
حجتالاسلام والمسلمین رضا محمدی پرچوی، حافظ کل قرآن کریم در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، در ادامه بررسی قرائتهای ترتیل برترین قاریان جهان اسلام به موضوع قرائت تحقیق و مجود و ویژگیهای آن دو پرداخت.
وی ابراز کرد: قرائت محقّق در لغت به معنی مبالغه در انجام چیزی و یا رسیدن به حقیقت چیزی است و در اصطلاح عبارت از به جا آوردن حق هر حرفی از اشباع مدها، تحقیق همزهها، تمام و کمال آوردن حرکات، اظهار کامل حروف و تشدیدها، آوردن غنّهها، تفکیک حروف از یکدیگر و در نظر گرفتن محل وقفهای مجاز است.
رئیس مرکز راهبردی حفظ سازمان اوقاف با اشاره به کاربرد قرائت تحقیق بیان کرد: این قرائت برای تمرین دادن اندامهای صوتی جهت ادای حروف و قوام بخشیدن به الفاظ است، این نوع از قرائت برای نوآموزان تجوید توصیه شده است و البته چگونگی قرائت آن باید از طریق استاد آموزش داده شود.
این کارشناس قرائت تصریح کرد: روش حمزه کوفی در قرائت، تحقیق بوده، همچنین روش ورش غیر از طریقی که از اصبهانی نقل شده همین طریق بوده است.
تأنی و آرامش؛ مهمترین ویژگی تلاوت تحقیق
این حافظ کل قرآن تأکید کرد: قرائت تحقیق، قرائتی است با حداکثر تأنّی و آرامش و با مبالغه در اداء حروف و احکام که بیشتر در مقام اقراء و تعلیم استفاده میشود و نظر به تأکید بر بیان الحروف معمولاً با نغمه همراه نبوده و به عبارت دیگر بسیار ساده تلاوت میشود مانند تلاوت مصحف المعلّم شیخ محمود خلیل الحصری که با دور کند اجرا کرده است.
وی ادامه داد: البته تلاوت مذکور به دو صورت تلاوت شده است، اولی بهصورت بخشخوانی و با تأکید بر ادای ممتاز حروف و کلمات است که بیشتر برای دورههای آموزش روخوانی مناسب است. دومین صورت نیز به طریق عبارتخوانی و روانتر از شیوه قبل و البته آهنگینتر است که برای دورههای آموزش روان فصیحخوانی و تجوید مناسب است.
پرچوی افزود: همچنین تلاوت آموزشی شیخ عبدالباسط، شیخ محمد صدیق منشاوی و شیخ مصطفی اسماعیل برای آموزش مناسب است هر چند سه تلاوت فوق از لحاظ صوت و لحن پیچیدهتر و متنوعتر از شیوه شیخ حصری است و کاربرد آن برای دورههای مقدماتی آموزش الحان و نغمات پیشنهاد میشود.
وی گفت: قرائت محقّق شیخ حصری هر جزء در 90 دقیقه و کل قرآن در 45 ساعت اجرا شده است اما تلاوت تحقیق آموزشی شیخ منشاوی، عبد الباسط و مصطفی اسماعیل، هر جزء در 60 دقیقه و کل قرآن در 30 ساعت اجرا شده است.
رئیس مرکز آموزش راهبردی حفظ سازمان اوقاف با اشاره به قرائت مجوَّد نیز ابراز کرد: این نوع قرائت به قرائتی گفته میشود که بدون مبالغه در اداء حروف و احکام، بلکه با مبالغه در اجرای الحان و نغمات همراه و بیشترین هدف قاری، تلاوت با تمرکز برمقامات و تحسین صوت و لحن است مانند تلاوت شیخ عبدالفتاح شعشائی، مصطفی اسماعیل، محمد علی البناء، محمد صدیق منشاوی، شحات محمد انور و دیگر قاریان قرآن کریم که از این ویژگی برخوردارند.
تفاوت قرائت مجود و محقق
وی بیان کرد: تنها فرق قرائت محقّق و مجوَّد در توجه به قواعد فصاحت و تجوید در روش محقّق و تمرکز بر مقامات و الحان در روش مجوّد است.
این کارشناس قرائت گفت: همچنین در روش قرائت مجوَّد معمولاً هرصفحه از قرآن به رسمالخط عثمان طه در 6 دقیقه وهر جزء در 120 دقیقه (دو ساعت) و 30 جزء در 3600 دقیقه (60 ساعت) بدون تکرار آیات تلاوت میشود.