمت به خلق است، یک جامعه آرمانی نامیده می‌شود.

معاون فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج با بیان اینکه از همان ابتدا که خداوند متعال انسان را آفرید، دستوراتی را برای امور زندگی، بندگی و رسیدن به سعادت دنیا و آخرت بیان کرد، افزود: وجود جامعه آرمانی تنها در دین اسلام مطرح نبوده است زیرا در میان امت‌های گذشته، افرادی به عنوان پیامبر آن جامعه، امر هدایت را بر عهده داشتند و مردم از دستورات آنان تبعیت می‌کردند که این موارد نمونه‌هایی از جامعه آرمانی الهی هستند.

نمونه‌های عملی قرآن برای رسیدن به جامعه آرمانی

محمدی‌تبار با بیان اینکه قرآن در کنار هر دستوری که می‌دهد، نمونه‌های عملی آن را نیز ارائه می‌کند، ادامه داد: از جمله این نمونه‌ها در طول تاریخ که در قرآن آمده می‌توان به حکومت حضرت سلیمان(ع)، یوسف(ع) و حضرت داوود(ع) به عنوان یک جامعه آرمانی که توسط انبیاء الهی تشکیل شده است، اشاره کرد.

وی ابراز کرد: پیامبر اکرم(ص) خود در رأس جامعه آرمانی قرار دارند و حضرت علی(ع) نیز در ادامه حرکت انبیاء الهی در دل حکومت اسلامی یک جامعه آرمانی تشکیل دادند به گونه‌ای که بشر تا امروز نتوانسته مانند آن را ارائه دهد، لذا برنامه قرآن این است که در کنار آن دستورات کلی و تئوری، نمونه‌های عملی را نیز به عنوان الگو معرفی کند.

معاون فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج با بیان اینکه ناهنجاری‌ها در اجتماع، همان نافرمانی از دستورات الهی و گناهان است، تصریح کرد: بر اساس فرموده خداوند متعال، این بایدها و نبایدهایی که در قالب احکام برای بندگان بیان شده، هنجارهایی است که اگر در مورد آنها کارشکنی شود ناهنجاری رخ خواهد داد.

وی اضافه کرد: همچنین خداوند در آیه شش سوره انعام می‌فرمایند: «أَلَمْ یَرَوْاْ کَمْ أَهْلَکْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْنٍ مَّکَّنَّاهُمْ فِی الأَرْضِ مَا لَمْ نُمَکِّن لَّکُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاء عَلَیْهِم مِّدْرَارًا وَجَعَلْنَا الأَنْهَارَ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَکْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِینَ؛ آیا ندیده‏‌اند که پیش از آنان چه بسیار امت‌ها را هلاک کردیم [امت‌هایى که] در زمین به آنان امکاناتى دادیم که براى شما آن امکانات را فراهم نکرده‌‏ایم و [بارانهاى] آسمان را پى در پى بر آنان فرو فرستادیم و رودبارها از زیر[شهرهاى] آنان روان ساختیم پس ایشان را به [سزاى] گناهانشان هلاک کردیم و پس از آنان نسل‌هاى دیگرى پدید آوردیم،» نابودی ملت‌های قبلی را به خاطر نافرمانی از اوامر الهی و گسترش ناهنجاری‌ها در میانشان عنوان کرده است.

زیر پا گذاشتن دستورات الهی سبب نابودی ملت‌های پیشین شده است

معاون فرهنگی دانشگاه آزاد کرج با بیان اینکه وجود گناه و زیر پا گذاشتن دستورات الهی سبب نابودی ملت‌های پیشین شده است، عنوان کرد: رابطه‌ای که میان انسان با خدا وجود دارد این است که خداوند مولا و ما عبد هستیم، خداوند متعال خالق، هستی‌بخش بشریت و همه چیز است و ما در مقابل او هیچ نیستیم.

محمدی‌تبار ادامه داد: اگر به تعبیر «مولای یا مولای انت المولا وانا العبد» حضرت علی(ع) که در مناجات مسجد کوفه بیان کردند، توجه کنیم، می‌بینیم که رابطه بنده با خدا، رابطه مولا و عبد یعنی مطیع محض بودن و هیچ نداشتن از خود است، اما انسان در ارتباط با انسان دیگر به عنوان دو برادر و مخلوق مانند هم مطرح هستند که به یکدیگر محتاج بوده، نیازمند عنایات خاص الهی هستند و باید به عنوان یک برادر دینی که ممکن است مسلمان یا غیر مسلمان باشد در جهت رفع مشکلات و خدمت به هم تلاش کنند.