یادگار هنرمندان کوی امام رضا(ع) در مستند «میراثی از سناباد»

سیدعلی‌اصغر امیری‌نسب، تهیه‌کننده و مستندساز در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی از تولید مستند «میراثی از سناباد» در سیمای خراسان رضوی خبر داد و گفت: مستند موزیک ویدئویی این کار با زمان پخش بین سه الی پنج دقیقه با عنوان «سرگل» نامیده شده و مستند دیگر با عنوان «میراثی از سناباد» با مدت زمان 28 دقیقه به بازشناسی هنرهای اصیل شهر مشهد اختصاص دارد زیرا اکثر صنایع دستی اصیل در حال فراموشی، به یادگار مانده از زمان امام رضا(ع) و ورود ایشان به منطقه سناباد است.
امیری‌نسب به وجه تسمیه نام اثر اشاره کرد و گفت: عنوان مستند سناباد نیز برگرفته از دهکده‌ای از توابع نوقان و طوس است که امام رضا(ع) وارد آنجا شده است و با وجود تأثیرگذاری سناباد، محله‌های نوغان و آبکوه مشهد به عنوان محل‌ غسل دادن و تشییع امام رضا(ع) در رونق مشهد آن زمان نقش داشته است، اما در حال حاضر فقط نامی از سناباد و نوقان باقی مانده است.
وی عوامل این مستند را مشتمل بر الیاس صادق‌زاده، کارگردان، یوسف سبحانی، مدیر نورپردازی و تصویربرداری، مجید اشرف‌زاده، مدیر صدابرداری، علی عباس‌پور، مدیر تولید ومجری طرح نیز مؤسسه تولید فیلم تصویرسازان هنر هفتم معرفی کرد.
اثری اصیل و هنرمندان با ریشه
این هنرمند کاشانی فرایند انجام تحقیقات فیلم را به مرور و در طول سفر به شهرهای مختلف ارزیابی کرد و افزود: مستند «میراثی از سناباد» به معرفی هنرهای دستی استان خراسان رضوی در شهرهای مشهد، طرقبه و شاندیز، کلات، تربت‌حیدریه، قوچان و تربت‌جام می‌پردازد.
وی با بیان اینکه برای این کار از هنرمندانی استفاده کردیم که صاحب اعتبار و ریشه اصیل هنری هستند، افزود: هر بخش این کار این فیلم مستند 28 قسمتی، از 15 تا 25 دقیقه متفاوت است و ایده اولیه کار از هشت سال پیش و از شهر کاشان آغاز شد و بعد از دیدن بازتاب‌های بین‌المللی آن از جمله اینکه در یکی از دانشگاه‌های فرانسه برای این کار به من دکترای افتخاری اعطا کردند، برای ادامه کار تشویق شدم.
مستندی از هنرهای فراموش شده
امیری‌نسب با ابراز خرسندی از حمایت و استقبال صدا و سیمای خراسان رضوی برای پخش این مستند از شبکه استانی اظهار کرد: این مستند در خصوص یک‌سری از هنرهای فراموش شده در فرهنگ ما است که می‌تواند برای جوانانی که قصد یافتن کاری درآمدزا و هنرمندانه را دارند، با کمترین هزینه و تنها با گذراندن دوره‌ای آموزشی مفید و موثر باشد و از سوی دیگر با چندین هزار تومان می‌توان حرفه‌ای را راه‌اندازی و احیا کرد.
وی، هنرمندان صنایع دستی استان خراسان رضوی را حدود 100 نفر برشمرد و گفت: ما توانستیم درفاز اول کار با 28 نفر از فعالان صنایع دستی مصاحبه بگیریم و از جمله این هنرمندان می‌توان به نام علی جنگی، مهدی رحمانی و رضا معمر اشاره کرد.
مرگ یک هنر با مرگ هر هنرمند
این هنرمند مستندساز با اشاره به اینکه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به آنها بها نمی‌دهد تا یک نسل جدیدی از این هنر پرورش پیدا کند، افزود: ولی این هنرمندان با این وجود تنها به امرار معاش قانع‌اند تا این هنر زنده بماند؛ از دیگر سو بسیاری از ایشان سابقه انجام کار هنری طولانی دارند و با از دست رفتن این هنرمندان، هنر آنان نیز از بین می‌رود.
وی با اشاره به اینکه وقتی خواستیم فاز دوم طرح را کلید بزنیم، مانند همیشه سازمان میراث فرهنگی خراسان رضوی هیچ بهایی به ما و کارمان نداد، عنوان کرد: اما در مقابل 90 قسمت از این پروژه را در استان همدان به راحتی و حمایت میراث فرهنگی استان همدان ضبط کردیم، اکنون نیز اداره میراث فرهنگی کردستان از من درخواست کرده تا کارهای صنایع دستی عشایر سنندج را تولید کنم.
امیری‌نسب، با تاکید بر اینکه مستند مزبور کاری بین‌المللی و نشانگر اصالت و هویت ایران است، بیان کرد: ولی مسئولان در داخل کشور به امور هنری بهایی نمی‌دهند، با وجود اینکه از کشور فرانسه مبلغ قابل‌توجهی برای پلان به پلان این کار به من فیلم‌ساز پیشنهاد شده است، من این کار را نکردم با اینکه زندگی‌ام را از نظر اقتصادی زیر و رو می‌کند.
هنرمندان؛ شناسنامه‌های هر مملکت
وی هنرمندان را شناسنامه‌های این مملکت خواند و از حامیان این کار گفت: سازمان میراث فرهنگی باید حامی مالی و معنوی باشد که نیست، با وجود اینکه برای تامین منابع مالی کار کمی متوقف شدم اما همان‎طور که تاکنون 28 قسمت آن را فیلم‌برداری کردم، تلاش می‎کنم بقیه کار راهم به انجام برسانم.
تهیه‌کننده مستند میراثی از سناباد اضافه کرد: شاید با درصد اندکی از پروژهای بی‌نتیجه سازمانی بتوان کارهایی هنری از این دست را به سرانجام رساند، طرح‌های هنرهای دستی در حال حرکت به سمت صنعتی شدن پیش می‌رود، صنعتی شدن به معنای زوال و نابودی کامل این هنرها و هنرمندان است؛ برخی به نام کار اصلی در حال تولید و فروش کار صنعتی در بازارها هستند.
وی از عدم حمایت مسئولان خراسان رضوی از این کار انتقاد کرد و با تاکید گفت: به همین دلیل در مشهد فاز سوم کار متوقف شد، اما چون این کار جزء دغدغه‌های شخصی‌ام محسوب می‌شود، هر طور شده بقیه آن را تولید می‎کنم.
امیری‌نسب تصریح کرد: از سازمان فرهنگی - تفریحی شهرداری مشهد و میراث فرهنگی خراسان رضوی توقع بیشتری داشتم، زیرا اصولاً پیگیری و حمایت از این دست کارها جزو وظایف ذاتی این ارگان‌ها به شمار می‌رود تا از بودجه‌های مصوب دولتی برای تکمیل و ساماندهی این‎گونه طرح‌ها استفاده کنند.