تشویق‌های رهبری سختی‌ یادگیری قرآن در مکتب‌خانه‌ را شیرین کرد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، صدای دلنشین و رسای کودکی که حاکی از استعدادی خدادادی است، دیگران را مجذوب خود می‌کند و بدین ترتیب آرام آرام و همراه با ممارست، زمینه رشد این کودک فراهم می‌شود. کودکی که متولد یکی از روستاهای اطراف مشهد در سال 1334 بوده و از حدود یک سالگی به همراه خانواده در مشهد ساکن شده است.

آغاز ورود به فعالیت‌های قرآنی آن هم از مکتب‌خانه‌ای سنتی و قدیمی در مشهد و به دنبال آن اداره جلسات قرآن دارالسلام حرم رضوی در اوایل جوانی، حکایت از مسیری دشوار برای دست یافتن به لذت شیرین همراهی با کتاب زندگی‌ساز دارد و این گونه محمدکاظم محمدزاده پا در مسیری می‌گذارد که زمینه را برای آینده‌ای روشن برای وی فراهم می‌کند، آینده‌ای که وقتی امروز به آن روزها برمی‌گردی چیز جز افتخار و موفقیت نمی‌بینی.

آغاز فراگیری از مکتب خانه‌ای در محله قدیمی مشهد

استاد محمدزاده تا آنجا که به خاطر دارد نخستین‌بار با همراهی مادرش به مکتب‌خانه‌ای در محله قدیم دروازه قوچان مشهد می‌رود و این آغازی برای ورود به عرصه قرآن، در سن هفت سالگی اوست و در آنجا سطح ابتدایی قرائت قرآن را از بانویی مسن که به او «آبجی خانم» می‌گفتند فرا می‌گیرد.

پدر محمدکاظم بسیار علاقه‌مند به علوم دینی بود از همین رو به خواست او بعد از مدتی برای گذراندن دوران ابتدایی وارد مدرسه کاظمیه(ع) می‌شود، محمدزاده در این زمینه می‌گوید: آن زمان 12 مدرسه در مشهد دایر شده بود که هر کدام به نام یکی از ائمه(ع) نامگذاری شده و با پذیرش دولت وقت علوم دینی در این مدارس تدریس می‌شد.

وی با اشاره به نحوه آموزش در این مدارس که مناسب و در عین حال بسیار سخت و دشوار بود، افزود: من علاقه و استعداد بسیاری به علوم دینی داشتم، این مدرسه زمینه‌ای را فراهم کرد تا در این عرصه بیشتر رشد کنم. پایه‌ریزی اولیه علوم دینی، آموزش نماز و قرآن من در این مدارس صورت گرفت اما سخت‌گیری، تنبیه و تحکم زیادی هم وجود داشت که بچه‌ها را از این مسیر طرد می‌کرد.

نخستین تلاوت قرآن در مجلس ترحیم

از حدود سن 10سالگی به جلسات قرآن خانگی، مساجد و حسینه‌ها در مشهد راه می‌یابد. به جهت داشتن استعداد خدادادی در صدا، علاقه به قرائت قرآن و در اثر ممارست، استفاده از نوارهای مختلف و شرکت مداوم در جلسات قرآن مشهد، فرآیند یادگیری خود را در دوره قبل از انقلاب تا حدود سن بیست سالگی به همین شکل ادامه می‌دهد تا به جلسه قرآن حسینیه خیاط‌های مشهد و بعد مسجد کرامت به عنوان کانون فعالیت قاریان راه پیدا می‌کند.

نخستین‌بار در 10 سالگی صدای محمدکاظم از بلندگوی مسجد حیدری‌ها که در محله دروازه قوچان مشهد قرار دارد، شنیده می‌شود، صدای پسر به گوش پدر رسیده و پدر با اشتیاقی وصف‌نشدنی خود را به فرزندش می‌رساند و او را در آغوش گرم خود می‌گیرد. این شادی و تشویق پدر، انگیزه‌ای مضاعف و اراده‌ای مصمم را در محمدکاظم برای ادامه این مسیر فراهم می‌کند. او می‌گوید: آن جلسه یک مراسم ترحیم بود که به صورت اتفاقی برای نخستین‌بار در جمع مردم، قرآن را با لهجه فارسی البته با روخوانی و روان‌خوانی درست ‌خواندم.

دوران دشوار کودکی در نبود پدر

یازده بهار از عمرش بیشتر نگذشته که حامی بزرگش، یعنی پدر را از دست می‌دهد. در مورد سختی آن دوران می‌گوید: من بیشتر از چند سال نتوانستم مرحوم پدرم را درک کنم. چون فرزند اول خانواده بودم؛ لذا سرپرستی را به عهده ‌گرفتم، روزها پیش دایی‌ام آقای آزاد که عینک‌سازی داشت و قاری قرآن هم بود کار می‌کردم و شب‌ها به خواندن درس و به قرائت قرآن می‌پرداختم.

استاد محمدزاده از همان کودکی همزمان با اشتغال به کار به شکل منظم در جلسات قرآن شرکت می کرده و به گفته خودش یک استاد مشخص نداشته است، بلکه از محافل قرآنی و راهنمایی اساتید حاضر در آن استفاده کرده و امر فراگیری قرآن را دنبال می‌کرده است.

اساتید و الگوهای قرآنی

وی در زمینه  بهره‌گیری از اساتید و الگوهای قرآنی خود می‌گوید: همه اساتید حاضر در محافل قرآنی مشهد هر کدام به نوعی در مسیر رشد من تأثیر داشتند و مرا راهنمایی کردند، خودم هم سبک‌های مختلف را دنبال می‌کردم.

در این محافل قرآن اساتیدی همچون مرحوم محمدعلی اوحدی، مرحوم حاج آقا مقدم، مرحوم موسی حافظیان، ابراهیم مولایی، مرحوم بیوک محمدی، مرحوم استاد رضوان، سیدمرتضی سادات‌فاطمی، زادنیا، ابوالفضل نازدار، جواد رفیعی و عباس سلیمی حضور داشتند و من از محضرشان فنون مختلف قرائت قرآن را آموختم. استاد سلیمی آداب قرائت، آداب اجتماعی، ‌رفتار، کلام و نحوه برخورد با خانواده و مردم را به من یاد دادند و از استاد سیدمرتضی سادات‌فاطمی فن بیان و جلسه‌داری را فرا گرفتم.

استاد محمدزاده تا همین اواخر اداره جلسات قرآن حسینیه‌ خیاط‌ها را بر عهده داشته است و بعد این مسئولیت را به استاد هاشم روغنی واگذار می‌کند اما در جلسات و محافل حضور می‌‌یابد.

جلسه‌داری محافل مهم مشهد در اوایل جوانی

این قاری قرآن در مورد محافل قرآن در شهر مقدس مشهد، می‌گوید: از قبل از انقلاب محافل قرآن به‌ویژه شب‌های چهارشنبه در حسینیه خیاط‌ها و صبح جمعه در مسجد کرامت فعال بود و مرکز تجمع قاریان به شمار می‌رفت، البته مسجد کرامت به لحاظ اینکه خود رهبر معظم انقلاب حضور داشتند، شاخص بود و اساتیدی مانند ابراهیم مولایی، خادم حسینی و حاجی اربابی از تهران به این حسینیه می‌آمدند و یک ماه می‌ماندند.

استاد محمدزاده با اشاره به اینکه در دوران جوانی، چندین جلسه قرآن در مشهد دارای مرکزیت بود و قراء با شور بسیار در آنها شرکت می‌کردند، ادامه داد: بعد از بازگشت از مسابقات جهانی لیبی، مسئولیت اداره‌ جلسات قرآن در حسینیه خیاط‌های مشهد را به من پیشنهاد دادند که پذیرفتم. از آن زمان به بعد علاوه بر اداره جلسات مختلف قرآن، در سمینارها و مسابقات مختلف قرآن خارج و داخل کشور برای داوری حضور می‌یابد.

همچنین این قاری قرآن کریم بیش از 10 سال در دهه 60 و اوایل دهه 70 جلسه بزرگ دارالسلام حرم مطهر رضوی در ماه مبارک رمضان را اداره می کرده است. از دیگر افتخارات قرآنی ایشان می‌توان به اعطای عنوان خادم قرآنی در سال 91 از طرف رئیس جمهور وقت اشاره کرد.

وی با بیان اینکه استاد سیدمرتضی سادات‌فاطمی تقریبا از شروع جلسات حسینیه خیاط ها‌ حضور داشتند و من از محضرشان استفاده می‌کردم، افزود: البته در جلسه مرحوم استاد رضوان و جلسات متعدد دیگر مانند جلسه‌ قرآن منزل حاج‌ آقا امینی بزرگ که پدربزرگ آقای فاطمی بودند، به همراه دیگر اساتید شرکت می‌کردم که این حضور و بهره‌مندی از محضر اساتید در رشد من بسیار مؤثر بود.

استاد محمدزاده برگزاری جلسات خانگی و سنتی قرائت قرآن را روش بسیار مناسب برای قرآن‌آموزان دانست و با تأکید بر اینکه نباید به فراموشی سپرده شود، اظهار می‌کند: باید این شیوه‌ها گسترش یابد، به‌ویژه در خانه‌ها و مساجد دوره‌های قرآن تشکیل شود؛ زیرا روح را وارد جریان زندگی می‌کند و لذت گوش‌ دادن، خواندن و فراگیری قرآن را به دنبال دارد. همان‌گونه که در دعای «أَللهُمَ نـَوِّر قـُلوُبَنـَا بالقـُرآن» از خداوند نورانیت قلب را با قرآن می‌خواهیم، تلاوت قرآن هم در منازل سبب نورانیت دلها می‌شود زیرا همه پیشکسوتان قرآن از همین جلسات فعالیت خود را آغاز کرده‌اند.

خاطره‌ای از رهبر معظم انقلاب

بر اساس صحبت‌های استاد محمدزاده، قبل از انقلاب رهبر معظم انقلاب در حسینیه خیاط‌ها هم حضور داشتند و بیشتر جلسات قرآن در صبح جمعه‌ها را ایشان برگزار می‌کردند، وی در این زمینه ابراز می‌کند: رهبر معظم انقلاب در این زمینه بسیار مشوق من بودند. حتی نخستین نوارهای مصری را ایشان به من و تعدادی از قراء دادند، چون هنر قرائت قرآن و قاریان را بسیار دوست داشتند.

وی با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب بسیار هنردوست، بادقت و منظم هستند، می‌افزاید: قرآن خواندن جلوی ایشان خیلی سخت‌تر از مسابقات جهانی است که در این خصوص خاطرات بسیاری هم از ایشان دارم؛ به عنوان نمونه حدود سال 55، عصر یک روز جمعه به مجلس عروسی یکی از قراء دعوت شده بودیم‌، آقا فرمودند: دنبال ایشان هم بروم. وقتی سوار ماشین بودیم از رادیو صدای مسابقه فوتبال پخش می‌شد.

من به احترام ایشان که روحانی هستند صدا را کم کردم، اما آقا فرمودند: چرا کم کردی بلندترش کن. من صدا را بلند کردم و ایشان گفتند: «بازی مهمی است و عطاءالله بهمنش هم خیلی زیبا گزارش می‌کند»، برای من بسیار جالب بود که یک روحانی به فوتبال علاقه دارد و حتی گزارشگر آن را هم می‌شناسند.

تربیت شاگردان و آموزش آداب اخلاقی به قاریان

محمدزاده می‌گوید: به شکل مشخص شاگردان و کلاس تدریس خاصی ندارد، اما افراد زیادی برای مشاوره حضوری و غیرحضوری پیش او می‌آیند. قاریانی چون سیدعبدالرضا معینی، مسعود بیژنی، مهدی نباتی، سعیدحاجی‌ابراهیمی و مجید افخم‌الشعراء از جمله کسانی هستند که هنوز از محضر استاد استفاده می‌کنند و خود نیز به تربیت شاگرد می‌پردازند.

وی افزود: در محافل قرآن امور کلی و رفتاری مانند لباس پوشیدن، آداب نشستن، نحوه ورود، رفتار با خانواده و مردم را به شاگردان یاد می‌دهم و اینکه همه تلاششان برای به دست آوردن مدال و سکه نباشند زیرا افرادی مانند تختی فقط به جهت خوب کشتی گرفتن، ماندگار نشدند بلکه افراد بسیاری بهتر از او کشتی می گرفتند، اما چون اخلاق و منش نداشتند، ماندگار نشدند.

استاد محمدزاده با اشاره به اینکه در خارج از ایران چگونگی ظاهر و برخورد قاریان ایرانی در محافل برایشان مهم است، گفت: اوایل انقلاب در خارج کشور از ایرانی‌ها یک چهره خشن ترسیم می‌کردند؛ به گونه‌ای که بعد از حضور در نیوزلند و انجام قرائتم، فردی با همسرش پیش من آمد، همسر او به من گفت: بسیار برایم جالب بود و تاکنون ندیده‌ام که یک قاری قرآن با این ظاهر مرتب، ساده و تمیز به قرائت بپردازد. در واقع امروز دقت و حساسیت مردم در این زمینه بیشتر شده و باید قاریان به این امورهم توجه ویژه داشته باشند.

برپایی نخستین محفل انس با قرآن در مسجدالحرام

محمدزاده سال 56 در مسابقات قرآنی که از طرف آیت‌الله جعفر سبحانی به شکل غیردولتی و غیررسمی برگزار می‌شد، رتبه نخست را به دست آورد و بعد از آن به همراه سی نفر دیگر به سفرعمره مفرده اعزام شده و در آنجا نخستین جلسه قرآن در مسجد‌الحرام را به کمک دیگر قاریان ایرانی با رحل و قرآنی که با خود برده بودند، تشکیل می‌دهند. در این محفل عباس سلیمی، شهریار پرهیزگار، استاد محمدی، میرداماد و ابوالفضل نازدار نیز حضور داشتند.

وی در مورد نحوه برگزاری مسابقات قرآن در قبل از انقلاب چنین می‌گوید: چون در آن زمان اوقاف حالت تشریفاتی داشت و سالی یک‌بار قاری به مالزی می‌فرستاد، معمولا قرآنی‌ها در آن مسابقات شرکت نمی‌کردند اما خود قراء به جهت علاقه‌ای که داشتند به شکل غیرمستقیم در مسابقات حضور پیدا می‌کردند.

وی با اشاره به اینکه جوانان بعد از انقلاب به جهت تغییر شکل در جلسات قرآن بیشتر حضور پیدا می‌کردند، در مورد اولین مسابقات قرآنی که شرکت کرده است، گفت: بعد از پیروزی انقلاب در مسابقات قرآن اوقاف سال58  مرحله شهر، استان و کشور رتبه اول را کسب کردم و در همان سال به مسابقات بین‌المللی کشور لیبی اعزام شدم.

این پیشکسوت در سال‌های 64 و 65 نیز بعد از کسب رتبه نخست در مراحل استانی و کشوری به ترتیب به مسابقات جهانی در مالزی و تهران راه یافت.

موفقیت در مسابقات بین‌المللی

این قاری بین‌المللی قرآن در مسابقات جهانی لیبی سال 58 در شهر طرابلس که با حضور سی و چهار کشور برگزار شد، مقام نخست را به عنوان نخستین رتبه جهانی خود به دست آورد. وی در مورد دیگر افتخارات جهانی خود، می‌گوید: سال 64 بعد از کسب رتبه نخست در کشور به مسابقات بین‌المللی مالزی اعزام شدم. در آن مسابقات نفر دوم شدم. وقتی برگشتم رهبر معظم انقلاب از من پرسیدند، «چه مقامی را کسب کردی؟»، گفتم دوم شدم. ایشان فرمودند: «نه شما نفر نخست شدی. چون در انتخاب رتبه نخست مسابقات مالزی سیاسی کاری نقش دارد»، زیرا فردی که آن سال رتبه نخست را به دست آورد از خود مالزی بود و همان فرد در مسابقات کشورعربستان هیچ مقامی را به دست نیاورد.

محمدزاده سال 65 نیز در مسابقات جهانی قرآن که در تهران برگزار شد، رتبه نخست را به دست آورد و از همین سال که 30 سالگی خود را تجربه می‌کرد، دیگر در مسابقات حضور نیافت.

سفر تبلیغی به سریلانکا

محمدزاده به جهت افتخارات قرآنی خود در جشن‌هایی که در کشور سریلانکا به جهت آغاز چهاردهمین قرن هجرت پیامبر(ص) در شهر کلومبو برگزار شده بود حضور می‌یابد، این سفر نخستین سفر خارج از کشور او در اوایل سال 57 است، که در این زمینه ابراز می‌کند: من و چند قاری دیگر از کویت، هندوستان، بنگلادش و مصر در این مراسم حضور داشتیم، هر کدام از ‌این قاریان به یک مسجد جهت انجام تلاوت می‌رفتند، اما به یاد دارم من یک شب در هفت مسجد برای انجام تلاوت حضور پیدا کردم؛ چون جوان بودم و صدای رسایی داشتم، وقتی قرآن را تلاوت می‌کردم همه جذب می‌شدند، البته مردم آنجا از قاریان ایرانی خوب استقبال می‌کردند.

استاد محمدزاده با بیان اینکه از حدود سال 65 دیگر در مسابقات شرکت نکرده است، می‌گوید: از این زمان سفرهای قرآنی و تبلیغی من آغاز شد و به کشورهای ترکیه، سوریه، مراکش، آلمان، ایتالیا، ژاپن، پاکستان، کانادا، فیلپین، اتریش، چین، نیوزلند، تایلند، آفریقای جنوبی، سریلانکا و چند کشور دیگر سفر کردم که مدت زمان آنها بین 10 تا 50 روز بود.

وی حاصل حضور در مسابقات مختلف را 12 بار اعزام به کشور عربستان و مناسک حج می‌داند و می‌افزاید: بیشتر این اعزام‌ها مربوط به حج تمتع بوده است که یک‌بار هم مادرم را با خود به حج بردم. البته آخرین سفر خارجی و تبلیغی من سال 82 به آلمان بود. به نظرم بهترین کشوری که از محافل قرآنی خیلی استقبال کردند، کشور آفریقای جنوبی و شهر کپتان بود که در آنجا اهل سنت نیز حضور داشتند.

اذان ماندگار

این قاری قرآن کریم از کودکی در مسجد حیدری‌ها، مکبر نماز و مؤذن هم بوده است، که در خصوص این اذان‌ها می‌گوید: یک اذان هم در تهران گفته‌ام که در نماز جمعه پخش شده و رادیو مشهد نیز تا حدود دو سال قبل پخش می‌کرد، اما در حال حاضر به بهانه‌ اینکه از فلان موذن تقلید شده دیگر پخش نمی‌شود.

مدتی است در هنر قرآن نسبت به شهرستانی‌ها کم لطفی و بی‌عنایتی می‌شود، به طوری که برخی مسئولان خود به تنهایی تصمیم گرفته و سلیقه‌ای برخورد می‌کنند.

به گفته محمدزاده نه تنها اذان او بلکه کارهای دیگران نیز مورد غفلت قرار گرفته و پخش نمی‌شود و در حال حاضر 20 مورد اذان است که از همان‌ها برای پخش استفاده می‌شود در حالی که کار بسیاری از این مؤذنان هم دارای تقلید سبک از دیگران است.

گلایه از مسئولان قرآنی

وی در مورد شورای عالی قرآن نیز می‌گوید: در تعیین اعضای این شورا از قراء و پیشکسوتان نظرخواهی نشده است. در صورتی که معنی شورای عالی در هر صنفی استفاده از نظرات اعضای آن است؛ لذا بعضا افرادی به آن راه یافته‌اند که قاری نبوده و مقام و رتبه‌ای هم ندارند یا اینکه بسیاری از قراء به اعضای آن رأی نداده و آنها را قبول ندارند.

محمدزاده ادامه می‌دهد: در مسئله قرآن و هنر آن باید افراد توانمند، مدیر، با اخلاص، آشنا با فنون قرائت، جامعه قاریان و ... در رأس مسئولیت قرار گیرند اما هم‌اکنون قاریان پیشکسوت و باتجربه در شورای عالی قرآن و تصمیم‌گیری‌های آن دخالتی ندارند.

وی با اشاره به اینکه این صحبت‌ها و گلایه‌ها بسیار گفته شده است، می افزاید: تا زمانی که یک فرد دلسوز و اهل این کار که دیگران هم او را شناخته و قبول داشته باشند؛ امور را به دست نگیرد، مشکلات رفع نمی‌شود.

شیوه برگزاری مسابقات بین‌المللی

این پیشکسوت قرآنی معتقد است: مسابقات متعدد قرآنی در نقاط مختلف جهان اسلام برگزار می‌شود و نام آن را بین‌المللی می‌گذارند. به عنوان نمونه در کشور بنگلادش 10 نفر دور هم جمع شده و مسابقه برگزار می‌کنند و خودشان سه نفر نخست را به عنوان بین‌المللی اعلام می‌کنند، این که رقابت‌های بین‌المللی نیست.

وی در این باره می‌افزاید: من در مورد مسابقات بین‌المللی که خودمان هم برگزار می‌کنیم حرف و گله بسیار دارم. چون در این مسابقات نحوه برگزاری، تعیین داوران و متسابقان را خودمان انجام می‌دهیم و عنوان بین‌المللی هم به آن می‌دهیم.

وی تشکیل یک نهاد و کانون قرآنی مستقل در زمینه فعالیت‌های قرآنی، برای حضور نمایندگانی از سراسر بلاد اسلامی جهت برگزاری مسابقات بین‌المللی قرآن کریم را مهم و ضروری می‌داند و  اظهار می‌کند: این نهاد نیاز به هیئت مدیره و تشکیلات مشخص دارد تا با برنامه‌ریزی دقیق و داشتن دفتری مرکزی در یکی از کشورهای اسلامی صاحب سبک، هر سال برگزاری مسابقات بین‌المللی قرآن را با نظارت در نحوه گزینش و اعزام، به یکی از کشورها بسپارد.

این قاری ادامه می‌دهد: از همین رو کیفیت برگزاری مسابقات چندین برابر می‌شود، در صورتی که وقتی هر ساله مسابقات برگزار می‌شود به جهت نبودن وقت کافی، با عجله و بدون بازنگری و دقت در رفع کاستی‌ها و معایب گذشته، نتیجه مطلوبی حاصل نمی‌شود.

اعتراض به نحوه برگزاری مسابقات اوقاف

استاد محمدزاده با بیان اینکه در حال حاضر بسیاری از فعالیت‌هایی که در عرصه قرآن صورت می‌گیرد موازی‌کاری است، افزود: سازمان اوقاف و امور خیریه، آستان قدس رضوی و سازمان تبلیغات اسلامی هر کدام جدا از یکدیگر هزینه بسیاری را صرف برنامه‌های قرآنی و مسابقات مختلف می‌کنند اما اگر با همین بودجه‌ای که برای مسابقات صرف می‌شود، زمان برگزاری مسابقات قرآن اوقاف و امور خیریه را به دو سال یک بار تغییر دهیم، مطمئنا شاهد برگزاری مسابقات با کیفیت‌تری خواهیم بود.

اما متأسفانه کسانی مسئولیت را در این عرصه برعهده گرفتند که توانایی لازم را ندارند. رهبر معظم انقلاب در محفل قرآنی که با حضور فعالان این عرصه در ماه رمضان برگزار می‌شود، چهار ساعت به صحبت‌های قاریان گوش می‌کنند؛ این امر نشان‌دهنده اهمیت دادن ایشان به قرآن است.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر شاهد حضور قاریان و پخش تلاوت‌هایی از رسانه هستیم که اشکالات آشکار اعرابی دارند، می‌گوید: با این شرایط و عدم نظارت بر فعالیت‌های قرآنی و صرف هزینه بسیار، نمی‌توان تعداد قاریان را افزایش داد. ما در کار انفرادی خوب عمل می‌کنیم اما بر اساس آیه دو سوره مائده «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُحِلُّواْ شَعَآئِرَ اللّهِ وَلاَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلاَ الْهَدْیَ وَلاَ الْقَلآئِدَ وَلا آمِّینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُواْ وَلاَ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَن صَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَن تَعْتَدُواْ وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ، اى کسانى که ایمان آورده‏اید حرمت ‏شعایر خدا و ماه حرام و قربانى بى‏نشان و قربانیهاى گردن‏بنددار و راهیان بیت الحرام را که فضل و خشنودى پروردگار خود را مى‏طلبند نگه دارید و چون از احرام بیرون آمدید [مى‏توانید] شکار کنید و البته نباید کینه‏‌توزى گروهى که شما را از مسجد الحرام باز داشتند شما را به تعدى وادارد و در نیکوکارى و پرهیزگارى با یکدیگر همکارى کنید و در گناه و تعدى دستیار هم نشوید و از خدا پروا کنید که خدا سخت ‏کیفر است» باید در زمینه قرآن تعاون و همکاری داشته باشیم.

ماندگارترین آیه در ذهن

این استاد بین‌المللی قرائت قرآن آیه 85 سوره الاسراء «وَیَسْأَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَمَا أُوتِیتُم مِّن الْعِلْمِ إِلاَّ قَلِیلًا و در باره روح از تو مى‏‌پرسند بگو روح از [سنخ] فرمان پروردگار من است و به شما از دانش جز اندکى داده نشده است» را آیه‌ای زیبا و ماندگار در ذهن خود می‌داند و می‌گوید: خداوند در این آیه مبارکه به پیامبرش هم گفته این روح مال خودم است و یک ذره از آن را به تو می‌دهم؛ البته همه آیات الهی زیبا و بی‌نظیر هستند، اما این آیه از آیات پیچیده است. من سوره‌های کوچک والضحی، الشرح و علق را هم بسیار دوست دارم و بسیار تکرار می‌کنم. وقتی می‌خواهم به قرائتم ظرافتی بدهم این سوره‌های کوچک را تلاوت می‌کنم.

شیوه‌های قرائت و حفظ قرآن

وی در مورد شیوه‌های رایج حفظ و قرائت قرآن به صورت فشرده، ابراز می‌کند: به نظرم شیوه‌های جدیدی که امروزه برای حفظ قرآن استفاده می‌شود، مناسب است؛ زیرا برای آن کار اصولی صورت گرفته و حافظ قرآن می‌تواند با تلاش یک ساله، موفق به حفظ شود. به نظرم استفاده از روش‌های سنتی آموزش قرآن یعنی شیوه مکتب خانه‌ای به دلیل سخت بودن، مناسب کودکان نیست و آنها را از این فضا دور می‌کند؛ اما حضور در جلسات سنتی قرآن بسیار ضروری است.

البته در مورد فن قرائت به جهتی که نیاز به تجربه دارد باید مدتی بگذرد، تا قاری بتواند به مباحث آشنا و مسلط شود. در واقع قاری باید حداقل 20 سال در جلسات قرآن زانو زده تا توانمندی‌های لازم را کسب کند زیرا یک باره، با یک سی دی و فعالیت‌های محدود چند ساله نمی‌توان قاری شد. این هنر فوت و فن بسیار دارد، اگر بچه‌ای از هشت سالگی کار قرائت را شروع کند، زمانی که به 30  سالگی رسید تازه به این فن مسلط شده است.

ضرورت تشویق جوانان و نوجوانان در عرصه قرآن

وی با بیان اینکه متأسفانه در جامعه به هنر قرائت قرآن کم توجهی صورت می‌گیرد، اظهار می‌کند: به عنوان نمونه هیچ‌گاه عکس یک قاری و ممتاز قرآن را روی جلد و صفحات روزنامه و مجلات ندیده‌ایم، در صورتی که هنرمندان و ورزشکاران را بسیار معرفی می‌کنند و همین روند سبب مطرح‌شدن و الگو قرار گرفتن آنها می‌شود. اگر یک نوجوان قاری و حافظ تصویر خود را در مجلات و روزنامه‌ها مشاهده کند، علاوه بر اینکه برایش انگیزه بسیاری ایجاد می‌شود، دیگران هم او را به عنوان الگو برای فرزندان خود در نظر می‌گیرند و ورود نسل نوجوان و جوان به عرصه فعالیت‌های مختلف قرآنی افزایش چشمگیری پیدا می‌کند.

به گفته این پیشکسوت که از کودکی در مسیر قرآن و مبانی آن گام برداشته است، قرائت قرآن کریم یک هنر است که باید به آن بیش از گذشته توجه شود.

استاد محمدزاده با اشاره به اینکه ما فقط از سبک‌های مصری تقلید می‌کنیم، ادامه می‌دهد: هر سال یک استاد مصری مطرح می‌شود و همه ما سبک او را دنبال می‌کنیم، 30 سال است که در این عرصه هزینه می‌کنیم اما در نهایت خیلی به ما لطف کنند، می‌گویند مانند فلان استاد مطرح مصری تلاوت می‌کند.

وی اضافه کرد: راه حل این معضل این است که از چند استاد باتجربه مصری بدان جهت که این هنر نزد آنان است و صاحب سبک هستند برای حضور در کشورمان دعوت کنیم و 20 جوان مستعد که قبلا گزینش شده باشند و از نظر صدا، خانواده، اخلاق، نفس و قوای جسمانی مناسب هستند را در اختیار آنها قرار داده تا برایمان تربیت کنند. در آن موقع است که ما می‌توانیم الگو شویم یا می‌توانیم افراد مستعد را گزینش کرده و به مصر بفرستیم تا آموزش ببینند ممکن است 10 سال زمان صرف شود، اما با این شیوه ما هم صاحب سبک می‌شویم.

وی نظرخواهی از پیشکسوتان در عرصه آموزش سبک‌های قرآنی را بسیار راهگشا می‌داند و می‌افزاید: در حال حاضر چون قاریان دستگاه‌ها و سبک‌های مختلف قرآن را فرا گرفتند، بهترشده‌اند؛ اما باید توجه داشت که درس خواندن و کسب مدرک معتبر در عرصه قرآن نیز امری ضروری است.