خبرگزاری بينالمللی قرآن بهمنظور ورود قرآن به لايههای عملی زندگی و كمك به ارتقای فرهنگ عمومی با استفاده از مفاهيم قرآنی در زندگی روزمره و همچنين جاری شدن دستورات قرآن در حوزه سلامت فردی و اجتماعی سرويس «سلامت» خود را از 18 ماه گذشته راهاندازی و اشاعه آموزههای قرآن در حوزه سلامت فردی و اجتماعی، تبيين و واكاوی دستورات معصومين(ع) و توصيههای آنان برای داشتن يك زندگی سالم، بهداشت روان و سلامت معنوی، جايگاه طب اسلامی، بررسی مباحث حوزه اخلاق، حقوق و فقه پزشكی، چالشها، موانع و راهكارهای قرآنپژوهی و طب، سبك زندگی اسلامی در حوزه سلامت، عدالت در سلامت، معرفی علوم انسانی اسلامی مرتبط با طب و قرآن و ... بخشی از اهداف موردنظر سرويس سلامت در اين مسير است.
نگاهی بر تأكيد مقام معظم رهبری(مدظله العالی) بر مقوله توليد فكر و جنبش نرمافزاری مبتنی بر فرهنگ و تعاليم اسلامی نيز از ديگر انگيزههای فعاليت سرويس سلامت خبرگزاری بينالمللی قرآن است تا با پرداختن به ابعاد مختلف سلامت از ديدگاه مصحف شريف و سخنان گهربار ائمه هدی دريای بيكران اين آموزهها را در زندگی روزمره جاری و ساری سازد.
يكی از مسائلی كه در مسير راه اين سرويس همواره مورد بحث و بررسی بوده موضوع طب اسلامی و چالشهای پيشروی اين مقوله است؛ به همين دليل در سال گذشته به سراغ علی اكبر ولايتی يكی از چهرههای سرشناس حوزه پزشكی و البته سياست رفتهايم تا نظر او را در اين خصوص جويا شويم، ولايتی با اشاره به اين مطلب در پاسخ به اين پرسش كه چرا با وجود فعاليت مراكز متعدد در حوزه سلامت، مباحث مربوط به سلامت در قرآن در جامعه ما مغفول مانده است، به فعاليت اشخاص صاحبنام و اساتيد بزرگی در اين عرصه اشاره كرد و فعاليت در اين حوزه را زياد نيز مغفول ندانست.
عضو هيئت امنای دانشگاه علوم پزشكی شهيد بهشتی در ادامه عنوان كرد: بزرگانی همچون دكتر اصفهانی در زمينه طب اسلامی در منشاء روايی و قرآنی آن تحقيق كردند و كم نيستند اشخاص ديگری همچون حجتالاسلام والمسلمين جناب آقای ریشهری كه احاديث پزشكی را استخراج كردهاند و به صورت كتاب به رشته تحرير درآوردهاند.
رئيس بيمارستان دكتر مسيح دانشوری در ادامه سخنان خود اذعان كرد: عليرغم انجام پژوهشها و فعاليتهای علمی اساتيد بزرگ و صاحبنام در زمينه طب اسلامی برای استخراج احاديث، منشأهای روايی و تدوين آنها به صورت كتابهای ارزشمند، اما كارهای زمينمانده بسياری در زمينه طب اسلامی به چشم میخورد.
دبير كل مجمع جهانی بيداری اسلامی با تاكيد بر اينكه كارهای زمين مانده حوزههای سلامت در قرآن بايد انجام شود، ابراز اميدواری كرد كه با تأسيس دانشكده طب سنتی و فارغالتحصيل شدن تعداد قابل ملاحظهای از دانشجويان اين حوزه بتوانيم در آينده شاهد تحقيقات و پژوهشهای بيشتری در حوزه طب اسلامی از جمله در مورد آن قسمتهايی كه مربوط به استنباط از قرآن و احاديث در حوزه سلامت و پزشكی است، باشيم و در گامهای بعدی و در آينده نزديك شاهد ورود مباحث غنی طب اسلامی به جامعه و كاربردیتر شدن اين مباحث در جامعه خواهيم بود.
حداد عادل نيز در خصوص مسائل مرتبط با اين مقوله با اشاره به اينكه سلامت معنوی يكی از عناصر سبك زندگی اسلامی است، افزود: پرداختن به سلامت معنوی و طب اسلامی افق تازهای از عناصر دخيل در سلامت را از ديدگاه معارف اسلامی باز میكند.
مشاور عالی مقام معظم رهبری با اشاره به اينكه سلامت معنوی يكی از عناصر سبك زندگی اسلامی است كه رهبر معظم انقلاب اسلامی در سفر خود به خراسان شمالی به آن اشاره فرمودند، گفت: بحثهای مربوط به سلامت معنوی و طب اسلامی افق تازهای از عناصر دخيل در سلامت را از ديدگاه معارف اسلامی باز میكند و نتايج بسيار خوبی در بر خواهد داشت و پرداختن به آن بسيار خوب خواهد بود.
وی با اشاره به اينكه نقش جهاد دانشگاهی امروز به جهت تحريمها مهمتر و كليدیتر شده است، افزود: جهاد دانشگاهی كه 32 سال از عمر آن میگذرد هميشه دارای نقشی مهم بوده است اما امروز به جهت تحريمهای دشمنان دارای نقشی مهمتر و كليدیتر شده است و شيوه اين نهاد ارزشمند بايد در همه دانشگاهها و فضاهای صنعتی كشور تعميم يابد.
«سلامت معنوی»؛ موضوعی كه شايد مهمان غريب منزل سلامت كشور باشد، اين بعد سلامت با وجود اينكه امروزه به عنوان يكی از اركان چهارگانه سلامت مطرح است ولی به شكلی مناسب در كشور تببين و حتی تعريفی جامعی از آن وجود ندارد.
عليرضا مرندی، نيز با بيان اينكه سلامت معنوی همچنان جايگاه خود را مداخلات آموزش پزشكی پيدا نكرده است، اظهار كرد: اين مقوله در شرايطی به شكل مناسب در كشور تدوين و تعريف نشده كه هم اكنون بيش از دو دهه اين مبحث توسط غرب در حال تدريس است.
رئيس فرهنگستان علوم پزشكی به تاثيرات سلامت معنوی و باورهای دينی در كاهش بار اضطراب و افسردگی در جوامع مختلف پرداخت و افزود: طی مطالعاتی كه در اين زمينه در كشورهای مسيحی همچون آمريكا و اروپا صورت گرفته، نقش موثر اعتقادات مذهبی در ارتقای سلامت مردم و حتی پيشگيری از مرگ و مير به اثبات رسيده است.
اين عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با بيان اينكه تاكنون صدها مطالعه در كشور آمريكا در اين زمينه انجام شده است، ادامه داد: در اين مقوله افرادی وجود داشتهاند كه با بيماریهايی همچون سرطان درگير بودهاند ولی به دليل اعتقادات مذهبی توانستهاند شفا پيدا كنند، در اين مبحث آمارهای بسياری فراوانی وجود دارد كه در كاهش مشكلات جسمی افراد اين مباحث بسيار موثر بوده است.
وزير اسبق بهداشت، درمان و آموزش پزشكی تاكيد كرد: تمامی اين مطالب و دستاوردهای آن در خصوص كشورهايی است كه در آن به فردی مذهبی گفته میشود كه در طول هفته يا ماه تنها يك بار به كليسا میرود و دارای اعتقادات سطحی است، حال اگر اين موارد را با عمق اعتقادت اسلامی كه مردم در آن با خداوند 5 بار در طول شبانهروز راز و نياز میكنند، نماز میخوانند، توسل میكنند و شفاعت میطلبند مقايسه كنيم به نقش خارقالعاده اين مباحث بيشتر پی خواهيم برد.
وی يادآور شد: هم اكنون نيز فرهنگستان علوم پزشكی با تشكيل كارگروه سلامت معنوی اميدوار است كه دستاوردهای اين عرصه را با ارائه به وزارت بهداشت بتواند در آموزش پزشكی كشور وارد كند؛ ولی تمامی اين موارد در حالی است كه در غرب بيش از 20 سال است كه مباحث سلامت معنوی تدريس میشود كه اميدواريم كارهای عميقتری در اين زمينه صورت بگيرد.
نوزدهم مهرماه 91، سفر مقام معظم رهبری به خراسان شمالی و تاكيد مجدد ايشان بر مقوله سبك زندگی اسلامی، در اين بين سبك زندگی اسلامی در حوزه سلامت نيز به يكی از چالشهای اساسی زندگی مردم تبديل و الگوگيری از فرهنگ غربی در تغذيه و ... باعث مشكلات عديدهای برای آنان شده است.
وزير وقت بهداشت با اشاره به تأكيدات اخير مقام معظم رهبری درباره مباحث سبك زندگی اسلامی اظهار كرد: امروزه يكی از معضلات جدی حوزه سلامت، مقوله سبك زندگی است كه وزارت بهداشت در راستای ارائه آموزشهای لازم در اين باره اجلاس بزرگ سبك زندگی اسلامی را برگزار میكند.
مرضيه وحيد دستجردی، وزير وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی با اشاره به تاكيدات اخير مقام معظم رهبری در خصوص مباحث حوزه سبك زندگی اسلامی اظهار كرد: امروزه يكی از معضلات جدی حوزه سلامت كشور مقوله سبك زندگی است كه متاسفانه با گسترش زندگی صنعتی در جامعه، زندگی سالم مردم نيز برهم خورده است.
دستجردی پرداخت به مقوله سبك زندگی اسلامی را به عنوان يكی از اهداف بزرگ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی برشمرد و افزود: آن چه را كه مقام معظم رهبری در سفر اخيرشان به خراسان شمالی مطرح كردهاند دقيقا خواسته مجموعه ما نيز بوده است.
وزير وقت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در تكميل اين بخش از سخنان خود تاكيد كرد: در راستای ارائه آموزشهای لازم به مردم جامعه نيز اجلاس بزرگ سبك زندگی اسلامی برگزار و مباحث اين حوزه مورد بحث و تبادل نظر قرار خواهد گرفت.
«زيرميزی» پديده شومی كه در حوزه بهداشت و درمان فقير و غنی نمیشناسد، دارا و ندار برايش مهم نيست، بیعدالتی و ظلم به مردم در آن موج میزند و وجود پروندههای سنگينی در مراجع قضايی در خصوص دريافت مبالغ هنگفت از افرادی كه حتی به نان شب خود نيازمند هستند، حاكی از بیعدالتی در اين حوزه است.
حسينعلی شهرياری، رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اينكه طی نشستهای اخير مرتبط با موضوع زيرميزی مسئولان نتوانستهاند گزارش قابل قبولی را به كميسيون ارائه بدهند، عنوان كرد: بايستی با افراد دانهدرشت موجود در اين زمينه برخورد جدی صورت بگيرد، لازم است اگر كسی برای بار نخست مرتكب اين تخلف میشود به مدت شش ماه، برای بار دوم به مدت دو سال، برای بار سوم به مدت پنج سال و اگر همچنان اين عمل غيراخلاقی را ادامه داد، برای هميشه پروانه فعاليت آن پزشك را باطل كنند.
شهرياری با بيان اينكه برخورد با برخی از افراد فعال در اين زمينه عملكرد جامعهای 150 هزار نفری را بیدليل در خصوص اين پديده شوم و غير اخلاقی زير سوال نخواهد برد، تصريح كرد: بنابراين بايستی در تلاش باشيم تا با افراد دانه درشت در اين حوزه برخورد جدی صورت بگيرد كه طی نشستهای مشترك با مسئولان اين حوزه هيچ خلأ قانونی برای برخورد با افراد زيرميزی بگير وجود ندارد.
رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با يادآوری اين موضوع كه سهل انگاری و عدم مديريت صحيح باعث پررنگتر شدن اين پديده غير اخلاقی شده است، بيان كرد: در همين راستا لازم است با اقدامات مناسب و منسجم هر چه سريعتر مباحث مربوط به اين مقوله را از بين ببريم.
بنا به فرمايشات مقام معظم رهبری بايد به جايی برسيم كه مريض جز رنج بيماری هيچ دغدغه ديگری نداشته باشد، ولی با افزايش هزينههای درمانی، رشد بیسابقه قيمت تجهيزات پزشكی، كمبود برخی داروها در كشور و به تبع آن افزايش ميزان پرداخت هزينههای درمانی از جيب مردم و زيرميزی چندان در تحقق اين فرمايش ولی امر مسلمين موفق نبودهايم.
رئيس كل سازمان نظام پزشكی نيز با بيان ضرورت استقرار مناسب عدالت در سلامت، به فعاليت گروه مدد سازمان نظام پزشكی اشاره كرد و گفت: بعضا با چندين هزار بيمار نيازمند خدمات تخصصی مواجه میشويم كه اين امر از مشكلات حوزه عدالت در سلامت حكايت دارد.
سيد شهاب الدين صدر كل سازمان نظام پزشكی كشور با اشاره به برگزاری امتحانات تخصصی شهريورماه وزارت بهداشت برای اعزام گسترده نيروی انسانی به نقاط مختلف كشور اظهار كرد: بايستی همواره اعزام اين نفرات به شكلی عادلانه صورت بگيرد تا نيازهای مناطق مختلف به خوبی برطرف شود، كشور از اين نظر در وضعيت مناسبی قرار دارد ولی در برخی از رشتههای تخصصی در برخی نقاط كشور به ويژه مناطق محروم كمبودهايی وجود دارد كه نياز است با مطالعه و بازنگری در توزيع نيروی انسانی شرايط مناسبی برای ارائه خدمات فراهم و توزيع آن نيز دائما بايد كنترل شود.
وی با اشاره به اينكه بسياری از شاخههای كشور رشدی بسيار مناسبی داشته ولی زمانی كه به سمت عدالت در سلامت میرويم در اين زمينه دارای اشكالات و نواقص بسياری هستيم، اظهار كرد: به طور مثال شاخصه اميد به زندگی در سه دهه گذشته ۵۷ سال بود كه هم اكنون به ۷۳ سال رسيده است اما ميانگين كشور از منفی ۱۰ تا مثبت ۱۰ متغير بوده است.
رئيس كل سازمان نظام پزشكی كشور در تكميل اين بخش از سخنان خود ادامه داد: در برخی نقاط تهران ميانگين اميد به زندگی به ۸۰ سال میرسد ولی در برخی نقاط كشور اين مقوله به ۶۰ سال نيز كاهش پيدا میكند كه اين موضوع در دنيا به عنوان عدم استقرار مناسب عدالت در سلامت شناخته میشود.
و اما در پايان سوالی جالب از سوی محمدباقر لاريجانی كه به واقع درمان آلودگیهای اخلاقی در جامعه بر عهده كيست؛ رئيس وقت دانشگاه علوم پزشكی تهران با بيان اينكه فرد حسود و غيبتكننده، انسان سالمی نيست، اظهار كرد: بحث سلامت معنوی از لحاظ تئوريك و عملی احتياج به بحثهای بيشتری دارد ولی موضوع مهم اين است كه چه بخشهايی مسئول هستند و چگونه بايستی به آن پرداخت.
لاريجانی با بيان اينكه مبحث سلامت معنوی از ديرباز تاكنون از جايگاه بسيار بالايی در كشور برخوردار بوده است، اظهار كرد: با نگرش به طب گذشته میتوان به اين موضوع پیبرد كه طب سنتی و اسلامی ما همواره با حوزه سلامت معنوی عجين بوده است.
رئيس شورای سياستگذاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی با اشاره به اينكه اطبا در گذشته به گونهای رفتار میكردند كه «حكيم» ناميده میشدند، ادامه داد: اين افراد ضمن اينكه با نگاه جامع به امور طبابت خود میپرداختند، به شكلی فيلسوف و به مسائل روانشناختی نيز آشنايی داشتند.
لاريجانی پرداخت به اين مقوله را نيازمند مباحث مبسوط و راهكارهای بسيار جدی برشمرد و افزود: امروزه بايستی نقش خودمان و راهنماهای معنوی را در طبابت مشخص كنيم، اگر فردی از نظر جسمی سالم باشد ولی دارای آلودگیهای اخلاقی باشد، غيبت كند و دچار حسادت باشد اين فرد ديگر نمیتواند انسان سالمی باشد.
رئيس شورای سياستگذاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در ادامه سخنان خود افزود: ولی موضوع مهمی كه در اين زمينه پرداخت به آن بيشتر احساس میشود اين است كه چه كسی بايد به مداوای اين فرد بپردازد، آيا پزشكان بايد به مداوای اين فرد بپردازند يا افراد ديگری كه در اين زمينه تربيت شده و راهكارهای مناسب اين مقوله را میدانند.؟
رئيس وقت دانشگاه علوم پزشكی تهران ادامه داد: لذا بحث سلامت معنوی موضوع سادهای نيست و هم از لحاظ تئوريك و هم عملی احتياج به فعاليتهای بيشتری دارد ولی در نهايت موضوع مهم در اين زمينه اين است كه چه كسانی و چگونه بايستی به اين موضوع بپردازند.