
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، زبور آل محمد(ص) لقب ویژهای است که در بین کتب نفیس شیعه به صحیفه سجادیه امام سجاد(ع) اختصاص داده شده است. کتابی که به دلیل فضای خفقان دوران امام سجاد(ع) با زبان دعا بسیاری از ارزشهای واقعی انسانی را به نمایش گذاشته و حال نوبت ماست تا با استخراج این مفاهیم والا به زندگی خود و همه انسانها رنگ و بویی دیگر ببخشیم.
آنچه مشخص است این است که کتابهایی همانند صحیفه و یا نهجالبلاغه امام علی(ع) طبق آنچه نقل شده است به عنوان کتب صادر شده از معصومان(ع)، مفسر و تبیین کننده آیات قرآن کریم و مفاهیم اسلام ناب، با توجه به شرایط مختلف هر زمان هستند.
به نظر میرسد شیعیان و دوستداران اهل بیت پیامبر(ص) تاکنون نتوانستهاند از این کتب ارزشمند که توضیح دهنده آیات قرآن و روشن کننده راه زندگی هستند، استفاده لازم و کافی را ببرند؛ شاید بتوان گفت بیاطلاعی بسیاری از عموم مردم از کتابهایی همانند صحیفه سجادیه گواه بر این مطلب است که هنوز آن طور که باید این کتاب وارد زندگی آنها نشده هرچند علما و بزرگانی در این زمنیه به تحقیق و بررسی پرداختهاند.
بر همین اساس به بهانه رونمایی از نسخه صحیفه سجادیه به خط ابراهیم بن علی کفعمی در مشهد، پای صحبت برخی مسئولان فرهنگی کشور و استان نشستیم تا علت کم توجهی به اثری همچون صحیفه امام سجاد(ع) را جویا شویم، آنچه در ادامه از نظر میگذرانید حاصل این گفتوگوست.
نعمتهایی که داریم و قدرش را نمیدانیم
سید عباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو با ایکنا با بیان اینکه ما قدر نعمتهایی که اطرافمان وجود دارد را نمیدانیم، به بیان اهمیت و ویژگیهای خاص صحیفه سجادیه پرداخت و ادامه داد: گاهی این نعمتها چیزهایی هستند مانند هوا و و آب که ارزش حیاتی دارند اما گاهی نعمتهایی داریم فقط در شرایط خاصی به ارزش آنها توجه میکنیم که از جمله این نعمتها صحیفه سجادیه است.
صالحی با بیان این مطلب که حتی کسانی که آشنایی پیشین با صحیفه سجادیه نداشتهاند خیلی سریع با این کتاب ارتباط برقرار میکنند، اضافه کرد: احساس مشعوف و مجذوب شدن در کسانی که بدون آشنایی پیشین با صحیفه سجادیه ارتباط برقرار میکنند کاملا دیده میشود.
وی در همین راستا با اشاره به سفرهای متعدد خود و مشاهده مجذوب شدن افراد به صحیفه سجادیه اظهار کرد: شخصیتی مانند ویلیام چیتیک که مترجم غیر مسلمان صحیفه سجادیه است، تعبیر قابل توجهی دارد که میگوید: «صحیفه سجادیه در حقیقت ما را با ابعادی از اسلام آشنا میکند که کمتر روایت میشود»، معمولا اسلام با ابعاد بیرونی مانند تمدن و ... روایت میشود اما صحیفه سجادیه اجزایی از اسلام را معرفی میکند که کمتر معرفی شده است.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از این توضیحات با اشاره به غفلت شیعیان نسبت به صحیفه سجادیه ابراز کرد: همه افرادی که با صحیفه سجادیه ارتباط برقرار میکنند چه مسلمانان غیر شیعه و چه غیر مسلمانان، حس میکنند که با یک گنج ناشناخته ارتباط برقرار کردهاند اما ما چون به راحتی صحیفه را در کنار خودمان دیدهایم قدرش را کمتر میدانیم.
عدم شناخت؛ علت بی توجهی به صحیفه سجادیه
حجتالاسلام نصرالله پژمانفر، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و نماینده مشهد در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایکنا نیز علت بیتوجهی به صحیفه سجادیه را عدم شناخت و عدم ارتباط معنوی با این کتاب دانست و افزود: وقتی ما نگاه میکنیم میبینیم که امروز روزی است که انسانها با بحرانها، مسیرهایی تنگ، تاریک و بن بستی مواجه هستند که احتیاج به کسی دارند که آنها را از این مسیر نجات دهد و من فکر میکنم گزارهها و باورهای دینی این ظرفیت را دارند که چنین تحولی را در مسیر زندگی انسانها ایجاد کنند.
حجتالاسلام پژمانفر با بیان اینکه ما نتوانستیم ارتباط بین باورهای دینی و انسانها را ایجاد کنیم، توضیح داد: بیایید تعداد ترجمههایی را که انجیل و تورات به زبانهای مختلف دارد را حتی با ترجمههای قرآن مقایسه کنید، اختلاف فاحش است حال دیگر در مورد ترجمههای صحیفه سجادیه که اصلا نمیتوان این مقایسه را انجام داد.
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تأثیر صحیفه سجادیه بیان کرد: من خودم وقتی صحیفه سجادیه را به بعضی افراد معرفی کردم و یک نمونهاش را هدیه دادم، در بین کسانی که عربزبان بودند شخصی گفت: «با این کناب افقی در زندگی ما باز شد که قبل از آشنایی با صحیفه این افق را نداشتیم».
ضرورت فعالیت مراکز علمی در زمینه آگاهیبخشی نسبت به صحیفه سجادیه
وی با اشاره به مسئله شناخت و آگاهی نسبت به صحیفه سجادیه، بر لزوم فعالیت مراکز علمی در زمینه آگاهی بخشی نسبت به این کتاب ارزشمند تإکید کرد و افزود: وظیفه مراکز علمی است که وارد این موضوع شوند؛ همچنین با حمایتهایی که صورت میگیرد، برنامههای مختلفی اجرا شود تا صحیفه در زندگی مردم حضور معناداری پیدا کند.
حجتالاسلام پژمانفر در پاسخ یه این سوال که ویژگی خاص صحیفه سجادیه از نظر شما چیست؟، بیان کرد: صحیفه یک کتاب زنده است یعنی کتابی نیست که دعای صرف باشد، بلکه همه چیز در آن هست، پاسخ شبهات، پرداختن به وظایف انسان در قبال خود، خداوند و همنوع و همه مسائلی که در مقابل انسان به عنوان مسئله وجود دارد در صحیفه به آن پرداخته شده است.
صحیفه، قرآن صاعد است و باید در کنار قرآن به آن توجه شود
سید سعید سرابی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی در گفتوگو با ایکنا با اشاره به علت غفلت مردم نسبت به صحیفه سجادیه، توضیح داد: شاید بخشی از این غفلت غربت و مظلومیت امام سجاد(ع) باشد اما اینکه در تاریخ اسنادی داریم که علما و بزرگان توصیه بسیار زیادی به صحیفه داشتهاند خود نشان از این است که از این منظر غفلتی صورت نگرفته است.
سرابی با بیان اینکه ما باید قدر این کتاب را بیشتر بدانیم و سهم بیشتری در معارف دینی برایش قائل شویم، ادامه داد: بعضی میگویند قرآن صاعد عنوانی است که برای صحیفه سجادیه استفاده میشود و ما همانطور که قرآن نازل که قرآن کریم است را ارج مینهیم باید به قرآن صاعد هم توجه کنیم.
صحیفه سجادی؛ بهترین و کاملترین مجموعه دعای شیعه
وی با بیان اینکه بهترین و کاملترین مجموعه دعای شیعه نیز در قالب صحیفه سجادیه عرضه شده است، به ویژگی این کتاب اشاره و اظهار کرد: صحیفه سجادیه تنها کتابی است که املإ معصوم به معصوم است و معارفش هم معارف مجموعه ادعیه و زمینه خوبی برای ارتباط انسان با خالق است که در قالب صحیفه سجادیه عرضه شده است.
مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر همین ویژگی خاص صحیفه سجادیه در بین کتب نفیس شیعه بیان کرد: از همین رو بهتر است علما و صاحبان تخصص در این حوزه وارد عمل شوند.
احسان شریفی