
حجتالاسلام والمسلمین سید صمصامالدین قوامی، مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، با اشاره به شعار سال گفت: جهاد جزء فروع دین است و نباید معنی آن را محصور در جنگ دانست؛ جهاد در تقکر امروز بیشتر در قالب شمشیر و نیزه و اسلحه مطرح شده است ولی جهاد مراتب بسیاری دارد که از آن میتوان به جهاد نفس، مال، زبان و جان و .... اشاره کرد.
قصد قربت؛ مؤلفهای محوری در مدیریت جهادی
وی افزود: در حقیقت جهاد، گاهی تبلیغی، گاهی اقتصادی، گاهی نظامی و گاهی خودسازی است؛ مدیریت وقتی با جهاد عجین میشود بهطور کامل ساعت کار و سودمحوری و معیشت گردانی و... کنار میرود و قصد قربت جایگزین میشود.
نویسنده کتاب فقه الاداره عنوان کرد: در فرهنگ دینی و قرآنی، جهاد عبادت است؛ هر آنچه که در فروع دین جای دارد، بدون قصد قربت امکان وقوع ندارد؛ همانگونه که نماز قرب دارد، خمس و جهاد هم قرب دارند؛ در جهاد باید با دو گام قدم برداریم که شامل عبادت و طهارت است و جهاد همانند دیگر فروع دین نیازمند طهارت روح است.
وی افزود: جهاد نوعی پاکی و پاکدستی است که مانع ظلم و ستم است؛ در جهاد راحتطلبی جایی ندارد و تنبلی و رفاهطلبی اولین مواردی است که با جهاد از بین میرود؛ جهاد جایگزین فرهنگ تأخیر در انجام کار ارباب رجوع و راحتطلبی است.
ماهیت جهاد
مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی گفت: امام رضا(ع) فرمودند: کسی که از ارباب رجوع بدش میآید نشان میدهد که در وجود او یک نوع راحتطلبی وجود دارد؛ فرهنگ مدیریت جهادی و کار جهادی، فرهنگ کنده شدن از راحتطلبی، دنیاطلبی و خودخواهی است؛ این کنده شدنها یک نوع جهاد است و خداوند بیان میدارد که شما را چه شده است وقتی مأموریت الهی میدهد به زمین میچسبید؟.
وی یادآورشد: ماهیت جهاد تکلیف و قرب است و در ادبیات فقهی و روایی جهاد را به بذل النفس ترجمه میکنند؛ یعنی خود را عطا کردن و خود را سخا کردن؛ جهاد با مشقت همراه است که هم تلاش است و هم طاقت؛ یک نوع نیروزایی و نیرودادن برای پرش؛ در فرهنگ جهادی نباید منتظر یک نیروی محرک بود بلکه باید تلاش کرد تا زایش نیرو کرد.
اسلام با فرهنگ بیکاری و بی تحرکی بیگانه است
قوامی یادآور شد: روح جهاد و اسلام با فرهنگ بیکاری آشکار و حتی پنهان، بیگانه است؛ در اسلام بی تحرکی و بیکاری و تعطیلاتتراشی معنی و مفهومی ندارد؛ به همین دلیل است که همیشه امر به عجله در امر خیر، سرعت در انجام کارهای برنامهریزی شده و سبقت در انجام خیرات سفارش شده است؛ حی علی الصلاة و حی علی الفلاح به همین منظور است؛ «حی» یعنی دویدن و سرعت دادن به انجام عمل خیری چون نماز.
وی گفت: چنانکه در سوره جمعه در آیه شریفه «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِی لِلصَّلَاةِ مِن یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِکْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ» بسیار جالب است که خداوند همیشه در اینگونه امور مثل نماز و امور خیر امر به دویدن و سعی و تلاش کردن دارد.
وی تأکید کرد: امروز این دویدن و تلاش کردن بیش از هر روز دیگری رخنمایی دارد زیرا امروز همه چیز بر محور سرعت و تلاش میگردد و با تنبلی همه داشتهها از بین خواهد رفت.
قدرت و سرعت؛ دو ویژگی مهم مدیریت جهادی
مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی عنوان کرد: هزاره سوم هزاره قدرت و سرعت است و در جهاد، قدرت و سرعت نهادینه شده است؛ یکی از کلیدهای جهاد قرآنی همین مسئله دویدن و تلاش و کندن از حالت سکون و شروع به کار است؛ شکستن سکوت و خستگی و تنبلی و رفتن به سوی یک هدف مشخص همین عامل قدرتآفرین است.