
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، آیتاللهالعظمی ناصر مکارم شیرازی، از مراجع تقلید شیعیان امروز، 31 اردیبهشت در آغاز درس خارج فقه خود که در مسجد اعظم قم برگزار شد، به مسئله مهم انتقاد در جامعه اشاره کرد و گفت: متأسفانه مسئله انتقاد در جامعه مورد افراط و تفریط واقع شده، برخی میگویند انتقاد نکنید؛ چرا که شرایط کشور به خاطر تحریمها و مسائل اقتصادی ایجاب نمیکند، برخی نیز میگویند همه چیز را باید به باد انتقاد گرفت.
وی با تأکید بر اینکه انتقاد در شاخه امر به معروف و نهی از منکر قرار میگیرد، گفت: انتقاد ابزار انتقام و تصفیه حسابهای شخصی نیست، بلکه ابزار اصلاح است و اگر نباشد اصلاحات واقعی در جامعه انجام نمیشود.
آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی با بیان اینکه همه جایزالخطا هستند در هر مسئولیتی اعم از ریاست جمهوری، وزیر و غیره که باشند، گفت: ما در مقابل همه شرایط جامعه مسؤلیت داریم، دین اسلام دین فردی نیست؛ بنابراین حق انتقاد داریم و حتی گاهی اوقات واجب است که انتقاد شود.
این مرجع تقلید با یادآوری این نکته که انتقاد باید به قصد اصلاح باشد نه تخریب، افزود: انتقاد باید سازنده، مفید و دوستانه باشد، نه مخرب، موزیانه و انتقامجویانه؛ این همان شرایط امر به معروف و نهی از منکر است که در فقه آمده، اگر از این مرز تجاوز نکنیم بسیار خوب است.
وی یادآورشد: اگر در مقابل برخی از امور به بهانه مسائل اقتصادی، تحریم و امثال اینها سکوت کنیم و گفته شود چیزی درباره حجاب، عفاف و مفاسد نگویید این غلط است.
آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی با تأکید بر اینکه باید انتقاد در جامعه وجود وجود داشته باشد، ابراز کرد: انتقاد بهویژه از سوی افرادی که اطلاعات بیشتری دارند، اهل علم و اساتید دانشگاه برای اصلاح جامعه و شرایط باید وجود داشته باشد. متأسفانه برخی از فیلمها، رسانهها و کتابها شرایط اسلامی ندارند و برخی ناسالم است که باید تذکر داد تا اصلاح شوند.
استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه اگر حد و مرزها رعایت شود کار درست میشود، اظهار کرد: اگر دروغ بگوییم و تهمت بزنیم این درست نیست؛ کسی حق ندارد به بهانه اینکه شرایط تحریم و چنین و چنان است، جلوی نقد سازنده را بگیرد؛ از سوی دیگر اجازه نداریم هر چه سر زبانمان آمد بیان کنیم. اگر حدود را رعایت کنیم به یقین نتیجه خواهیم گرفت.
وی یادآور شد: امیدواریم با در نظر گرفتن شرایط اسلام درباره امر به معروف و نهی از منکر مسئله انتقاد مفید و سازنده در جامعه ما وجود داشته باشد و انتقادهای مخرب و توأم با ایذاء وجود پیدا نکند.
آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی یادآور شد: گاهی اوقات بیان مشکل و انتقاد بهصورت فردی و خصوصی جواب میدهد، که در این صورت باید مخفیانه به شخص گفته شود، گاهی اوقات نیز این روش جواب نمیدهد و باید بهصورت علنی و رسانهای بیان شود که البته شرایط آن باید مورد توجه باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان روایاتی، یکی از نشانههای نادانی را خنده بیجا دانست و گفت: اسلام برنامههای جامعی برای تمامی عرصههای زندگی دارد، این جامعیت دین یکی از نشانههای عموم و شمول این آیین پاک است.
این مرجع تقلید با تأکید بر اینکه روایات بسیاری درباره خنده و آداب آن داریم، افزود: در برخی روایات داریم تبسم در صورت برادر مسلمان در زمره حسنات به حساب میآید، معنای این روایت این است که مسلمان نباید عبوس و اخمو باشد؛ بلکه در مقابل باید خوشرو و دارای اخلاق خوش و با جاذبه باشد.
این مرجع تقلید با بیان اینکه در اسلام حد و مرز خاصی برای خنده بیان شده است، یادآور شد: حضرت رسول(ص) خنده بهصورت قهقهه نداشتند؛ چراکه باعث میشود ابهت انسان کم شود؛ از این رو انسان باید وقار و ادب را در خنده حفظ کند.
آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی اظهار کرد: از برخی خندههایی که در اسلام از آن نهی شده، خنده بیجا و بی مورد و همچنین خنده پر سر و صدا است.