افروغ تبیین کرد:
تضعیف و تقویت اعتماد به نفس ملی در گرو چه شرایطی است
گروه جامعه: یک استاد دانشگاه به تبیین علل تضعیف و تقویت اعتماد به نفس ملی در میان جوانان و پیامدهای آن برای جامعه و به ویژه نظام اسلامی پرداخت.
عماد افروغ، استاد دانشگاه، در گفتوگو با خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا)، به راهکارهای افزایش اعتماد به نفس ملی در میان جوانان با توجه به شعار سال اشاره و عنوان کرد: درست است که ایدهها و ارادهها در جای خود میتوانند در سرنوشت ما تعیین کننده باشند اما واقعیت این است که باور و اخلاق به تنهایی نمیتوانند کارساز باشند بلکه نیاز به الزامات و شرایط ساختاری مساعد نیز دارند.
وی با بیان اینکه بخشی از علل افول اعتماد به نفس ملی به مردم و تأثیر پذیری محتمل از القائات و شبکههای اغوایی بیگانه و بخشی به عملکرد مسئولان باز میگردد، اظهار کرد: نوع مواجهه مسئولان با مردم و برآورده شدن یا نشدن انتظارات مردم از حکومتی که دارای امکانات و اختیارات است، نوع مدیریت آنها، عملیاتی شدن و یا نشدن وعدههای حکومت، در تقویت و افول اعتماد به نفس ملی نقش مؤثر دارد.
یکسان نبودن ارزشهای تبلیغی با ابزار و شرایط
افروغ افزود: اگر مردم مشاهده کنند که نظام فرهنگی رسمی جامعه، ارزشهای خاصی را تبلیغ میکند اما در عمل ابزار و شرایط برابر و متناسب با تحقق این ارزشها در دسترس نیست، دچار نابسامانی وروان گسیختگی اجتماعی میشوند. فرد خوداتکایی که به توانمندیهای داخلی اعتقاد دارد و خواستار فعالیت برای تولید ملی است باید از شرایط و ابزار مطلوب نیز بهرهمند باشد تا بتواند به میدان عمل ورود پیدا کند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: اگر کسانی که مسئولیت تحقق بخشیدن به اهداف و ارزشها و نهادینه کردن آن در میان افراد جامعه را بر عهده دارند نتوانند در عمل شرایط و ظرف مناسب را برای فعالیت مردم ایجاد کنند گامی در جهت افول اعتماد به نفس ملی برداشتهاند.
وی با بیان اینکه استفاده از محصولات داخلی توسط مردم نیازمند بهبود کیفیت از طریق ایجاد رقابت و حمایتهای دولتی یا حداقل برداشتن موانع پیش روی است اظهارکرد: رقابت سبب ارتقای کیفیت کالا میشود و مردم انگیزه و تمایل بیشتری برای خرید کالای داخلی پیدا میکنند. ولی هنگامی که مردم در محصولات داخلی کیفیت مورد نیاز خود را نیابند و از سوی دیگر و قطع نظر از تبلیغات کاذب، مرغوبیتی در کالاهای خارجی ببینند، آن هم در شرایطی که در کل حرکتی حماسی به سوی مقابله با مصرف کالاهای خارجی، برای رسیدن به آرمانهای متعالی دیده نشود، طبیعی است که روی به سوی اجناس خارجی میآورند.
افروغ با تأکید بر اینکه برخی اوقات دلیل استفاده از کالاهای خارجی صرفاً بالاتر بودن میزان کیفیت نیست اظهار کرد: فضای روانی و تبلیغاتی نیز در این میان بسیار تأثیرگذار است. مصرف گرایی و خرید اجناس خارجی اکثر اوقات تحت تأثیر تبلیغات بیش از حد صورت میگیرد و اصولاً تبلیغات بخش جدانشدنی نظام اجتماعی سرمایه داری برای گسترش فضای سرمایه داری در سایر جوامع و کشورها است.
وی استقلال هر کشوری را نیازمند تحمل برخی فشارها و سختیها دانست و گفت: امام خمینی (ره) بر موضوع خودباوری تأکید زیادی داشتند چرا که ما در فضای مسخ شدگی متأثر از نظامات سرمایه داری برای فروش کالا و نفوذ اقتصادی و سیاسی قرار داشتیم.
از خودبیگانگی ریشه در عدم شناخت خداوند دارد
افروغ با تأکید بر اینکه بیگانگی از خود و قابلیتهای داخلی کشور سهم مهلکی برای یک جامعه است که در نهایت ریشه در عدم شناخت خود و خدای خود دارد اظهار کرد: قطع نظر از شرایط محیطی و ساختاری اثرگذار بر اعتماد به نفس، نمیتوان فقدان این شرایط مساعد را برای انسانهای متعالی توجیهی کافی برای بیتوجهی به قابلیتهای خدایی خود دانست.
وی افزود: انسانی که خدا را باور داشته باشد بر قابلیتهای فردی خود اصرار میورزد و سعی میکند آن را به بالاترین مرحله فعلیت برساند و به رنگ و لعابهای تبلیغاتی دل نمیبندد.
وی با بیان اینکه این دسته از انسانها زمانی که با محدویتهای تمام عیار روبرو میشوند، میرویند و میشکفند، اظهار کرد: با این وصف، خودباوری فقط نباید به مردم محدود شود، بلکه نظام سیاسی کشور نیز باید به این باور برسد و به وظایف خود سامان بخشد.
افروغ کاهش اعتماد به نفس ملی در میان جوانان جامعه را هدف سلطه گران دانست و گفت: اعتماد به نفس ملی، خوداتکایی و خودباوری در جامعه سد محکمی در برابر سلطه و نفوذ بیگانگان بیتوجه به مصالع ملی کشورهای هدف است. طبیعی است که جوان امروز نتواند مثل جوان دیروز حسی از حقارت و بحران هویت ناشی از سلطه بیگانه در قبل از انقلاب اسلامی داشته باشد، چون آن دوران را نچشیده و لمس نکرده که چگونه جوان دیروز حاضر شد دست از همه آرزوهای دنیایی و کالاهای مورد علاقهاش بگذرد اما آزاد و عزیز باشد. جوانانی که انقلابی عظیم را خلق کردند به خوبی با این خطرات آشنا هستند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر جوانان با کشورهای مستعمره چه در حال حاضر و چه در گذشته آشنا شوند در مییابند که چگونه مردم حاضر بودند و هستند از مصرف خود بکاهند اما مستقل باشند و عنصر بیگانه بر ناموس ملی آنان حکمرانی نکند. مردم در دوران جنگ تحمیلی دوشادوش مسئولان خود نشان دادند که با اعتماد به نفس و خودباوری چه قلههایی را میتوانند فتح کنند و از دل سختیها دست به چه اختراعات شگفت انگیزی بزنند. چه کسی است که از پیشرفتهای روزافزون در صنعت دفاعی و موشکی در کشور احساس غرور نکند. اینها همه از قبل ظهور اعتماد به نفس ملی در جوانان برومند این زادبوم است. امروز نیز مردم باید به این احساس نیاز برسند.
با عملکرد اشتباه خود کارآمدی اسلام را زیر سوال نبریم
وی در مقابل به وظایف مسئولان اشاره و عنوان کرد: مردم با اتکا به نفس و خودباوریِ خود نظامی اسلامی ایجاد کردند تا عهده دار وظایفی در راستای سربلندی و عزت و تقویت بنیههای داخلی و پیشرفت درون زا باشد، حال اگر مسئولان به وظایف خود عمل نکنند، درست و نادرست، اهمال و کوتاهی این افراد در اذهان عمومی، کارآمدی اسلام را زیر سوال میبرد، چرا که این انقلاب به نام اسلام رقم خورده است.
وی تأکید کرد: تجربه انقلاب و دفاع مقدس به ما نشان میدهد که هرگاه به خود و استعدادهای داخلی برگشتهایم و اسیر تبلیغات روانی بیگانگان نشدهایم موفق عمل کردهایم. در این میان باید سختیهایی را متحمل شد، اما اگر همه در این زمینه احساس مسئولیت و سختی بکنند، سختی محسوب نمیشود و موضوعی ملی با حساسیت و برانگیختگی ملی به شمار میآید. مشکل اینجاست که مسئلهای ملی برای همگان، ملی تلقی نمیشود و اینجاست که احساس نابرابری و تبعیضزاده میشود. مسئله ملی، سختی و گشایش و در نتیجه حماسه ملی میآفریند.