عقلانیت دینی از مهمترین ویژگیهای آیتاللهالعظمی جوادی آملی است
گروه اندیشه: یکی از مختصات فکری آیتاللهالعظمی جوادی آملی عقلانیت دینی است که تعقل و تفکر آن را همراهی میکند که ریشه در آموزههای وحیانی دارد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، به نقل از روابط عمومی ادارهکل تبلیغات اسلامی استان قم، حجتالاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی، رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء پنجشنبه، 20 شهریور در کارگاه آموزشی معاونان فرهنگی ادارات کل تبلیغات اسلامی استانهای کشور که در ادارهکل تبلیغات اسلامی استان قم برگزار شد، اظهار کرد: اندیشه و مدرسه فکریای که به نام آیتاللهالعظمی جوادی آملی است قرائت و تفسیری از اسلام است که اگر بازشناسی نشود، به راحتی نمیتوان به این مدرسه فکری راه برد.
وی گفت: بیش از 30 سال است که آیتاللهالعظمی جوادی آملی در منبرها، دانشگاهها و حوزهها از زوایای مختلف، این مدرسه فکری را بیان میکنند اما عقبه این مدرسه فکری هنوز خیلی روشن نیست.
رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء با ذکر مثالی در این زمینه افزود: کتاب «منزلت عقل در هندسه معرفت دینی» در گذشته بهصورت دیگری معنادار بود اما دامنه بحث آنقدر گسترده بود که آیتاللهالعظمی جوادی آملی این کتاب را دوباره تدریس کرد و درباره آن تحقیقاتی انجام شده که در نهایت به این مدرسه فکری تبدیل شده است.
وی اضافه کرد: آیتاللهالعظمی جوادی آملی در ابتدای تفسیر تسنیم درباره منهج تفسیری خود مطالبی را بیان کرد اما هرچه که جلوتر میرویم میبینیم بحثها عمیقتر میشود و سؤالات عمیقتری مطرح میشود؛ بنابراین مدرسه فکری ایشان یک بسته کوچک نیست.
حجتالاسلام جوادی آملی با بیان اینکه گفتهها و نوشتههای آیتاللهالعظمی جوادی آملی در سه سطح عمومی، خواص و اخص است، تصریح کرد: ایشان تأکید دارند که برای عوام، تکرار نقش تعلیل را دارد، در حالی که این تکرار برای خواص فقط یک بار تأثیر دارد و در مرتبههای بعدی تأثیر ندارد.
مدرسه علمی آیتاللهالعظمی جوادی آملی میراث تشیع است
رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء تأکید کرد: مدرسه فکری آیتاللهالعظمی جوادی آملی میراث علمی و عملی و اخلاقی و فلسفی و عرفانی تشیع است.
وی خطاب به معاونان فرهنگی ادارات کل تبلیغات اسلامی استانهای کشور گفت: دپارتمانی در حوزه کاری خود باز کنید و جمع خاصی را دعوت و از آنها بخواهید در مورد این مسائل اظهارنظر و نقد کنند که این کار در تعمیق این منظومه فکری و بسط آن تأثیر دارد.
داعش، بویی از اسلام نبرده است
جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات دنیای اسلام اشاره کرد و گفت: از لیبرالیسم تا داعشیسم، همه داعیه اسلام را دارند و رنگ اسلام را به دروغ یا راستی دارند، در حالی که نه لیبرالیسم حقیقتی از دین دارد نه داعشیسم. حتی دین با آنها در حال ستیز است.
وی یکی از مختصات مدرسه فکری آیتاللهالعظمی جوادی آملی را به عقلانیت دینی تعبیر کرد و گفت: برجستهترین ویژگی ایشان همین عقلانیت دینی است و تعقل و تفکر آن را همراهی میکند که ریشه در آموزههای وحیانی دارد.
رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء ادامه داد: ایشان در مسائل تعبدی هم سعی دارند ضمن اینکه همه جهات تعبدی را رعایت میکنند، همواره نگاه عقلانیت دینی را به آن امر دارند. در بحث حج هم فتاوایی که از آیتاللهالعظمی جوادی آملی وجود دارد متفاوت از فتاوای سایر علما است.
وی گفت: آیتاللهالعظمی جوادی آملی عقلانیت دینی را منبعی از منابع دین میدانند و آموزهها و خروجیهای عقل را حجت میدانند و آن را در کنار نقل مینشانند. این عقل در کنار نقل رسمیت و حجیت دارد و سخن دین است که اگر کسی خلاف این عقل کاری انجام دهد به عقوبت میرسد و اگر موافق آن کاری انجام دهد پاداش میگیرد.
به گفته این مدرس حوزه، دانشگاه اگر بخواهد دینی شود باید دانش آن دینی شود و دانش دینی عقل هماهنگ با نقل است، حتی عقل تجربی هم در این مسئله به میدان میآید و محصولش میشود دین.
جوادی آملی تصریح کرد: آیتاللهالعظمی جوادی آملی عقلانیت دینی را بهعنوان یکی از منابع معرفتی دین معرفی میکنند که هرچه این عقل کاملتر و شفافتتر باشد در روشنگری نقل مؤثرتر است.
300 آیه درباره تفکر
وی با بیان اینکه در حوزه تفکر بیش از 300 آیه و روایت وجود دارد، اظهار کرد: عقل انسانی در ابتدا یک عقل بالفعل نیست. بذری که به نام عقل هست باید به بلوغ خودش برسد و اجازه پیدا کند که به مرتبه رشد برسد، وقتی عقل به کمال خودش رسید مسیر شهود را طی میکند.
به اعتقاد رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء، برای اینکه این عقل از همه چیزهایی که باعث کدورت و تیرگیاش میشود مبرا شود باید خیلی تلاش کرد.
جوادی آملی با بیان اینکه جریان حسگرایی امروزه به اوجش رسیده، تصریح کرد: لذتجویی و کامیابی بر اساس جهانبینی حسگرایی است و تمام تلاش انسانی این است که به این سمت بیاید.
وی از شبهه علمی و شهوت عملی بهعنوان دو جریانی یاد کرد که عقل را تهدید میکنند و در توضیح این دو گفت: هیچ گاه حسگرایی، وهم و خیال، ظن و گناه و شهوت عملی نمیتواند انسان را به حق نزدیک کند.
جوادی آملی افزود: عقل از منابع معرفتی دین است و هیچ گریزی از این گزاره نیست، با توجه به این همه تأکیداتی که در آیات و روایاتی در رابطه با تعقل وجود دارد، جا برای شک و تردید نیست که نباید به عقل در حوزه معرفتی توجه داشت. عقل یکی از منابع معرفتی است و باید به کار گرفته شود.
وی گفت: اصل دوم این است که عقل برخلاف وحی ذاتاً مصون نیست بلکه باید آن را مصون نگاه داشت و این کتاب و سنت آمده است تا مصونیت دین را تضمین کنند.
رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء تأکید کرد: این عقل است که همه چیز را برای انسان سامان میدهد و اگر نباشد یا به افراط (داعشیسم) و یا به تفریط (لیبرالیسم) میانجامد، ما عقلی میخواهیم که به کمال و بلوغ برسد و سخنگوی دین باشد، عقلی که بخواهد سخنگوی علم دینی باشد باید به کمال برسد.
جوادی آملی در پایان گفت: حوزه فرهنگ اگر بخواهد سامان پیدا کند جریان حسگرایی و لذتجویی دنیایی که در جهان سایه افکنده را باید علاج کند.
