زیارت جامعه کبیره جریان امامت را بازسازی کرد/ زیارت جامعه؛ منشور دفاع از تشیع
گروه اندیشه: معاون بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) با بیان اینکه زیارت جامعه کبیره منشور دفاع از تشیع است، گفت: اگر نگاهی جامع به این زیارت داشته باشیم قطعاً نقش آن را در بازسازی جریان فکری امامت میان مردم میبینیم.
حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا فوادیان، معاون بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، با اشاره به عملکرد ائمه(ع) در شرایط مختلف، گفت: ائمه اطهار(ع) در طول زندگانی خود در شرایط خاص سیاسی و اجتماعی و فرهنگی قرار داشتند که این شرایط نقش بسیار مهمی در عملکرد آن حضرات داشت.
وی افزود: بدون شک وظیفهای که امام علی(ع) یا امام حسین(ع) در زمان خود به عهده گرفتند با وظیفهای که حضرات عسکریین داشتند کاملاً متفاوت بود و هر کدام از حضرات با توجه به مقیاس فرهنگی عصر خود و همچنین معارفی که باید برای نسلهای بعدی باقی بماند، به وظایف خود عمل میکردند.
زیارت جامعه کبیره؛ بازسازی کننده جریان امامت
معاون بنیاد مهدی موعود(عج) یادآور شد: زیارت جامعه کبیره که از آن بهعنوان منشور ولایت و امامت شیعه یاد میشود نیز در همین مسیر از امام هادی(ع) به یادگار ماند و اگر نگاهی جامع به این زیارت داشته باشیم قطعاً نقش آن را در بازسازی جریان فکری امامت میان مردم میبینیم.
وی گفت: امامشناسی یکی از مهمترین و ضروریترین معارفی است که هر مسلمانی باید در زندگی خویش آن را اجرا کند؛ چنانکه پیامبر خدا(ص) فرمود: «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیه؛ هر که از دنیا برود و امام زمان خویش را نشناسد به مردن جاهلیت از دنیا رفته است».
نویسنده کتاب امام زمان(عج) و قهرمانان کربلا، بیان کرد: این زیارت عارفانه که انشاء و گفتار امام هادی(ع) نسبت به سایر امامان(ع) است از نکات حکمتآمیز بسیاری برخوردار است؛ حضرت به بیش از 200 فضیلت و منقبت از اهل بیت(ع) اشاره میکند که با در نظرگرفتن این فضیلتها در کنار سایر معارف، اهمیت این عرفاننامه برهمگان آشکار میشود.
وی گفت: یکی از اولین معارف این زیارت، بیان آداب سخن گفتن با امام است که نخست با سلام و درود بر آن امام شروع میشود و پس از برشمردن برخی مناقب و اوصاف او، با جمله «و رحمت الله و برکاته» به پایان میرسد؛ همچنین امام به عملکرد معصومین(ع) در برابر دین خدا و اجرای تعهد و میثاقی که داشتهاند اشاره میکند.
فوادیان عنوان کرد: بیان دیگر امام هادی(ع) این است که حق، همراه امامان است و هرگز از آنان جداشدنی نیست و هرکه از آنان دور شود گمراه خواهد شد؛ امام با اشاره به جایگاه رفیع امامان(ع) در اسلام و مسلمانان، تصریح میکند که آنان شاهراه و راه راست و گواهان در دین و آن امانتی هستند که حفظش بر مردم واجب است.
اعتراف به عظمت رتبه ائمه(ع)
کارشناس تاریخ اسلام بیان کرد: یکی دیگر از معارفی که امام در این زیارتنامه به آن اشاره دارد اعتراف به فضل و رتبه و مقام رفیع این حضرات است؛ این اعتراف را یکی از مراتب معرفت به امام در زمان زیارت حضرات نیز عنوان کردهاند؛ یعنی در حین زیارت باید به این عظمت و بزرگی اعتراف کرد.
وی افزود: یکی از دلایل اصلی اینکه در زیارتنامهها شجرهنامه نسبی و صفات عالیه امام و شهادت ما به این صفات عالی ذکر شده است، افزایش معرفت به امام در حین زیارت است؛ زیرا اگر این مقامات در ذهن انسان تکرار شود بیشتر با جایگاه اصلی این حضرات آشنا میشود.
مانور آمادگی برای دفاع از شیعه
فوادیان بیان کرد: از دیگر آثار این دعا، نمایش و مانور آمادگی شیعیان برای دفاع از ائمه خود است؛ یکی از مهمترین آسیبهایی که در طول تاریخ اسلام وجود داشته است، عدم آمادگی جامعه و شیعیان برای دفاع از امام خویش بود؛ به نحوی که همه ائمه(ع) از این غربت و تنهایی در زمان خویش رنج بردند و طرفداران این مکتب نیز نتوانستند در موقع خود به یاری امام خود بروند.
وی افزود: این دلیل یکی از مهمترین دلایل غیبت امام عصر(عج) و یکی از مهمترین اسباب ظهور حضرت است؛ امام هادی(ع) به دقت این آسیب مهم را رصد کرده و مهمترین وظایف ما در زمان غیبت و ظهور را نیز بیان میکند.
این کارشناس تاریخ اسلام بیان کرد: نگاه دقیق و درست به این زیارتنامه در بردارنده صدها نکته کلیدی معرفتی است که قطعاً برای بازشناسی آنها نیازمند سالها تحقیق مستمر و کشف انتشار دارد.
وی با اشاره به اهانتهای صروت گرفته در سالهای اخیر به این امام بزرگوار تأکید کرد: یکی از دلایل حمله ناجوانمردانه در این عصر به ایشان نیز بیان همین منشور عظیم است؛ منشوری که بیش از هر چیز دیگری خار چشم دشمنان اسلام شده است.
