حسادت آتش زیر خاکستر است/ خودشناسی؛ راهی برای رسیدن به آرامش

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حسادت آتش زیر خاکستر است، گرچه خاموش به نظر می‌رسد اما حاسد را از هستی ساقط می‌کند، او دیده در گرو محسود بسته، طوق بندگی امیال را بر گردن نهاده و در چاه غفلت از یاد خدا روزگار را سپری می‌کند، چنانکه امام علی(ع) فرموده‌اند: «آفرین بر حسادت! چه عدالت پیشه است، پیش از همه صاحب خود را می‌کشد».

حسادت نخستین پله از سایر گناهان است، چنانکه نخستین حسد، حسادت قابیل نسبت به برادرش هابیل، آن هم به جهت اینکه خداوند قربانی هابیل را پذیرفت و قربانی قابیل را نپذیرفت، انگیزه‌ای برای کشتن هابیل به دست برادرش شد لذا خداوند متعال در آیه 27 سوره مائده می‌فرمایند: «وَاتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ ابْنَیْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِن أَحَدِهِمَا وَلَمْ یُتَقَبَّلْ مِنَ الآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّکَ قَالَ إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ، و داستان دو پسر آدم را به درستى بر ایشان بخوان هنگامى که [هر یک از آن دو] قربانی اى پیش داشتند پس از یکى از آن دو پذیرفته شد و از دیگرى پذیرفته نشد [قابیل] گفت ‏حتما تو را خواهم کشت [هابیل] گفت‏ خدا فقط از تقواپیشگان مى‌پذیرد».

حسادت برخاسته از حبّ دنیا است

حسد حالتی نفسانی و درونی است که صاحب آن آرزوی از بین رفتن کمال و نعمت در دیگری را دارد و تفاوتی هم نمی‌کند که آن نعمت را خودش دارا باشد یا نباشد و همچنین بخواهد آن نعمت به خودش برسد و یا خیر؛ حسادت بذری است که حاصلش کینه و عداوت است و ثمره‌اش چیزی جز پشیمانی نخواهد بود.

حجت‌الاسلام ابوالحسن ایزدخواه، مربی گفتمان دینی تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با بیان اینکه در ایجاد و بروز هر مشکلی باید علت را جویا شویم، گفت: اصل حسادت، برخاسته از حب دنیا است و فرد احساس حقارت کرده و در وجود خود نیاز به خودباوری را احساس می‌کند و می‌کوشد این نیاز را با سرکوب کردن دیگران و حسادت به آن‌ها، جبران کند.

وی اظهار کرد: وقتی فرد به خودباوری نرسیده باشد معنی زندگی واقعی را درک نکرده و در پوچی سیر می‌کند، لذا می‌کوشد بدون توکل به خدا و بر مبناهای ذهنی خود زندگی را بنا کند، از این رو امراض دنیایی همچون حسادت، به وجودش رخنه کرده و آتش دود حسرت از وجود او بر می‌خیزد.

حسادت؛ گناه کبیره‌ای ناشی از نرسیدن به خواسته‌ها

این مدرس حوزه علمیه خراسان با اشاره به اینکه امام خمینی(ره) همواره مورد حسد دشمنان انقلاب بودند اما ایشان در تاریخ جاودانه شدند، ابراز کرد: حسادت ناشی از نرسیدن به خواسته‌ها و جزو گناهان کبیره است چنانکه امام علی(ع) می‌فرمایند: «حسادت تا صاحبش را نابود نکند دست از صاحب حسد بر نمی‌دارد» همچنین خداوند برای تنبیه فرد حسود، محسود را موفق‌تر از گذشته می‌کند.

وی استرس را حالتی ناشی از ترس و رنج دانست و افزود: رنج، یعنی ماندن در حالتی  که می‌توان آن را با توکل به خدا و با بهره‌گیری از معارف اسلامی تغییر داد و ترس به معنای احتمال خطر از دست دادن موقعیت فرد است لذا اگر فرد حسود به آرزویش که نابودی محسود است دست نیابد، دچار رنج، عذاب و استرس شده و تحقیر و نامراد می‌شود.

حجت‌الاسلام ایزدخواه با اشاره به آیه پنج سوره فلق که خداوند می‌فرماید: «وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ، و[پناه می برم به خدا] از شر [هر] حسود آنگاه که حسد ورزد»، عنوان کرد: حسادت عملی از کیدها و خدعه‌های شیطان است که هر چه بیشتر و طولانی‌تر باشد استرس نیز گسترده‌تر در وجود فرد حاسد رخنه می‌کند از این رو حسود، دریای طغیانگری است که رنگ ساحل آرام را به خود نمی‌بیند، با این وجود حسادت در نهاد همه انسان‌ها همچون میل به گناه وجود دارد اما تا زمانی که حس حسادت بروز داده نشود، فرد خانه خراب نشده و زندگی عادی دارد و مادامی که حسادت ورزد تمام نعمت‌های الهی را کفر گفته و از دست می‌دهد.

خودشناسی؛ عاملی برای کاهش استرس

وی خودشناسی را یکی از عوامل کاهش استرس معرفی کرد و گفت: برای کاهش استرس ناشی از حسادت ابتدا باید خود را پیدا کرده و بدانیم که این دنیا تمام شدنی، فانی و بدون بازگشت است، با این وجود این دنیای پست از ارزش و قیمت والایی نیز برخوردار است.

وی با بیان اینکه آخرت نتیجه اعمال ما در این دنیا است، اظهار کرد: در این راستا برای کاهش استرس باید بدانیم، همواره دشمنانمان به دنبال نقطه ضعفی از ما هستند و حسادت نیز نقطه ضعف بزرگی در وجود بشر است.

عضو گروه نخبگان تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر آیه 28 سوره رعد که خداوند می‌فرماید: «الَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ، تنها با یاد خدا می‌توان آرامش یافت»، عنوان کرد: ذکر خدا یعنی حفظ حرمت خدا بر روی زمین، از این رو ذکر و یاد خدا راه نجات از استرس ناشی از حسادت به شمار می‌رود.

وی با تأکید بر اینکه دشمن قبل از اینکه شمشیرش را تیز کند دفاع شما را ریز می‌کند، ادامه داد: شیطان برای تضعیف ایمان افراد از هیچ نیرنگ و خدعه‌ای فروگذار نیست، لذا باید با توکل به حضرت حق و ذکر و یاد او اعتقادات خود را تقویت کرده و در مقابل مکر شیطان ایستادگی کنیم.

از نظر قرآن کریم، شیطان دشمن آشکار و همیشگی انسان است، این دشمن سوگند یاد کرده و با هر راه و روشی می‌کوشد تا به اهداف پلید خویش در گمراهی و تباهی بشر دست یابد از این رو همواره در کمین مردمان است و همواره تلاش می‌کند تا آنان را به هر طریقی گمراه و راهی دوزخ کند.

حسادت، یکی از ابزارهای شیطان است، او با این کار هم آرامش را از شخص حسود می‌گیرد و هم رنج و زحمت را برای دیگرانی که محسود واقع می‌شوند فراهم می‌کند، این گونه است که قرآن، انسان را از هوای نفس باز می‌دارد و هشدار می‌دهد که مواظب و مراقب باشند تا در دام شیطان نیفتند زبرا او می‌کوشد تا انسان را گرفتار کرده و در بند کشد.