
حجتالاسلام والمسلمین عباسعلی واشیان، مدیر گروه فقه و حقوق پزشکی، جامعة المصطفی(ص) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، با اشاره به تفاوتهای معنایی و مبنایی نظام سلامت در غرب و اسلام گفت: اگر بخواهیم یک نمای روشنی از فضای مقایسهای بین مبانی غربی و مبانی الهی داشته باشیم میتوانیم آنها را به یک جورچین تشبیه کرده و آن را با قطعات تشکل دهندهشان مقایسه کنیم.
وی افزود: اگر در این جورچین چند قطعه وجود نداشته باشد، نمیتوان تصویر روشنی را از آن بدست آورد؛ به طور کلی مبانی غربی چون زاییده تفکرات بشر است با توجه به محدودیتهایی که انسان و بشر دارند، نتایجی متناسب با فهم خود به دست میآورند.
مدیر گروه فقه و حقوق پزشکی جامعهالمصطفی(ص) عنوان کرد: با توجه به روایاتی که در خصوص تولید علم بشر تا پایان این دنیا بیان شده است و روایت صریحی از امام صادق(ع) که فرمودند تا زمان ظهور تنها دو باب علم باز میشود، باید گفت که هرچه بشر در شکافتن علوم پیش برود بازهم این علم در ابتدای راه خود است و علم حقیقی در اختیار اهل بیت(ع) است که قرآن ناطق و انسان کامل هستند.
علوم بشری ناقص است
وی افزود: با این وجود، قاعدتا وقتی یک جورچین کامل که «تبیان لکل شی» است در قرآن وجود دارد، پس باید یک مدل و یک نظام جامعی را از قرآن بدست بیاوریم که خلأهای فهمی بشر را کامل کند؛ تفاوت ما با غرب مبنایی است چون مدل دینی برگرفته از علوم الهی است و قاعدتا خدشهناپذیر و جاودانه است و نیازی به متمم ندارد در صورتی که علوم بشری ناقص است.
مدرس حوزه و دانشگاه بیان کرد: شاهکلیدی که ارتباط بین علوم الهی و علم را مشخص کرده این است که میتوانیم نظامی را طراحی کنیم که مبانی یک قدم و فوندانسیون این کار است و با استفاده از فضای قرآن و عترت میتوانیم چالشهای نظام سلامت را رصد کنیم.
وی با اشاره به آثار و برکات قواعد برگرفته از دین در حوزه سلامت گفت: رصد دقیق این عرصه باعث میشود وضعیت موجود را به سوی وضعیت مطلوب ببرد که چالشها را به سمت مثبت سوق دهد؛ برای اینکه این اتفاق بیافتد نیازمند حضور افرادی در طراحی این نظام جامع هستیم که کارکردی دو منظوره داشته باشند.
این محقق حوزوی افزود: این افراد دو کار مهم در پیش دارند که یکی از آنها این است که موضوعشناسی درستی در مورد آن علم داشته باشند؛ مثلا در علم طب باید نسبت به این علم و دامنه منابع اصیل قرآن و عترت آگاهی داشته باشند؛ با استفاده از این دو بخش است که میتوانیم با تولید علم از وضع موجود به سمت موضوع معلول حرکت کنیم که نیازمند یک روششناسی است.
واشیان عنوان کرد: روششناسی این مسئله را باید در علم و قرآن جستجو کرد که بسته به نوع آن تخصصی که افراد عالم دارند در حوزه مدیریت و اقتصاد و... هر کدام برداشتهای خود را با توجه به روایاتی که تشریح کننده آیات قرآن است از آن آیه بدست میآورند.
قرآن؛ جامع تمامی علوم
مدیر گروه فقه و حقوق جامعهالمصطفی(ص) با اشاره به بیانات آیتاللهالعظمی جوادی آملی در خصوص قرآن، گفت: ایشان قرآن را جامع همه علوم ذکر کردند و قاعدتا پس از بررسی آیات مورد نظر و تطبیق با مورد، جواب را خواهیم گرفت و برای تشیخص فهم دقیق به آیات روایات نظر میاندازیم.
وی افزود: در روششناسی پنج روش را برای فهم میانرشتهای توصیه میکنند که یکی از آن منسوخ است و آن بحث تحمیل و تفسیر به رأی است که فرد ممکن است یک نظری داشته باشد و بعد بخواهد مستندانی به آن آیات و روایات بار کند میگویند که اینها این مطالب را به تحمیل کردهاند ولی چهار حالت تطبیق و تثبیت و استخدام و نظریهپردازی از روشهایی است که باید در فهم آیات قرآن از آن بهره گرفت.
واشیان بیان کرد: در مرحله تطبیق، فرد یقینیات علمی را که علم بشر به آن رسیده و برگرفته از آیات و روایات است در کنار آن قرار میدهد و از باب فهم خودش احتمال را نیز مطرح میکند و به فهم بشر اکتفا نمیکند.
وی افزود: در روش استخدام، پژوهشگر، علوم را برای فهم بهتر قرآن استخدام میکند؛ در نظریه پردازی به سراغ این فضایی میرود که تا الان بشر از فهمش عاجز بوده و طرح موضوعاتی که مورد نیاز بشر است و علم بشری نتوانسته به آن دست پیدا کند.
علم بشری از توضیح برخی موضوعات علمی قرآن ناتوان است
واشیان تأکید کرد: در قرآن آیاتی داریم در این مورد که پوست میشنود یا در روز قیامت اعضا شهادت میدهند؛ در حال حاضر با دانش پزشکی روز و موجود نمیتوانیم این حقیقت را درک و اثبات کنیم؛ یا اینکه قرآن در سه آیه مرحله خلقت گوش را بیان میکند که هنوز در علم جنینشناسی نتوانستند به اقتضای این سه مرحله رسیده و مشکلات این بخش را درمان کنند.
مدیر گروه فقه و حقوق پزشکی جامعهالمصطفی(ص) عنوان کرد: در این حوزه همین نظر قرآن موجب طرح نظریات فاخر پزشکی برای رسیدن به این حقایق دور از فهم بشر خواهد شد.
واشیان عنوان کرد: آیاتی از قرآن که به بحث دانستن اشاره کرده کم است ولی در مورد تفکر و تعمق، آیات فراوانی در دست است؛ قرآن بشر را به فهم بیشتر سوق میدهد تا شاید بشر به اقتضای کنجاویاش به این سمت برود.
واشیان تصریح کرد: مخلوق، مخلوق الله است و همین خداوند تشنگی رسیدن به علم را در نهاد بشر گنجانده است؛ قرآن هیچ علمی را نقض نمیکند بلکه آنها را کامل میکند؛ مثلا موضوع هستهای میتواند مورد استفاده صلحآمیز قرار گیرد ولی بالعکس این انرژی مرگهای دسته جمعی را ایجاد کرده است و نظایر آن که باید به فهم دقیقی از قرآن برای رفع نقایص همه علوم پرداخت.