دوست دارم زندگی یک قهرمان قرآنی را به تصویر بکشم/ فیلمی که خود او سوژه تولید شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، بارها تماس و پیگیری بسیار برای حضور نفر اول مسابقات بین‌المللی قرآن مالزی در دفتر ایکنای خراسان رضوی در مشهد نتیجه‌ای نداشت، تا اینکه در تاریخ دوشنبه، 26 مردادماه خیلی اتفاقی و بدون برنامه قبلی شرایط حضور محسن حاجی‌حسنی‌کارگر در مجموعه ایکنا فراهم شد؛ قرار نبود در این تاریخ و این روز، ما میزبان وی باشیم، آخرین ساعات کاری بود و شاید شرایط برای میزبانی نیز فراهم نبود اما گویا آن روز زمین و زمان دست به دست هم داده بودند تا دقیقا دو هفته قبل از اعزام به حج تمتع میزبان وی باشیم.

باور کردنی نبود که یک قهرمان، میهمان ما شود، قهرمانی که پس از 9 سال، توانست پرچم ایران را بر فراز قله قرائت جهان، به اهتزاز درآورد و بار دیگر نغمه خوش الحان قرآن را از حنجره‌ یک ایرانی به رخ دنیا بکشد؛ انتظار به پایان رسیده بود و قهرمان ما با لبخند همیشگی و تواضع و وقاری که می‌توان در اهالی قرآن سراغ گرفت، وارد بزم قرآنی ما شد تا ساعتی را میزبان کلام او شویم.

محسن حاجی‌حسنی‌کارگر، نفر اول مسابقات قرآن مالزی، که به همراه برادر و استادش مصطفی حاجی‌حسنی در تحریریه ایکا حضور یافته بود، در گفت‌و‌گویی صمیمی با ایکنا از دغدغه‌های قرآنی خود سخن گفت و پرورش استعدادهایی را نوید داد که می‌توانند وزنه‌ای در قرائت جهان اسلام باشند؛ آنچه پیش روی شماست، حاصل گفت‌و‌گو با این قهرمان قرآنی مهاجر الی‌الله است، گفت‌وگویی که بنا بود بعد از سفر حج وی بر روی خروجی خبرگزاری قرار گیرد اما سفر این قاری نیمه‌تمام ماند و به سوی پروردگار خود عروج کرد؛ عروجی که داستان این گفت‌وگو و دغدغه‌ها، گله‌ها، آرزوها و قول‌های او را نیمه تمام گذاشت و حسرتی همیشگی را بر دل دوستدارانش نشاند.

محسن حاجی‌حسنی‌کارگر در این گفت‌وگو گویا فرصتی فراهم شده بود تا اطلاعاتی بیشتر از ایکنا به دست آورد، از همین رو از سال فعالیت این خبرگزاری در مشهد، چگونگی فعالیت و مدیرعامل ایکنا سوال کرد؛  پس از پاسخ به سوالات وی و اینکه ایکنا فضایی برای قرآنیان به شمار می‌رود شروع به صحبت کرد، از پوشش برنامه‌های قرآنی تا اتفاقات دیگر شهر. او با اشاره به هدیه‌ای که از سوی رهبر معظم انقلاب به وی اهدا شده بود، عنوان کرد: برایم جالب بود پس از اینکه پست مربوط به این اهدا در اینستاگرامم قرار گرفت، ابتدا ایکنا آن را کار کرد و در روزهای بعد رسانه‌های دیگر به بازنشر آن پرداختند.

وی در ادامه این گفت‌وگو با بیان اینکه تلاوت قرآن یک هنر است، به هدف یک قاری از تلاوت قرآن اشاره و ابراز کرد: هدف قاری این است که در حسینیه‌ها و کرسی‌های تلاوت، برای مردم علاقه‌مند به شنیدن، قرآن تلاوت کند.

حاجی‌حسنی‌کارگر با اشاره به اینکه تلاوت خوب به این معنا نیست که آن را در فضای بسته مسابقات محدود و از جذابیت‌های آن کم کنیم، گفت: اگر قاری به خاطر مسابقات، سال‌ها در این فضا تلاوت کند، دچار آسیبی می‌شویم که اکنون شاهد آن هستیم؛ بسیاری از قاریان، 10 تا 15 سال است که تلاش می‌کنند تا صاحب رتبه شوند و متأسفانه رتبه نمی‌گیرند و تلاوت‌هایشان به علت فضای بسته مسابقات، کاملا کلیشه‌ای شده است.

وی به کلیشه‌ای شدن تلاوت‌ها در مسابقات اشاره کرد و گفت: مسابقات، فی نفسه خوب است و رهبر معظم انقلاب نیز از مسابقات قرآن، حمایت می‌کنند، در قرآن نیز داریم که «فاسبتقوا الخیرات» ولی با این آئین‌نامه مسابقات نوعی آفت است؛ از آنجا که تلاوت قرآن یک هنر است، اگر این هنر را محدود ‌کنیم، موجب کور شدن ذوق و سلیقه قاری می‌شویم.

این قاری بین‌المللی با بیان اینکه باید شیوه مسابقات را اصلاح کنیم، ابراز کرد: برای مسابقات، قاریانی مانند یک ربات پرورش می‌دهیم که آنچه را ما می‌گوییم، بخواند و اگر چنین نخواند، رتبه‌ای کسب نمی‌کند، تا زمانی که ما با شیوه کنونی، مسابقات را برگزار کنیم، مطمئن باشید در تلاوت، نسبت به مصر که مهد تلاوت در جهان اسلام است، جایگاهی نخواهیم داشت.

حاجی‌حسنی‌کارگر با اشاره به اینکه عدم آموزش ویژه داوران برای مسابقات، یکی از آسیب‌های موجود در مسابقات است، اظهار کرد: داوران بر اساس کسب رتبه اول بین‌المللی، کثرت سن و تجربه انتخاب می‌شوند و کلاس آموزشی و حتی مبنای خاصی برای انتخاب آن‌ها در نظر گرفته نمی‌شود. اگر همچنان‌که متسابق، چندین مرحله آزمون می‌دهد، داوران نیز آزمون دهند، دیگر در فضای مسابقات قرآن، شاهد اختلاف نظر نخواهیم بود.

ساعتی در میان جوانان و نوجوانان پس از تلاوت...

وی از دغدغه‌هایش گفت از اینکه باید به عنوان یک قهرمان قرآنی این ذهنیت را میان جوانان و نوجوان ایجاد کند که نفر اول جهان شدن کار دشواری نیست، او می‌گفت: باید این انگیزه روز به روز در بچه‌ها بیشتر شود و خود را در جایگاه برتری جهان ببینند لذا یکی از رسالت‌های ما، ارتباط نزدیکی است که پس از تلاوت در محافل با مردم داریم مثلا من بعد از تلاوت‌هایم، ساعتی را می‌نشینم و با جوانان و نوجوانان حرف می‌زنم، حال آنکه نشست بعد از محفل، برای بچه‌ها جذاب‌تر است و این‌گونه برخوردهاست که استعدادهای پنهان بچه‌ها را شکوفاتر می‌کند.

حاجی‌حسنی‌کارگر با اشاره به اینکه هدف اصلی من این نیست که فقط خودم را رشد دهم بلکه هدف این است جریانی ایجاد شود تا نخبگان قرآنی شناسایی شده و در سال‌های آینده شاهد رشد ‌آن‌ها باشیم، ابراز کرد: هدف من و برادرم این است تا قاریانی را به جامعه معرفی کنیم که هر کدام از آن‌ها شاخه‌ای برای تربیت شاگردانی دیگر باشند و باقیات‌الصالحاتی برای خود داشته باشیم. مسابقات، جایگاهی است که قاریان را به جامعه معرفی می‌کند لذا ما آن‌ها را برای مسابقات آماده می‌کنیم تا پس از معرفی در جامعه، وارد کرسی تلاوت در محافل و مساجد شوند.

تشویق رهبری بر تلاوتی معنامحور متناسب با نظر شیعه

این قاری بین‌المللی با بیان اینکه باید وارد عرصه‌ای شویم که تلاوت معنا‌گرا و اثربخشی برای مردم داشته باشیم که تحقق این امر نیازمند ورود به عرصه ترجمه و تفسییر قرآن کریم است، ابراز کرد: رهبر معظم انقلاب به بنده توصیه کردند که تلاوتم، برگرفته از الحان قراء مصری نباشد و سپس فرمودند: «سعی کن الحان را از مصری‌ها نگیری، معنا را بفهمی و متناسب با آن، الحان را چینش کنی. تلاوتی متناسب با نظر شیعه باشد.»؛ خود نیز علاقه‌مند هستم که علاوه بر تلاوت، بتوانم مفاهیم آیات را برای مستمع بازگو کنم زیرا بسیار اثربخش است؛ از این جهت استاد شحات جایگاه مناسبی بین مردم دارد این اقدام اثربخشی‌اش بیشتر از واعظی است که فقط صحبت می‌کند.

حاجی‌حسنی‌کارگر به حضور کمرنگ مردم در مسابقات اوقاف اشاره و ابراز کرد: تا زمانی که رویکرد مسئولان ما به فضای قرآنی ضعیف است، نباید از مردم انتظاری داشته باشیم این در حالی است رهبر معظم انقلاب فرمودند: «قهرمانان قرآنی را باید ارج نهیم» و خود ایشان نیز سیاست‌هایی را در این‌باره ارائه می‌دهند ولی مسئولان مربوطه در رده‌های پایین‌تر، سخن ایشان را به‌درستی انجام نمی‌دهند و گاها شاهد بی توجهی به قهرمانان قرآن هستیم.

او به بازتاب کسب مقام توسط قهرمانان ورزشی اشاره کرد و افزود: زمانی که یک قهرمان ورزشی از مسابقات باز‌می‌گردد، آن‌قدر بازتاب رسانه‌ای و پیام تبریک دارد که مردم دوست دارند تا فرزندشان مانند او باشد ولی فردی مانند من که در قله تلاوت جهان ایستادم، آن هم در مسابقات مالزی که برای همه آرزو شده بود، هنگامی که بازگشتم، به جز تجلیل روز اول نمایشگاه قرآن، تا چه اندازه از من تجلیل شد و چقدر بازتاب رسانه‌ای داشت؟ مردم چگونه می‌خواهند چنین فردی را الگو قرار دهند و چگونه فرزندان آن‌ها به این سمت سوق پیدا کنند؟ با چنین رویکردی، وضعیت قرآنی جامعه ما بهتر از این نخواهد شد.

برگزیده مسابقات قرائت قرآن مالزی با اشاره به کسب رتبه اول در مسابقات اوقاف سال 81، ابراز کرد: پس از آن، در مسابقات عربستان شرکت کردم که به علت حذف شدن بخش قرائت از مسابقات عربستان و بی‌اطلاعی ما، در مسابقات حضور نیافتم؛ با اینکه آن سفر و اعزام به عربستان با زیارت خانه خدا همراه بود و سفر خوبی برایم بود اما در حقیقت مسابقه‌ای نبود که بخواهم در آن شرکت کنم و بدون رقابت به کشور بازگشتم پس از آن و بعد از 13 سال با اصرار دوستان، در مسابقات اوقاف شرکت کردم و به مسابقات مالزی راه یافتم.

بازکردن عرصه برای تازه‌نفس‌ها/ به دنبال خودنمایی در مسابقات نیستم

این قاری کشورمان که اهل تکبر و خودنمایی نبود این موضوع در سخنانش نیز هویدا شد، آنجا که بیان کرد تصمیم گرفتم بعد از مسابقات مالزی، حضور در مسابقات را کنار بگذارم و در خصوص این عدم حضور اظهار کرد: رسالت من این نیست که در مسابقات، خودنمایی کنم زیرا اگر هر سال در مسابقات، حضور یابم و رتبه اول مسابقات را کسب کنم، حق سایر دوستان و کسانی که در این عرصه تلاش می‌کنند ضایع می‌شود، باید راه را برای سایر علاقه‌مندان این رشته باز بگذارم.

وی افزود: ما این عرصه را برای تازه نفس‌ها، برای کسانی که دنبال نام و نشان و تلاوت در مساجد و محافل هستند، باز می‌کنیم لذا لزومی نمی‌بینم که در مسابقات شرکت کنم، اینکه قاری، نام و نشان پیدا کند، کافی است و بعد از آن، به قدری درگیر حضور در محافل و جلسات قرآن می‌شود که فرصتی برای حضور در مسابقات را ندارد.

جای خالی فیلم یک قهرمان قرآنی در سینمای ایران

حاجی‌حسنی‌کارگر به تصمیم خود برای ورود به حوزه هنرهای قرآنی اشاره کرد و دغدغه‌ای که در این زمینه داشت را بیان کرد، او در این خصوص گفت: مؤسسه انوارالمصطفی العالمیه که موسسه بنده و برادرم است، یک موسسه چند منظوره است و مجوز این را داریم که در بخش مستند و داستانی فیلم‌نامه قرآنی نوشته و فیلم را تولید کنیم. خیلی دوست دارم بتوانم زندگی یک قهرمان قرآنی را در آینده به صورت یک فیلم تولید کنیم و ببینیم که قرآن و قهرمانان قرآنی چقدر مهجور هستند.

وی ادامه داد: فعلا در مرحله ابتدایی این کار هستیم، با چند نفر از دوستان مشهد و تهران که در حوزه بازیگری و کارگردانی هستند، صحبت‌هایی شده است و امیدوارم با حمایت مردم و مسئولان این فیلم آماده شود؛ نمی‌توانم قول بدهم که چه زمانی این فیلم آماده می‌شود اما ان‌شاءلله سعی می‌کنیم ظرف چهار سال آینده چنین فیلمی را بر روی پرده سینما داشته باشیم.

نمی‌دانستیم زمانی که محسن حاجی‌حسنی کارگر این سخنان را در تحریریه ایکنا به زبان می‌آورد، چندی بعد، خود سوژه هنرمندان شده و خیلی‌ها به دنبال آن هستند تا فیلم‌هایی از زندگی وی تهیه کنند، فیلمی که او قولش را برای چهار سال آینده داد تا بر روی پرده سینماهای کشور قرار گیرد.

این قاری بین‌المللی در ادامه این نشست 80 دقیقه‌ای با اشاره به اینکه باید مشکلات از سر راه یک هنرمند، چه قرآنی و چه غیر قرآنی، برداشته شود تا بهتر بتواند هنرش را ارائه دهد، افزود: چه اشکالی دارد که در سینمای ما، فیلمی از یک قهرمان قرآنی وجود داشته باشد؛ فیلمی مثل شیار 143 که بازتاب خوبی نیز داشت، این نشان می‌دهد مردم ما پذیرش چنین فیلم‌هایی را دارند ولی کارگردانان ما وارد این عرصه نشده‌اند.

آخرین گلایه‌های محسن حاجی‌حسنی/ گله‌هایی که رسانه‌‌ای نشد

مطلب مهمی که شاید علت اصلی این حضور بود، بحث سربازی او بود و گلایه‌هایی که از برخی مسئولان داشت و بسیاری از آن‌ها را رسانه‌ای نکرد، او در این زمینه عنوان کرد: با وجود اینکه مقام اول جهان را کسب کردم، قبل و بعد از مسابقات، هیچ نوع همکاری با من صورت نگرفت و حتی پست‌های نگهبانی مرا برنداشتند. پیشنهاد دادم که به جای نگهبانی، برایشان کلاس قرآن برگزار کنم ولی گفتند ما به نیروی نگهبانی، بیشتر از نیروی قرآنی شما نیاز داریم.

وی ابراز کرد: من نفر اول جهان شدم، چه قبل از مسابقات مالزی و چه بعد از کسب رتبه برای کارهای خروج من هیچ همکاری انجام نشد، این در حالی بود که حتی تا قبل از حضور در مسابقات شهرستانی مشهد می‌گفتم یا شرکت نمی‌کنم یا صددرصد مسابقات بین‌المللی هم اول می‌شوم ولی خیلی‌ها این سخن مرا باور نمی‌کردند و می گفتند هنوز مسابقات شروع نشده است و تو چنین ادعایی می‌کنی!

وی با بیان اینکه من نمی‌دانستم باید دقیقا برای مشکل خروجم به کجا مراجعه کنم و بین تهران و مشهد یکسره در رفت و آمد بودم، ادامه داد: این شرایط به گونه‌ای بود که باعث شد قبل از مسابقات مالزی تمرین نداشته باشم و تمام فکر و ذهنم مسئله خروج از ایران و کارهای اداری آن باشد؛ الان هم که دو هفته دیگر باید به حج تمتع اعزام شوم برای خروجم مشکل پیش آمده است؛ حتی گفتم راهش را به من نشان دهید تا خودم از آن طریق پیگیر شوم ولی کسی به من کمکی نمی‌کند تا بتوانم مشکل حضور در مراسم حج و همراهی با کاروان اعزامی قرآنیان در حج تمتع را حل کنم.

فکر نمی‌کنم با وضع موجود با کاروان اعزام قاریان به حج تمتع همراه شوم

وی که همیشه با توکل به خدا کارهایش را پیش برده، در ادامه گله‌هایش را اینگونه ادامه داد که بیشتر اوقات گریه می‌کنم و به خدا می‌گویم که «ان‌شاءالله این کار حل بشه» اما توجه کنید که در این قضیه تنها بحث من نیست زیرا وقتی این برخورد با یک فرد قرآنی دیده می‌شود، در مردم تأثیر می‌گذارد که تمایلی به حضور در فضاهای قرآنی نداشته باشند؛ من دو هفته دیگه باید اعزام شوم و کارهای خروج من هنوز حل نشده و فکر نمی‌کنم با وضع موجود به این سفر اعزام شوم.

حاجی‌حسنی‌ که پیگیر کارهای معرفی خود به بنیاد ملی نخبگان کشور بود و بهره‌مندی از تسهیلات این بنیاد بود ولی در آن زمان گویا تنها سه چهار روز می‌گذشت که نامه معرفی به این بنیاد رسیده و خواستار حل سریع‌تر این مشکل شد تا برای ادامه فعالیت‌های قرآنیش با مشکل مواجه نباشد؛ برایش آرزو کردیم، آرزوی حل مشکلات و اینکه شرمنده یک قهرمان قرآنی نباشیم ولی حیف که شرمندگی ما همیشگی شد و او به خواسته‌هایی که در راستای اعتلای فرهنگ قرآنی بود، نرسید...

وی به علت هجرت قاریان از شهرستان به تهران اشاره و ابراز کرد: هجرت قاریان به این دلیل است که امکانات برای قاریان در شهرستان‌ها کم است. بعد از اول شدنم، اجراهایم در مشهد بسیار کم شده است؛ من نیز تصمیم دارم بعد از بازگشت از حج اگر شرایط مهیا باشد در تهران حضور یابم.

وی با اشاره به فضایی که در شهرستان‌ها وجود دارد، عنوان کرد: در سال‌های اخیر هجرت قاریان از شهرستان‌ها به تهران باب شده است به خاطر اینکه فضاهای موجود در شهرستان‌ها محدودی است، به عنوان نمونه اجراهای من بعد از مالزی و در همین شهر خودم کمتر شده است؛ دیگر به اجراهای مهم در مشهد دعوت نمی‌شوم، انگار کار بدی کردم که اول شدم، این در حالی است که من از شهرهای دیگر تماس‌های بسیاری دارم ولی به خاطر مسافت و ... نمی‌توانم در برخی از آن شهرها حضور یابم.

این قاری بین‌المللی کشورمان با بیان اینکه الان مالزی پیگیر است که من و برادرم برای تدریس و آموزش قرآن‌آموزان به این کشور برویم، اظهار کرد: مالزی پیشنهادات خوبی هم در این زمینه به ما داده است؛ شرایط به گونه‌ای است که خود من نیز گفتم اگر بشود به تهران هجرت کنم.

متمرکز بودن برنامه‌های قرآنی در کشور؛ آرزوی محسن حاجی‌حسنی

وی که گویی آرزویش متمرکز بودن برنامه‌های قرآنی در سطح کشور بود، افزود: در فضای قرآنی نباید چنددستگی باشد زیر هدف همه ما پرورش قرآن‌آموزان و اعتلای فرهنگ قرآنی است؛ ببینید در مالزی فقط یک مؤسسه قرآنی وجود دارد که برنامه‌ها در آن منظم و حساب شده انجام می‌شود، آنجا یک مؤسسه است ولی در کشور ما که هزاران مؤسسه فعالیت می‌کند اصلا شاهد هیچ‌گونه هماهنگی بین موسسات نیستیم.

آخرین صحبت‌ها طبق روال همیشگی و بدرقه از میهمانانمان بر این گذشت که ان شاءالله این آخرین بار حضور وی در دفتر خبرگزاری ایکنا نباشد، محسن حاجی‌حسنی نیز با همان لبخند همیشگی‌اش پاسخ داد «ان شاءالله»؛ حال ما مانده‌ایم و آخرین کلام او که گویا دست تقدیر سرنوشت دیگری را رقم زد و حضورش در جمع خبرنگاران ایکنا به همان یک بار محدود شد...

او رفت و چندی بعد در مهرماه خبر عروج شهادت‌گونه محسن حاجی‌حسنی‌کارگر از رسانه‌ها پخش شد، خبری که هیچکس نمی‌توانست آن را باور کند و همه را متحیر کرده بود؛ او توانسته بود بر خلاف پیش‌بینی‌اش که در همین گفت‌وگو به آن اشاره داشت، بالاخره به سفر حج اعزام شد و در بهترین زمان، مکان و بهترین ساعات به دیدار معبود خود شتافت.