آموزش غیرحضوری؛ گامی بلند در جهت ارتقای سطح سواد قرآنی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، امروزه روش‌ها و سبک‌های مختلفی توسط افراد و مؤسسات قرآنی برای حفظ قرآن کریم پیشنهاد می‌شود که هر کدام از این روش‌ها از جهاتی دارای ویژگی‌های منحصر به‌فرد و از جهاتی دیگر تشابه دارند. قرآن‌آموزان نیز به فراخور حال خود، یکی از این روش‌ها را انتخاب کرده و به حفظ قرآن کریم می‌پردازند.

همیشه بین علاقه‌مندان به حفظ قرآن کریم، این سؤال رایج بوده است که آیا می‌توان بدون حضور در کلاس به حفظ قرآن کریم پرداخت یا خیر؟ لذا باید گفت، با توجه به اینکه هر شخص دارای علایق مختلف و شرایط ذهنی متفاوتی است، برنامه‌اش با دیگری در زمینه حفظ قرآن کریم تفاوت دارد بنابراین هر فرد به‌دلیل حد و حدود ذهنش باید برنامه متناسب با خود را تنظیم کند.

یکی از این روش‌های آموزش‌ حفظ قرآن، آموزش غیرحضوری یا آموزش از راه دور است که گامی بلند در جهت ارتقای سطح سواد قرآنی افراد جامعه خواهد بود، در این نوع آموزش موانعی از قبیل کمبود زمان، هزینه‌های بالا و بعد مسافت، نمی‌تواند سد راه آموزش افراد قرار گیرد.

اشخاصی که به‌صورت انفرادی به حفظ قرآن کریم می‌پردازند دارای وقت بیشتری هستند و می‌توانند میزان زمانی را که قرار است برای رفت و آمد خود برای حضور در کلاس صرف کنند، در منزل و یا هر جای دیگر برای حفظ قرآن بگذارند.

افراد بدون حضور در کلاس به‌وسیله نرم‌افزارهای آموزشی مختلف و یا کتاب‌های موجود در این زمینه می‌توانند به‌راحتی و بدون حضور در کلاس به حفظ قرآن بپردازند زیرا امروزه نرم‌افزارهای آموزشی متفاوتی در زمینه حفظ قرآن کریم موجود است که به‌صورت جامع دارای اطلاعات ارزشمندی در زمینه حفظ قرآن کریم است.

اما طرح تربیت حافظان غیرحضوری قرآن کریم در راستای لبیک‌گویی به منویات رهبر معظم انقلاب نیز یکی دیگر از وسیله‌های حفظ قرآن بدون استاد است که در این راستا برنامه رادیویی «گامی به‌سوی نور» در شبکه استانی صدای خراسان رضوی با همکاری اداره‌کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی از مهر 91 شروع به‌کار کرده است.

اجرای طرح حفظ غیرحضوری با حضور حافظان بین‌المللی قرآن

اجرا و پخش این برنامه رادیویی همه روزه، ساعت 10:30 الی 11 و تکرار آن در ساعت 15 الی 15:30 است. در این برنامه رادیویی 5 خط از قرآن توسط مهدی حسنی و رضا عابدین‌زاده از قاریان برجسته و بین‌المللی کشورمان تدریس می‌شود، همچنین حجت‌الاسلام حسینی‌یزدی به‌مدت 7 دقیقه، آیات تدریس شده درس روز را ترجمه و تفسیر می‌کند.

اساتید این طرح، حافظان برتر کل قرآن سطح استان هستند که همه روزه برنامه رادیویی گامی به‌سوی نور را گوش داده و بر آن اساس پشتیبانی قرآن‌آموزان را برعهده می‌گیرند، این اساتید در هفته دو بار به‌مدت 8 الی 10 دقیقه با قرآن‌آموز تماس گرفته و ضمن توضیح روش حفظ، محفوظات گذشته را مرور می‌کنند.

اجرای طرح گامی به‌سوی نور به‌مدت شش سال

طرح حفظ غیرحضوری گامی به‌سوی نور شش ساله برگزار می‌شود و متقاضیان این طرح می‌توانند جهت شرکت در این دوره غیرحضوری عدد 30 را به سامانه پیام کوتاه 100088114 ارسال کنند که هر هفته از روابط عمومی اداره اوقاف این پیامک‌ها دریافت شده و با آن‌ها برای شرکت در برنامه رادیویی و حفظ غیرحضوری تماس گرفته می‌شود.

مرضیه رنجبران، مسئول طرح تربیت حافظان غیرحضوری قرآن کریم خراسان رضوی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، درخصوص اجرای این طرح با اشاره به اینکه شعار ما در طرح تربیت حافظان غیرحضوری این است که «هر خانواده یک حافظ قرآن داشته باشد»، گفت: به جهت اینکه متقاضیان زیادی در حال ثبت نام در طرح حفظ غیرحضوری هستند، این طرح به لطف الهی ادامه پیدا می‌کند تا بتوانیم به هدف نهایی برسیم.

وی افزود: به  افراد متقاضی جدید که از هفت جزء این طرح، عقب هستند، دی وی دی دروس تدریس شده به همراه درسنامه حفظ قرآن(روش حفظ، چرایی و چگونگی حفظ قرآن کریم) داده می‌شود تا خود را به دیگر قرآ‌ن‌آموزان برسانند.

مسئول طرح تربیت حافظان غیرحضوری قرآن کریم خراسان رضوی به تعداد قرآن‌آموزان طرح تربیت حفظ غیرحضوری اداره اوقاف و امور خیریه این استان اشاره کرد و ادامه داد: در سال 91، تعداد 300 نفر مخاطب این طرح شدند اما سال 92 این تعداد به 902 نفر افزایش یافت و خوشبختانه در سال جدید در مدت کمتر از یک ماه، تعداد 300 متقاضی این طرح ثبت نام کرده‌اند.

رنجبران با بیان اینکه از 902 نفر متقاضی این طرح، 733 نفر آن‌ها را مشهدی‌ها تشکیل می‌دهند، عنوان کرد: دیگر قرآن‌آموزان از شهرهای کرمان، ارومیه، آذربایجان غربی، قائن، بیرجند، بجنورد، سوادکوه مازندران، تهران، قم، شیراز، تبریز، زابل، خوزستان و اهواز در این طرح شرکت کرده‌اند.

استقبال پرشور بانوان از طرح غیرحضوری قرآن ‌

وی افزود: حدود 80 درصد قرآن‌آموزان ما بانوان هستند که گروه سنی جوانان را تشکیل می‌دهند و در بخش آقایان قرآن‌آموزان ما بیشتر گروه سنی 13 الی 18 سال هستند.

مسئول طرح تربیت حافظان غیرحضوری قرآن کریم خراسان رضوی به برگزاری برنامه‌های سال 92 ویژه قرآن‌آموزان این طرح، اشاره و بیان کرد: در سال گذشته پنج آزمون استانی و یک آزمون کشوری در راستای این طرح برگزار کردیم که بیش از 450 نفر از مشهد و حدود 120 نفر از شهرستان‌ها در آزمون سراسری شرکت کردند.

وی با اشاره به اینکه در این طرح حافظ 6 ساله‌ای داریم که علاوه بر حفظ قرآن کریم به تفسیر، ترجمه و مفاهیم واژگان نیز آشنایی و تسلط کامل دارد، اظهار کرد: همچنین از یک خانواده 11 نفر شامل پدر و مادر، چهار دختر، یک پسر، دو داماد و دو نوه در این طرح ثبت نام کرده و حفظ خود را با این طرح پیش می‌برند.

رنجبران اضافه کرد: از قشرهای مختلف شامل پزشک، ماما، کارمند بانک، استاد دانشگاه، پرسنل نیروی انتظامی، معلولان قطع نخاعی و ... در این طرح حضور دارند که سه نفر از این قرآن‌آموزان نابینا هستند، همچنین یک معلول قطع نخاعی که 8 سال نتوانسته از رختخوابش بلند شود، نیز با این طرح به حفظ قرآن پرداخته است.

تدبر در قرآن موجب عمل به کلام وحی می‌شود

مسئول طرح تربیت حافظان غیرحضوری قرآن کریم خراسان رضوی با اشاره به آیه 17 سوره قمر که خداوند می‌فرماید: «وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّکِر، و قطعاً قرآن را براى پندآموزى آسان کرده‌ایم پس آیا پندگیرنده‏‌اى هست»، بیان کرد: هر کس با قرآن مأنوس شود، این انس او با قرآن باعث می‌شود در قرآن تدبر کرده و تدبر در قرآن نیز موجب عمل به این کلام وحی می‌شود.

وی به جایگاه حافظ قرآن در جامعه اشاره و ابراز کرد: حافظ قرآن در جامعه مایه برکت و رحمت است و جایگاه بسیار وسیعی در جامعه دارد لذا باید به جهت تسلط بر قرآن و یادآوری جزا و ثواب هر عمل، از خیلی گناهان کبیره و صغیره دوری کند.

رنجبران با بیان اینکه در سال جاری قرار است علاوه بر برنامه رادیویی گامی به‌سوی نور، این برنامه از شبکه خراسان رضوی نیز پخش شود، یادآور شد: امسال 300 نفر در این طرح ثبت‌ نام کرده‌اند ولی به‌دلیل کمبود تلفن و مکان، هنوز نتوانسته‌ایم پشتیبانی این قرآن‌آموزان را به‌عهده بگیریم.

انگیزه عالی و هدف متعالی؛ عوامل مؤثر در حفظ قرآن

بنا‌بر این گزارش، عوامل مؤثری در حفظ قرآن می‌تواند وجود داشته باشد تا افراد برای حفظ قرآن و ادامه مستمر آن، بتوانند این راه گسترده و سخت را دنبال بکنند که انگیزه عالی و هدف متعالی از جمله این عوامل است. انگیزه عالی، فرد را به شروع کار تشویق می‌کند و هدف متعالی، او را به ادامه کار و پایان دادن آن ترغیب خواهد کرد.

همچنین یکی از عوامل مؤثر در حفظ آیات و سوره‏‌های قرآن و دلگرم شدن به این کار، آگاهی یافتن از ثواب و پاداش‌هایی است که در احادیث اسلامیِ برای خواندن و حفظ کردن آیات و سوره‏‌های قرآن بیان شده است زیرا مهم‌ترین و عمده‌ترین اثر حفظ قرآن درک بهتر آن است، حافظ به سبب تسلط بر همه آیات، ارتباط آن‌ها را نیک در می‌یابد و در پرتو آن درکی بهتر و درست‌تر از قرآن به‌دست می‌آورد.

همان‌گونه که پیامبر اکرم(ص) در میزان‌الحکمة فرموده‌اند:‏ «هر که قرآن را حفظ کند خداوند او را تا پایان عمر از نعمت عقل بهره‌مند می‌کند»، حافظ قرآن تا آخر عمر مداوم در حال تکرار محفوظات و بهر‌ه‌گیری از حافظه خود است، این تکرار پیوسته آیات منجر به ورزیده شدن حافظه و تقویت آن می‌شود.

همچنین به برکت، نورانیت و انشراحی که در ذهن و حافظه حافظان قرآن به‌وجود می‌آید قابل مقایسه با دیگران نیست، همچون کسانی‌که فعالیت علمی خود را تا پایان عمر ادامه می‌دهند، دچار فراموشی نشده و مشاعر خود را حفظ می‌کنند.