وعده‎های عذاب و بخشش خدا، غیر‌قابل تخلف است

به گزارش خبرگزاری بین‎‏المللی قرآن(ایکنا) از قم، آیت‎الله‎العظمی جعفر سبحانی، از مراجع تقلید شیعیان ظهر امروز، 23 تیر در درس تفسیر سوره زمر در مدرسه علمیه حجتیه قم گفت: خداوند در آیه نوزدهم سوره مبارکه زمر می‌فرماید که «‌أَفَمَنْ حَقَّ عَلَیْهِ کَلِمَةُ الْعَذَابِ أَفَأَنتَ تُنقِذُ مَن فِی النَّارِ؛ پس آیا کسى که فرمان عذاب بر او واجب آمده [کجا روى رهایى دارد]؟ آیا تو کسى را که در آتش است مى‏‌رهانى؟».
وی افزود: این سؤال خدا باید یک جواب و قرینه‎ای داشته باشد یعنی اینکه چگونه عذاب بر کسی واجب می‎شود؛ بسیاری از افراد از این آیه سوءاستفاده کردند که از آن جمله می‎توان به جبرگرایان اشاره کرد.
این مرجع تقلید بیان کرد: این افراد با استدلال به این آیه می‎گفتند که ما مخیر نیستیم بلکه میسریم و از خود اراده‎ای نداریم زیرا خدا خودش به ما عذاب را واجب می‏‌کند.
وی گفت: این سخن آنان با مجموعه آیات و حتی آیات بعدی و قبلی این سوره در تضاد است زیرا خداوند بیان می‎کند که کسانی‌که خود گناه و ظلم می‌‏کنند به‌حدی این کار را تکرار می‎‏کنند که عذاب الهی بر آنان نازل می‎شود.
این مرجع تقلید بیان کرد: مثل ریه انسانی که آن را با کشیدن سیگار سیاه می‌‏کند و دیگر کاری نمی‎توان برای آن عضو انجام داد و مرگ انسان به دیدن همین ظلم شخصی به خود واجب می‎شود، گناه نیز چنین کاری با قلب و آینده انسان می‎کند.
وی گفت: ابن ملجم مرادی نیز پس از مواجهه با امیرالمؤمنین(ع) پس از وارد کردن ضربت، همین توجیه را آورد و گفت که خداوند ما را به کاری مخیر نکرده است در حالی‌که این آیه دقیقاً اختیاگرایی انسان را بیان می‎‏کند زیرا خود، با اعمالش این آتش را بر خود واجب می‎کند.
آیت‌الله‌العظمی سبحانی با ذکر این مطلب که کفار به دو دسته تقسیم می‎شوند، اظهار کرد: دسته اول کفار، کفار عقیدتی هستند که این افراد از همان روز اول هم کافر بودند و برکفر خود نیز معترف بودند که حساب آنها جداست؛ ولی دسته دوم از دیندارانی بودند که کافر شدند؛ این کفر نیز به‌دلیل اعقتادی نه بلکه به واسطه ارتکاب مستمر گناهان واقع شده است.
وی گفت: افراد بسیاری در طول تاریخ اسلام به همین جهت کافرشدند که از آن جمله می‎توان به ابن‌زیاد اشاره کرد که حضرت زینب(س) آیه مربوط را در‌خصوص اینکه گناهان باعث کفر افراد می‎‏شود را برای او قرائت کردند زیرا آنها با گناه به ته خط می‎رسند و برای اینکه از قیامت ترس دارند به تکذیب خدا و قیامت روی می‎آورند.
آیت‌الله‌العظمی سبحانی اظهار کرد: در آیه بیستم خداوند بیان می‎دارد که‌«لَکِنِ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّن فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِیَّةٌ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا یُخْلِفُ اللَّهُ الْمِیعَادَ».
وی افزود: منظور این آیه آن است که اگر انسان واقعاً بداند و معرفت داشته باشد که در قیامت چه چیزی در انتظار اوست این دنیای کم و کوتاه و بی‎وفا را با آخرت ابدی معاوضه نمی‎کند؛ در همین راستا خداوند در وعده‎های خود چه در اعلام عذاب گناهکاران و بخشش مومنان تخلفی نخواهد کرد و کسی نباید فکر کند که این آیات صرفاً برای ترساندن مردم است.