
حمیدرضا سهیلی، نویسنده، کارگردان و پژوهشگر تئاتر مشهد در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، از جمله علل کمبود نمایشنامههای قرآنی و دینی را ضعف مطالعه هنرمندان در منابع قرآنی و رجوع و تحقیق اندک آنها به منابع دینی عنوان کرد و گفت: هنرمندان میتوانند با استخراجها از داستانهای قرآنی، آنها را به شیوهای نو دستمایه کارهای هنریشان قرار دهند.
نمود کمرنگ قرآن در هنرهای نمایشی
وی با بیان نقش اساسی و بی بدیل قرآن در زندگی مسلمانان، ابراز کرد: همانطور که باید در زندگی به روشها و دستورات قرآن پایبند و عامل باشیم، هنر هم از این قاعده بی نصیب و مستثنا نیست، این کتاب آسمانی به دلیل آنکه کتابی هنری است میتوان از قصص موجود در آن برای نمایشنامهنویسی بهره جست.
سهیلی با ابراز تأسف از انعکاس ضعیف قرآن در آثار هنری افزود: داستانهای موجود در قرآن در هنرهای نمایشی بعد از انقلاب انعکاسی کمرنگ داشته و در نوشتار و اجرا ضعیف ظاهر شده است.
این پژوهشگر تئاتر مشهد در ادامه اظهار کرد: برخی از نویسندگان جوان ما هم به سمت متون خارجی سوق پیدا کردهاند که باید هنرمندان پیشکسوت و دولتمردان متولی امر فرهنگسازی، راهنماییهای لازم را برای جهتبخشی و هدایت درست آنها ارائه کنند.
وی با تأکید بر نقش اساسی هنرمندان در تولید آثار ارزشی و دینی، بیان کرد: در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی به نسبت امروز نمایشنامههای ارزشی بیشتری داشتیم با اینکه هنوز سازمانها و مسئولان مرتبط با امور فرهنگی و هنری به طور رسمی در کشور بر سر کار نیامده بودند.
هنرمند انقلابی؛ مبّدل ایدئولوژی به هنر ارزشی
این کارگردان تئاتر مشهد همچنین اضافه کرد: در دهه نخست انقلاب، هنرمندان مؤمن و معتقد از نمایشنامه برای ارائه ایدئولوژی خود بهره میبردند؛ در همان دهه تئاتر مسجدی، تئاتر سپاه، تئاتر نهضت سوادآموزی و ... از جمله تئاترهای تازه کار ارگانهای نوپای انقلاب اسلامی بودند که فعال شدند.
سهیلی در ادامه با ارائه تحلیل خود از هنر دهه های دوم و سوم انقلاب هم ابراز کرد: به مرور نقش فعال هنرمندان در دهه دوم انقلاب کمرنگ شد ولی در دهه سوم با حضور جوانان تحصیلکرده که بیشتر به متون خارجی تسلط داشتند، به سمت اجرای نمایشنامههای خارجی سوق پیدا کردیم لذا با وجود شور و حرارتی که جوانان به تئاتر در این دهه دارند، باید به نحو مطلوب، راهنمایی و هدایت شوند.
وی هنرمندی را که در خدمت مردم خودش و با ارائه ایدئولوژی خود در قالب چارچوبهای انقلاب و اسلام به شکلی هنری، زحمت میکشد، هنرمند انقلابی دانست و اظهار کرد: از آنجایی که هنر از هر وسیله دیگری مؤثرتر است و با هر آنچه آمیخته میشود، تأثیرگذاری بیشتری در مخاطب ایجاد میکند، باید از زبان هنری برای نفوذ به دل مخاطبان استفاده کرد و بدین وسیله معانی عمیق و ثقیل دینی را به صورت غیرمستقیم به ذهن تماشاچیان القاء کرد.
سهیلی در خاتمه نمایشنامه قرآنی را نمایشنامهای که به هر شیوهای درسها و عبرتهای قرآنی را منتقل میکند تعریف کرد و افزود: ما نیازی به نقل عینی مفاهیم و آیات قرآنی در آثار هنری نداریم، تنها پرداختن به خوبیها و اشاره نامحسوس به توصیههای مؤکد اسلام در کارهای هنری کافی است.