پرهيز از شتابزدگی در كاربردی كردن روانشناسی اسلامی
گروه سلامت: دانشيار دانشگاه شهيد بهشتی با تأكيد بر لزوم حاكميت روانشناسی دينی در جامعه اسلامی، گفت: كاربردی كردن روانشناسی اسلامی مراحل مختلفی چون شناخت و استفاده بهينه از مبانی اسلامی دارد كه بايد از شتابزدگی در كاربرد روانشناسی اسلامی قبل از اثبات كارآمدی فرضيات پرهيز كرد.
محمدكريم خداپناهی، دانشيار گروه روانشناسی دانشگاه شهيد بهشتی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اينكه جامعه ما يك جامعه اسلامی است، گفت: برای ارائه مشاوره به مردم و تغيير وضعيت آنان بايد بنا به ديدگاههايی كه دارند روی اين مسائل كار كنيم و طبيعی است كه كاربردی كردن روانشناسی اسلامی در جامعه اسلامی نيز ضرورت دارد.
سردبير فصلنامه روانشناسی با اشاره به ضرورت دادن مشاوره به مراجعان با توجه به فرهنگ مذهب و آيين آنان، گفت: در غرب هم بر اساس فلسفه غربی و دين مسيحی، علم را تعريف كرده و كاربردی كرده و مورد استفاده قرار میدهند و اين امر بايد در جامعه ما نيز امكانپذير باشد تا بتوانيم بر اساس مبانی خودمان، تغييراتی را ايجاد كنيم.
خداپناهی با اشاره به اينكه ورود به مباحت دقيق روانشناسی اسلامی، نيازمند داشتن تخصص در هر دو زمينه دينی و روانشناسانه علمی است، افزود: ناكارآمدی روانشناسی امروزی در مرتفع كردن برخی مسايل از يك سو به دليل خلأهای علمی روانشناسان و كارشناسان امر مربوط است و از سوی ديگر به دليل استفاده نكردن از چارچوبهای مبانی فلسفی و اسلامی است كه بايد در هر دو زمينه كار شود.
وی ابراز تاسف كرد كه كشور ما در هر دو زمينه دچار مشكل است و اگرچه مبانی روانشناسی غربی به كارگرفته میشوند، بايد در ارتقای بنيه و توان علمی، شناسايی و شناخت اين علم تلاش بيشتری شود.
خداپناهی با اشاره به لزوم شناسايی و ايجاد شناخت كافی نسبت به مبانی دينی و اسلامی در زمينه روانشناسی، گفت: بايد بتوانيم به صورت بهينه از منابع اسلامی و دينی برای نظريه پردازی، كاربرد و درمان استفاده و راهحلهايی را ارائه كنيم و البته اين كاری طولانی مدت است به طوری كه پژوهشگاه حوزه و دانشگاه سالها است در اين زمينه در حال فعاليت و پژوهش هستند و هنوز هم به مسايل دقيق و جمعبندی شده كه منظم باشد نرسيدهايم.
خداپناهی با اشاره به اينكه تدوين و ارائه مبانی روانشناسی اسلامی و كاربرد آنها مسئلهای زمانبر است، افزود: با اختصاص زمان مناسب و كافی برای تدوين و ارائه راهكارهای عملياتی در كاربرد روانشناسی اسلامی در اين زمينه توفيق میيابيم به طوری كه همين كارهايی كه در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و موسسه آموزشی پژوهشی امام خمينی (ره) در اين زمينه در دو سال گذشته انجام شده كارهای زيرزبنايی انجام شده است اما زمانبر است و نبايد تصور كرد در يكی و دو سال جواب میدهد.
وی تاكيد كرد: كارهايی كه در اين پژوهشگاه ها آغاز شده و در حال انجام است بايد با جديت دنبال شود.
خداپناهی با اشاره به اينكه برخی روانشناسان نسبت به كاربرد مبانی اسلامی تمايل ندارند، افزود: عدهای كه تمايل دارند با حوزه و دانشگاه و پژوهشگاههای فعال در اين عرصه فعاليت میكنند ولی برای انجام كار به صورت ريشهای بايد از مسايل اوليه شروع شود كه اين امر آغاز شده است البته بايد با سرعت و تعداد نيروهای بيشتر انجام شود.
وی با اشاره به اينكه در هر جامعهای ممكن است عدهای برای ورود به يك عرصه نظرات مختلفی داشته باشند، گفت: برخی به مبانی دينی علقه بيشتری دارند و برخی فقط به انجام واجبات دينی بسنده میكنند و اين سليقه شخصی افراد است و نمیتوان سليقه شخصی افراد را تغيير داد.
خداپناهی با تاكيد بر لزوم حاكميت روانشناسی دينی در جامعه اسلامی، افزود: برای حاكميت اين مسئله در جامعه بايد مطالب به صورت جامع و كامل موجود باشد و آموزشهای لازم داده شود و آثار آن مشهود شود تا پيروانی بيابد و ابن همان پروسهای است كه اديان الهی نيز آن را پيمودهاند و اينچنين در دل مردم نفوذ كردهاند.
وی تصريح كرد: اديان الهی اول تبيين شدند، سپس تبليغ و آرام آرام آشنايی با آن انجام شد و در پايان مورد پذيرش قرار گرفتهاند و در ديگر زمينهها نيز همينطور است.
دانشيار گروه روانشناسی دانشگاه شهيد بهشتی با تاكيد بر لزوم حاكميت روانشناسی دينی در جامعه اسلامی، گفت: كاربردی كردن روانشناسی اسلامی مراحل مختلفی چون شناخت و استفاده بهينه از مبانی اسلامی دارد كه بايد از شتابزدگی در كاربرد روانشناسی اسلامی قبل از اثبات كارآمدی فرضيات پرهيز كرد.
سردبير فصلنامه روانشناسی با اشاره به ضرورت دادن مشاوره به مراجعان با توجه به فرهنگ مذهب و آيين آنان، گفت: در غرب هم بر اساس فلسفه غربی و دين مسيحی، علم را تعريف كرده و كاربردی كرده و مورد استفاده قرار میدهند و اين امر بايد در جامعه ما نيز امكانپذير باشد تا بتوانيم بر اساس مبانی خودمان، تغييراتی را ايجاد كنيم.
خداپناهی با اشاره به اينكه ورود به مباحت دقيق روانشناسی اسلامی، نيازمند داشتن تخصص در هر دو زمينه دينی و روانشناسانه علمی است، افزود: ناكارآمدی روانشناسی امروزی در مرتفع كردن برخی مسايل از يك سو به دليل خلأهای علمی روانشناسان و كارشناسان امر مربوط است و از سوی ديگر به دليل استفاده نكردن از چارچوبهای مبانی فلسفی و اسلامی است كه بايد در هر دو زمينه كار شود.
وی ابراز تاسف كرد كه كشور ما در هر دو زمينه دچار مشكل است و اگرچه مبانی روانشناسی غربی به كارگرفته میشوند، بايد در ارتقای بنيه و توان علمی، شناسايی و شناخت اين علم تلاش بيشتری شود.
خداپناهی با اشاره به لزوم شناسايی و ايجاد شناخت كافی نسبت به مبانی دينی و اسلامی در زمينه روانشناسی، گفت: بايد بتوانيم به صورت بهينه از منابع اسلامی و دينی برای نظريه پردازی، كاربرد و درمان استفاده و راهحلهايی را ارائه كنيم و البته اين كاری طولانی مدت است به طوری كه پژوهشگاه حوزه و دانشگاه سالها است در اين زمينه در حال فعاليت و پژوهش هستند و هنوز هم به مسايل دقيق و جمعبندی شده كه منظم باشد نرسيدهايم.
خداپناهی با اشاره به اينكه تدوين و ارائه مبانی روانشناسی اسلامی و كاربرد آنها مسئلهای زمانبر است، افزود: با اختصاص زمان مناسب و كافی برای تدوين و ارائه راهكارهای عملياتی در كاربرد روانشناسی اسلامی در اين زمينه توفيق میيابيم به طوری كه همين كارهايی كه در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و موسسه آموزشی پژوهشی امام خمينی (ره) در اين زمينه در دو سال گذشته انجام شده كارهای زيرزبنايی انجام شده است اما زمانبر است و نبايد تصور كرد در يكی و دو سال جواب میدهد.
وی تاكيد كرد: كارهايی كه در اين پژوهشگاه ها آغاز شده و در حال انجام است بايد با جديت دنبال شود.
خداپناهی با اشاره به اينكه برخی روانشناسان نسبت به كاربرد مبانی اسلامی تمايل ندارند، افزود: عدهای كه تمايل دارند با حوزه و دانشگاه و پژوهشگاههای فعال در اين عرصه فعاليت میكنند ولی برای انجام كار به صورت ريشهای بايد از مسايل اوليه شروع شود كه اين امر آغاز شده است البته بايد با سرعت و تعداد نيروهای بيشتر انجام شود.
وی با اشاره به اينكه در هر جامعهای ممكن است عدهای برای ورود به يك عرصه نظرات مختلفی داشته باشند، گفت: برخی به مبانی دينی علقه بيشتری دارند و برخی فقط به انجام واجبات دينی بسنده میكنند و اين سليقه شخصی افراد است و نمیتوان سليقه شخصی افراد را تغيير داد.
خداپناهی با تاكيد بر لزوم حاكميت روانشناسی دينی در جامعه اسلامی، افزود: برای حاكميت اين مسئله در جامعه بايد مطالب به صورت جامع و كامل موجود باشد و آموزشهای لازم داده شود و آثار آن مشهود شود تا پيروانی بيابد و ابن همان پروسهای است كه اديان الهی نيز آن را پيمودهاند و اينچنين در دل مردم نفوذ كردهاند.
وی تصريح كرد: اديان الهی اول تبيين شدند، سپس تبليغ و آرام آرام آشنايی با آن انجام شد و در پايان مورد پذيرش قرار گرفتهاند و در ديگر زمينهها نيز همينطور است.
دانشيار گروه روانشناسی دانشگاه شهيد بهشتی با تاكيد بر لزوم حاكميت روانشناسی دينی در جامعه اسلامی، گفت: كاربردی كردن روانشناسی اسلامی مراحل مختلفی چون شناخت و استفاده بهينه از مبانی اسلامی دارد كه بايد از شتابزدگی در كاربرد روانشناسی اسلامی قبل از اثبات كارآمدی فرضيات پرهيز كرد.
