هنرمند متعهد یک شبه به وجود نمیآید/ حضور خدا در آثار هنری توحیدی
گروه هنر: نویسنده و کارگردان مشهدی با تأکید بر این که هنرمند متعهد یک شبه به وجود نمیآید، عنوان کرد: تعهد حاصل تولید ادبی هنرمند است که در طول سالها معنا میشود، صرف گفتمانی و ادّعا نمیتوان کسی را هنرمند متعهد معرفی کرد.
سعید تشکری، نویسنده و کارگردان مشهدی در گفتو گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، تمایز دیدگاههای توحیدی با انسان محور در حوزههای ادبیات، سینما و تئاتر را در یک نقطه اعلام کرد و گفت: در آثار خدامحور، خداوند در همه جا حضور دارد، اما در آثار اومانیستی خدا غایب است.
تشکری در خصوص حضور خدا در آثار هنری توحیدی ابراز کرد: این اصل کوچکی نیست که اگر یک هنرمند این اصل را در سرلوحه عمل هنری خودش قرار دهد، نخست برای بازتاب ذات اقدس الهی و سپس برای اثرگذاری بر مردم مینویسند و فعالیت میکند.
وی با اشاره به اینکه قرآن کریم فارغ از اینکه یک کتاب منحصر به فرد و اعجاز الهی است، گفت: قرآن در نوع خودش اثر هنری بیمثالی است چون در آن اولین اصول چگونگی قصهگویی مطرح میشود.
تشکری با ذکر نمونه داستانهای قرآنی ادامه داد: در قرآن داستانهایی همچون یوسف(ع) و زلیخا که عاشقانهترین و خردمندانهترین قصص قرآنی است و یا از داستان زندگی پرفراز و نشیب حضرت موسی(ع) یاد شده و بسیاری از قصهها و روایتهای عبرت آموز دیگر قرآن میتواند دست مایه آثار هنری بسیاری شوند چون در قرآن مشخصات یک اثر هنری ارزشمند وجود دارد.
اثر هنری دینی؛ پل ارتباط خدا با مردم
وی شاخصههای دینی سه حوزه ادبیات، سینما و تئاتر را برشمرد و افزود: این سه حوزه، رابطه خدا با مردم را معنا میبخشند، نه رابطه مردم با مردم را لذا می توان گفت، اثر هنری دینی پل ارتباط خداوند با مردم به شمار میرود.
تشکری با تعریف جایگاه هنرمند متعهد ادامه داد: هنرمند برخلاف مسئولان چرخش ندارد و مدام جابهجا نمیشود، هنرمند یک افق روشن دارد و آن تعهد است که بر مبنای این تعهد در طول سالیان مرارت می کشد تا به مرحلهای از بلوغ برسد که تعهد نام دارد.
وی با تشریح تفاوت میان هنرمند متعهد و انسان متعهد اضافه کرد: از بلوغ تعهد، دیگر این فرد قابل تغییر نیست، چون پایداری و مقاومت کرده است که این استقامت در تمام حوزههای هنری مصداق دارد لذا این طور نیست که ما اگر بخواهیم از امروز هنرمند متعهدی باشیم، انسان متعهد نیز باشیم.
تبلور هنرمند با تولید اثر است نه با ادّعا
این نویسنده مشهدی همچنین بیان کرد: هنرمند باید اثری خلق و تولید کند و با پایداری در تولید ادبی در فرایند هنر مؤثر واقع شود، در حقیقت تبلور هنرمند با حوزه تولیداتش معنا مییابد.
تشکری در رابطه با فرایند طولانی و دشوار تولید اثر هنری فاخر و اثرگذاری هم گفت: سالیان سال طول میکشد تا یک اثر تبدیل به کاری تأثیرگذار شود، مشفق کاشانی سالها شعر گفت تا او را به عنوان شاعر اینگونه باور کرده و ماندگار شد.
وی با تأکید بر این که هنرمند متعهد یک شبه به وجود نمیآید، عنوان کرد: تعهد حاصل تولید ادبی هنرمند است که در طول سالها معنا میشود یعنی جامعه به سمت آن اثر و تولید و نیز مسئولان هم به سمت پشتیبانی از آن اثر هنرمندانه و نویسنده میروند، صرف گفتمانی و ادّعا نمیتوان کسی را هنرمند متعهد معرفی کرد.
این هنرمند مشهدی با اشاره به اثر موفق «خاکهای نرم کوشک» نوشته سعید عاکف درباره زندگی شهید بروسنی اظهار کرد: چند نفر میتوانند یک چنین اثر موفق و پرتیراژی را به چاپ برسانند، عاکف زحمت زیادی متحمل شده و سالها قلم زده تا بلوغ هنری او در این کتاب دیده شده یا سید مهدی شجاعی در حوزه ادبیات دینی کار کرده و خودش را با تولید اثر هنری فاخر اثبات کرده نه با حرف و گفتمان هنری.
وی در بخشی از سخنانش به سه دهه فعالیت هنرمندان مشهدی هم پرداخت و گفت: در هر سه دهه گذشته فعالیتهای هنرمندان ما به مرحله بلوغ رسیده ولی پشتیبانی لازم انجام نشد، این گونه نیست که در یک دهه فعالیت هنرمندان با سایر برههها فرقی داشته باشد و یا یک دهه آثار برتر و یا پایین تر شده باشند.
تشکری، زادگاه فطری هنر دینی را در درون هنرمندان خواند و افزود: در هنر طلوع یک روزه نداریم، هنر دینی محصول سالها تجربه و مرارت است اگر کسی هم به یک باره میدرخشد، از روی فرصت طلبی است و کوتاه مدت؛ همه هنرمندان مشقهایی دارند که بر مبنای آن تمرینها، از آثار کمرنگتر به تدریج به آثار هنری بزرگ میرسند.
