استقبال از کتابخوانی در روستاها بیشتر از شهر است

محمد‌رضا بدیع‌زادگان، رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با بیان اینکه شهرستان کاشمر به لحاظ تعداد کتابخانه بعد از مشهد و سبزوار رتبه سوم را در استان خراسان رضوی دارا است، افزود: به زودی با اضافه شدن سه کتابخانه جدید، این تعداد به 15 باب می‌رسد.

وی با اشاره به اینکه از این تعداد هفت کتابخانه نهادی و هشت کتابخانه مشارکتی است، کاشمر را به لحاظ تعداد کتابخانه‌های مشارکتی در استان زبانزد دانست و گفت: کاشمر از کتابخانه‌های مشارکتی بسیار فعال برخوردار است، به طوری که کتابخانه مشارکتی آرامگاه مدرس در دو سال قبل توانست در کشور رتبه برتر را به خود اختصاص دهد.

وی با تأکید بر اینکه تمامی دهیاران، شوراها و روحانیون روستاها باید جهت راه‌اندازی کتابخانه‌های مشارکتی تلاش کنند، تصریح کرد: درصدد هستیم در روستاهای بالای 1500 خانوار ترجیحا کتابخانه‌های نهادی راه‌اندازی شود ولی اگر امکان‌پذیر نشد کتابخانه مشارکتی راه‌اندازی می‌کنیم، هرچند در راه‌اندازی کتابخانه‌های نهادی اولین نیاز ساختمانی با 130 متر فضا و نوساز است.

استقبال از کتابخوانی در روستاها بیشتر از شهر است

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر در ادامه با اعلام اینکه استقبال از کتابخوانی در روستاها به نسبت جمعیت از شهرهای بزرگ بسیار بیشتر است، به عضویت 10 درصدی جمعیت روستای فدافن از جمعیت چهار هزار و 500 نفری اشاره کرد و افزود: در حال حاضر 16.1 درصد جمعیت کاشمر عضو کتابخانه‌های عمومی هستند، در صورتی که میانگین استان 9.2 درصد است، که استقبال مردم کاشمر از دیگر شهرهای استان نسبت به کتابخانه‌های عمومی را نشان می‌دهد.

بدیع‌ زادگان با بیان اینکه اگرچه سرانه زیر بنا در استان به ازای هر 100 نفر یک متر مربع است اما در کتابخانه‌های عمومی کاشمر این آمار 2.9 دهم متر مربع است که رتبه دوم استان را به خود اختصاص داده است، گفت: در چشم‌انداز 1404 اگرچه سرانه زیر بنا به ازای هر نفر باید هشت متر مربع باشد اما فاصله با این عدد بسیار ایده‌ال، زیاد است.

وی همچنین با بیان اینکه در چشم‌انداز پیش رو 35 درصد جمعیت شهرستان باید عضو کتابخانه‌های عمومی باشند که هنوز نرسیده‌ایم، عنوان کرد: در حال حاضر شهرستان کاشمر به لحاظ تعداد درصد نُرم کتاب به جمعیت رتبه دوم استان را دارا است.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با اعلام اینکه در حال حاضر به ازای هر نفر 1.9 دهم کتاب وجود دارد، افزود: در شهرستان 171 هزار نسخه کتاب در کتابخانه‌های سطح شهرستان داریم که با افتتاح کتابخانه‌‌های جدید این آمار رشد خواهد کرد، البته در سند 1404 تعداد کتاب به ازای هر نفر باید به چهار نسخه برسد.

سرانه جامعی از وضعیت مطالعه در شهرستان نداریم

وی با اظهار تأسف از اینکه در حال حاضر سرانه جامعی از وضعیت مطالعه در شهرستان نداریم، گفت: از سال 92 که آخرین سرانه مطالعه اعلام شد، تاکنون هیچ پژوهش دیگری در خصوص سرانه مطالعه انجام نشده است، هرچند در حال حاضر وضعیت مطالعه در شهرستان و حتی کشور مطلوب نبوده و از وضعیت ایده‌آل فاصله بسیار داریم.

برای رسیدن به سطح مطلوب باید مردم به کتاب احساس نیاز کنند

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با اعلام اینکه برای رسیدن به سطح مطلوب باید مردم به کتاب احساس نیاز کنند، افزود: متأسفانه امروز در برابر کتابخانه مرکزی کاشمر شیک‌ترین بانک ساخته می‌شود اما کتابخانه مرکزی کاشمر همچنان فرسوده بوده و اعتباری جهت بازسازی تخصیص نمی‌یابد که می‌طلبد مسئولان در برنامه‌ریزی خود به این مسائل توجه کنند.

وی با اشاره به اینکه ورود کتاب به سبد خانوار و احساس نیاز شهروندان به کتابخوانی توسط مسئولان از تأکیدات رهبر معظم انقلاب است، به مهم‌ترین مشکلات کتابخانه‌های عمومی شهرستان اشاره کرد و گفت: فرسودگی و عمر بالای کتابخانه مرکزی از جمله مشکلاتی است که با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم.

بدیع‌زادگان با بیان اینکه عمر کتابخانه مرکزی مربوط به سال 1347 است، مشکل فضا و فرسودگی را از مشکلات پیش رو دانست و عنوان کرد: هرچند در زمان مدیرکل قبلی کتابخانه‌های عمومی، تصمیم بر تخریب کتابخانه مرکزی کاشمر و ساخت مجدد آن توسط خیران با استانداردهای روز گرفته شد اما به دلیل مشکلات پیش آمده در زمان مدیرکل فعلی این مهم منتفی شد.

بازسازی کتابخانه مرکزی کاشمر منتفی شد

بدیع‌زادگان با اعلام اینکه نظر مدیر کل فعلی بر این است که به جای تخریب کتابخانه فعلی کتابخانه دیگری بسازیم و فضایی را در نظر بگیریم که در 50 سال آینده با مشکل برخورد نکنیم، افزود: اگر قرار باشد کتابخانه مرکزی دیگری ساخته شود، در دسترس بودن و مرکزیت آن بسیار مهم است، البته به زودی ساخت کتابخانه‌ای در شهرک سیدمرتضی در زمینی با متراژ چهار هزار متر و زیر بنای دو هزار متر مربع به نام کتابخانه آیت‌الله خامنه‌ای کلنگ‌زنی می‌شود.

وی، تجهیزات و سایر امکانات پیش بینی شده را برای هر متر مربع، یک میلیون و 500 هزار تومان اعلام کرد و افزود: نیازمند به روز شدن تجهیزات کتابخانه مرکزی کاشمر هستیم، هرچند با توجه به روزآمدی جامعه در کتابخانه‌ها نتوانسته‌ایم امکانات خود را به روز کنیم.

کتابخانه‌ها از نداشتن یک بودجه مشخص رنج می‌برند

وی با تأکید بر اینکه برای جذب مخاطب باید همزمان در سخت‌افزاری و نرم‌افزاری حرکت کنیم و کتابخانه‌ها به روز شوند، بیان کرد: کتابخانه‌ها از هیچ بودجه دیگری به جز نیم درصد شهرداری‌ها برخوردار نیستند و این بایت کتابخانه‌ها به لحاظ نداشتن یک بودجه مشخص رنج می‌برند.

بدیع‌زادگان با بیان اینکه جهت به روز شدن تجهیزات و کتابخانه‌ها نیاز است از نیم درصد درآمد شهرداری ها استفاده بهتری ببریم، گفت: در سال گذشته قانونی در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید که براساس آن نیم درصد از حساب شهرداری به صورت متمرکز و توسط خزانه‌داری برای کتابخانه‌ها کسر می‌شود.

وی با اشاره به اینکه این اتفاق در سال گذشته برای شهرهای بزرگ کشور افتاد و امسال هم قرار است برای شهرستان‌های بیشتری این امر رخ دهد، تصریح کرد: نگران هستیم که اگر این اتفاق بیفتد، پول به خود شهرستان برنگردد و یا اگر پول به شهرستان بیاید، مدیریت با خود شهرستان نباشد.

پیشتاز بودن کاشمر در سطح استان در حوزه خیران

رئیس کتابخانه‌های عمومی کاشمر همچنین از پیشتاز بودن کاشمر در سطح استان در حوزه خیران خبر داد و افزود: بیش از نیمی از کمک‌های خیران در استان فقط در کاشمر انجام شده است، به طوریکه انجمن خیران کتابخانه‌ساز کاشمر در سال 91 توانست به عنوان اولین انجمن خیران در استان خراسان شروع به کار کند و تاکنون به عنوان فعال‌ترین انجمن خیران استان شناخته شده است.

بدیع‌زادگان با بیان اینکه خوشبختانه در سایه همکاری و همراهی مسؤلان، خیران و مردم کاشمر شاهد افزایش دو برابری تعداد کتابخانه‌ها در مدت سه سال فعالیت این انجمن هستیم، عنوان کرد: با پیگیری‌های انجام شده، مجوز احداث یک باب کتابخانه نهادی در روستای اوندر و دو باب کتابخانه مشارکتی در مسجد امام محمد باقر(ع) خیابان نیازمند و مسجد امام علی(ع) شهرک سیدمرتضی اخذ کرده‌ایم.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با بیان اینکه کتابخانه ریوش به شدت نیازمند انواع تعمیرات است، عنوان کرد: با توجه به فرسوده شدن این کتابخانه نیاز است هر چه سریع‌تر توسط مسئولان و نامه نگاری با استان نسبت به دریافت اعتبارات لازم اقدام کرد.