گردشگری مذهبی ميراث ماندگار تاريخ/ ضرورت توجه به زائران خارجی
مهدی سقايی با بيان اينكه سابقه گردشگری مذهبی به قرون وسط باز می گردد، تصريح كرد: برای تحقق چشم انداز زيارت در افق 1404 بايد توجه بيشتری را به زائران و گردشگران خارجی معطوف كرد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، به نقل از پايگاه اطلاع رسانی زيارت، عضو كارگروه تلفيق دفتر مطالعات توسعه كمی و كيفی زيارت امام رضا (ع) در گفتگو با پايگاه اطلاع رسانی زيارت با بيان اينكه بحث گردشگری مذهبی و زيارت را از دو بعد میتوان بررسی كرد، تصريح كرد: ديدگاه اول تنها به زيارت اكتفا میكند وچندان به گردشگری اعتماد ندارد و ديدگاه دوم بر محوريت گردشگری بوده و زيارت را جزئی از گردشگری قلمداد می كند.
سقايی گردشگری مذهبی را دارای جايگاهی ميانه در بين اين دو ديدگاه دانست و اظهار كرد: گردشگری مذهبی دارای الويت و جايگاه بسيار وسيعی است ، چرا كه فرآيندهای مرتبط با گردشگری توامان با مقوله زيارت است.
وی به آمار آستان قدس رضوی در ارتباط با انگيزه زيارت اشاره كرد و گفت: سفرهای انجام شده به مشهد 95 درصد با انگيزه زيارت صورت میگيرد و نزديك به يك ساعت در روز در حرم مطهر اختصاص پيدا میكند و مابقی زمان آزاد به بازديد از ديگر جاذبههای گردشگری مشهد سپری میشود.
وی با اشاره به تقسيم بندی های صورت گرفته برای زائران و گردشگران، خاطرنشان كرد: از يك سو تعدادی از گردشگران برای بازديد از جاذبهها به اطراف مشهد سفر میكنند كه اين امر جابجايی بالايی را دربر دارد و از سوی ديگرعدهای از گردشگران فقط در شعاع سه كيلومتری از حرم قراردارند كه بيشتر زائران سنتی را شامل می شوند.
عضو كارگروه تلفيق دفتر مطالعات توسعه كمی و كيفی زيارت امام رضا (ع) افزود: آخرين گروهی كه اكثريت زائران را تشكيل میدهد در سطح شهر مشهد قرار دارند كه فقط به مراكز خريد مراجعه میكنند.
سقايی با بيان اينكه رفتارهای خاص گردشگری مذهبی از آغاز تا اتمام سفر شامل چهار برنامه است، خاطرنشان كرد: آماده سفر شدن و اطلاعات پيش از سفر را بررسی كردن از اولين رفتارهای خاص گردشگری مذهبی است، همچنين شوق و اشتياق بازديد از حرم و به وجود آورنده انگيزههای معنوی آن از ديگر برنامهها است.
وی با بيان اينكه بعد از انگيزه زيارت، خريد و تفريح جايگاه بعدی را به خود اختصاص میدهند، عنوان كرد: اقامت زائر در مشهد، مدت زمان آن و رفتارهای پيشبينی شده گردشگری از رفتارهای خاص مقوله گردشگری است و در اين ميان برگشت از سفر و خاطره بجامانده از زيارت و شوق دوباره از بازديد از رفتارهای خاص مقوله زيارت است.
اين استاد دانشگاه با اشاره به برنامه ريزی های انجام شده در سازمان طرح توسعه كمی و كيفی زيارت تصريح كرد: بر اساس برنامه های تدوين شده،پيش بينی شده است كه در چشم انداز 1404 بالغ بر 25 تا27 ميليون نفر زائر وارد مشهد شوند.
صقايی گفت: اگر مطالعات مربوط به افق 1404 به درستی صورت بگيرد، میتوان فهميد كه در چه فرآيندی حركت كرده و چه كارهايی را بايد به عنوان سندساز اصلی مورد توجه قرار داد.
وی با بيان اينكه ساليانه 700هزار نفر زائر خارجی وارد مشهد میشوند، خاطرنشان كرد: اگر بخواهيم نسبت اشتغال زايی و درآمدزايی حضور زائران و گردشگران داخلی با خارجی را مقايسه كنيم، متوجه خواهيم شد كه گردشگر خارجی در زمينه اشتغال زايی سطح به مراتب بالاتری از گردشگرداخلی دارد و هرچه تعداد گردشگر خارجی بيشتر باشد به همان اندازه اشتغال و درآمد برای رشد افزايش پيدا میكند.
عضو كارگروه تلفيق دفتر مطالعات توسعه كمی و كيفی زيارت امام رضا (ع) افزود: گردشگران خارجی به عنوان مشتری ارز خارجی وارد كشور میشوند كه همين امر سبب پويايی اقتصاد شهر مشهد میشود.
سقايی با بيان اينكه گردشگری و زيارت ارتباط متقابل و مكملی باهم دارند، تصريح كرد: اين نوع از گردشگری يكی از رايج ترين اشكال گردشگری در سراسر جهان است كه سابقه آن به قرون و اعصار گذشته بر می گردد و بطور كلی شامل سفرها و بازديدهايی می شود كه اصلی ترين هدف از آنها تجربه ای مذهبی است .
صقايی در پايان خاطرنشان كرد: می توان اينگونه نتيجه گرفت كه گردشگری و زيارت مكمل يكديگر هستند و يك زائر قطعا میتوان گردشگر نيز باشد و بر همين اساس شهر مشهد اخيرا از حالت تك انگيزهای خارج شده است.
سقايی گردشگری مذهبی را دارای جايگاهی ميانه در بين اين دو ديدگاه دانست و اظهار كرد: گردشگری مذهبی دارای الويت و جايگاه بسيار وسيعی است ، چرا كه فرآيندهای مرتبط با گردشگری توامان با مقوله زيارت است.
وی به آمار آستان قدس رضوی در ارتباط با انگيزه زيارت اشاره كرد و گفت: سفرهای انجام شده به مشهد 95 درصد با انگيزه زيارت صورت میگيرد و نزديك به يك ساعت در روز در حرم مطهر اختصاص پيدا میكند و مابقی زمان آزاد به بازديد از ديگر جاذبههای گردشگری مشهد سپری میشود.
وی با اشاره به تقسيم بندی های صورت گرفته برای زائران و گردشگران، خاطرنشان كرد: از يك سو تعدادی از گردشگران برای بازديد از جاذبهها به اطراف مشهد سفر میكنند كه اين امر جابجايی بالايی را دربر دارد و از سوی ديگرعدهای از گردشگران فقط در شعاع سه كيلومتری از حرم قراردارند كه بيشتر زائران سنتی را شامل می شوند.
عضو كارگروه تلفيق دفتر مطالعات توسعه كمی و كيفی زيارت امام رضا (ع) افزود: آخرين گروهی كه اكثريت زائران را تشكيل میدهد در سطح شهر مشهد قرار دارند كه فقط به مراكز خريد مراجعه میكنند.
سقايی با بيان اينكه رفتارهای خاص گردشگری مذهبی از آغاز تا اتمام سفر شامل چهار برنامه است، خاطرنشان كرد: آماده سفر شدن و اطلاعات پيش از سفر را بررسی كردن از اولين رفتارهای خاص گردشگری مذهبی است، همچنين شوق و اشتياق بازديد از حرم و به وجود آورنده انگيزههای معنوی آن از ديگر برنامهها است.
وی با بيان اينكه بعد از انگيزه زيارت، خريد و تفريح جايگاه بعدی را به خود اختصاص میدهند، عنوان كرد: اقامت زائر در مشهد، مدت زمان آن و رفتارهای پيشبينی شده گردشگری از رفتارهای خاص مقوله گردشگری است و در اين ميان برگشت از سفر و خاطره بجامانده از زيارت و شوق دوباره از بازديد از رفتارهای خاص مقوله زيارت است.
اين استاد دانشگاه با اشاره به برنامه ريزی های انجام شده در سازمان طرح توسعه كمی و كيفی زيارت تصريح كرد: بر اساس برنامه های تدوين شده،پيش بينی شده است كه در چشم انداز 1404 بالغ بر 25 تا27 ميليون نفر زائر وارد مشهد شوند.
صقايی گفت: اگر مطالعات مربوط به افق 1404 به درستی صورت بگيرد، میتوان فهميد كه در چه فرآيندی حركت كرده و چه كارهايی را بايد به عنوان سندساز اصلی مورد توجه قرار داد.
وی با بيان اينكه ساليانه 700هزار نفر زائر خارجی وارد مشهد میشوند، خاطرنشان كرد: اگر بخواهيم نسبت اشتغال زايی و درآمدزايی حضور زائران و گردشگران داخلی با خارجی را مقايسه كنيم، متوجه خواهيم شد كه گردشگر خارجی در زمينه اشتغال زايی سطح به مراتب بالاتری از گردشگرداخلی دارد و هرچه تعداد گردشگر خارجی بيشتر باشد به همان اندازه اشتغال و درآمد برای رشد افزايش پيدا میكند.
عضو كارگروه تلفيق دفتر مطالعات توسعه كمی و كيفی زيارت امام رضا (ع) افزود: گردشگران خارجی به عنوان مشتری ارز خارجی وارد كشور میشوند كه همين امر سبب پويايی اقتصاد شهر مشهد میشود.
سقايی با بيان اينكه گردشگری و زيارت ارتباط متقابل و مكملی باهم دارند، تصريح كرد: اين نوع از گردشگری يكی از رايج ترين اشكال گردشگری در سراسر جهان است كه سابقه آن به قرون و اعصار گذشته بر می گردد و بطور كلی شامل سفرها و بازديدهايی می شود كه اصلی ترين هدف از آنها تجربه ای مذهبی است .
صقايی در پايان خاطرنشان كرد: می توان اينگونه نتيجه گرفت كه گردشگری و زيارت مكمل يكديگر هستند و يك زائر قطعا میتوان گردشگر نيز باشد و بر همين اساس شهر مشهد اخيرا از حالت تك انگيزهای خارج شده است.
