آموزش و پرورش و حوزههای علمیه در برابر یکدیگر احساس مسئولیت کنند
گروه جامعه: معاون آموزشی و پرورشی جامعه تعلیمات اسلامی کشور با اشاره به ارتباطاتی که میان وزارت آموزش و پرورش و حوزههای علیمه وجود دارد گفت: تأثیر متقابل این دو حوزه چندان چشمگیر نیست و دو طرف خود را در برابر یکدیگر کمتر مسئول میدانند.
حسن خالدی، معاون آموزشی و پرورشی جامعه تعلیمات اسلامی کشور در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، در اولین روز از هفته امر به معروف و نهی از منکر که «همه مسئولیم برای حفظ فرهنگ عاشورایی و ارتقای معنوی دانشآموزان» نام گرفته است به تبیین راهکارها و چالشهای پیش رو برای رسیدن به این هدف پرداخت.
وی با بیان اینکه معنویت در جامعه بشری بیشتر با عنوان عرفان شناخته شده است گفت: انسان از بدو خلقت تا کنون بدون معنویت زندگی نکرده است چرا که بدون این نیرو و باور درونی نمیتوان زندگی هدفمندی داشت. تمدن بشری نیز بدون معنویت در حقیقت بیابانی خشک محسوب میشود که نشانی از آبادانی در آن وجود ندارد.
عدم تعریف و شناخت صحیح معنویت
مدیرکل سابق امور تربیتی و پرورشی وزارت آموزش و پرورش یکی از چالشهای پیش رو در این زمینه را عدم تعریف و شناخت صحیح معنویت و گرفتاری در دام عرفانهای کاذب دانست و گفت: انسان در پی گمشده ای به نام معنویت است و هر کجا احساس کند که روح و روان وی به معنویت میرسد از آن با عنوان معنویت تعبییر میکند و به دنبال آن میرود.
وی با تأکید بر اینکه انسان موجودی کمالخواه و آرامش طلب است وهیچ مسیری جز معنویت نمیتواند انسان را به این اهداف برساند تصریح کرد: این در حالی است که از یک سو انسان نیاز به آرامش و کمال دارد و از سویی با حاکمان جور و سلطه گران مواجه است که در پی دنیا طلبی هستند. حاکمان در گذشته به دنبال گسترش فتوحات جغرافیایی خود بودند اما امروز با مشاهده اینکه معنویت خواسته فطری انسانها است سعی کردند از این راه به دنبال گسترش حکمرانی خود باشند، بنابراین به اسم عرفان به انتقال معنای مورد نظر خود پرداختند.
این کارشناس تربیتی برای رهایی انسان بدون معنویت که جنگجگو شده است و یا با گرفتاری در دام عرفان کاذب دچار افسردگی شده است از نسخهای دینی با عنوان امر به معروف و نهی از منکر یاد کرد و گفت: هدایت به سوی معنویت حقیقی و نهی از معنویتهای کاذب و الهام گرفتن از شعار همه انبیاء که در تمام کتب آسمانی اعلام شده است با پذیرش «لا اله الا الله» ممکن میشود.
تشکلهای دانشآموزی ورود جدیتری به موضوع امر به معروف داشته باشند
خالدی اشاعه امر به معروف و نهی از منکر واقعی به ویژه در میان دانشآموزان که امروز بیش از همه درگیر هجمههای دشمنان هستند را نیازمند شکل گیری تشکل و ساختاری برای شناخت و معرفی عرفانهای کاذب برشمرد و اظهار کرد: تشکلهای دانشآموزی متعددی همچون بسیج، اتحادیه انجمن اسلامی دانشآموزان، سازمان دانشآموزی و ... در آموزش و پرورش وجود دارند که بخشی از مأموریتهای آنان به امر به معروف و نهی از منکر مرتبط است .
وی مهمترین جنبه امر به معروف و نهی از منکر در میان جامعه دانشاموزی را معرفی حقیقت، سعادت و کمال انسانی در سایه معنویت برشمرد و عنوان کرد: ذائقههای دریافتی انسانها با یکدیگر متفاوت است و هر دانشآموز یک پروژه در فرایند یادگیری محسوب میشود، بنابراین باید به راههای انتقال معنا براساس سلایق توجه کرد.
خالدی در ادامه سخنان خود به راهکارهای حفظ فرهنگ عاشورایی در میان دانشآموزان پرداخت و با طرح این پرسش که چه اعتقادی در یاران سیدالشهدا(ع) وجود داشت که با علم به شهادت رسیدن با شور و نشاط در میدان نبرد حاضر شدند اظهار کرد: جز باور الهی نمیتوان دلیلی برای این رفتار یافت. تا زمانی که به درک مقطعی بودن زندگی دنیوی و جاوید بودن سرای باقی نرسیم نمیتوانیم دلیلی بر عملکرد اصحاب امام حسین(ع) بیابیم.
مدیرکل سابق امور تربیتی و پرورشی وزارت آموزش و پرورش معرفت عاشورایی را در برگیرنده شناخت حضرت حق دانست و گفت: پلکان شناخت پروردگار شناخت فردی است.
وی به بیان راهکارهای اجرایی بلند مدت برای اشاعه فرهنگ عاشورایی با تمسک به امر به معروف و نهی از منکر در میان جامعه دانشآموزی پرداخت و عنوان کرد: منابع نظری علمی که این زمینه موجود است و در کتابخانهها انباشه شده باید شناسایی، بازنویسی و به تولید انبوه رسیده شود.
معنویت در سایه اخلاق محقق میشود
خالدی با تأکید بر اینکه معنویت در سایه اخلاق محقق میشود، تصریح کرد: اخلاق دارای دو بعد نظری و عملی است. در بعد نظری باید تحت آموزش از سوی استادی که خود متخلق به اخلاقیات است قرار بگیریم، اما باید دید تا چه حد نسبت به تربیت مربی اخلاقمدار که بتواند الگویی برای دانشآموزان باشد اهتمام داشتیم.
معاون آموزشی و پرورشی جامعه تعلیمات اسلامی کشور با بیان اینکه تا زمانی که امر به معرو ف و نهی از منکر در عمل تجلی نیابد برای دانشآموزان تأثیرگذار نخواهد بود گفت: پایین ترین سطح امر به معروف و نهی از منکر توسط گفتار محقق میشود. به نحوی که در آموزههای دینی نیز بیان شده است که «كونوا دُعاةً لِلنّاسِ بِغَيرِ ألسِنَتِكُم؛ مردم را با غير زبان خود [به مذهب خويش] دعوت كنيد».
کوتاهی در تربیت مربی اخلاقمدار برای دانشآموزان
وی لازمه امر به معروف و نهی ازمنکر را مجهز شدن به استاد عملی اخلاق ارزیابی کرد و گفت: این واقعیت تلخ است که در زمینه تربیت مربی و استاد اخلاق که بتواند ارتباط صمیمی با دانشآموزان برقرار کند کوتاهی کردهایم. دانشآموز بنابر روحیه پرسشگر خود تشنه معنویت است اما اگر از درگاههای صحیح این مبانی ناب به آنان انتقال داده نشود مجراهای دیگری از سوی دشمنان فعال هستند که بتوانند این خلأ ایجاد شده را به نفع خود از بین ببرند و با ارائه اطاعاتی که مبنای صحیحی ندارند دانشآموزان را به گمراهی بکشانند.
ضرورت ایجاد مراکز آموزش تخصصی اخلاق و عرفان
وی بر ضرورت ایجاد مراکز آموزش تخصصی اخلاق و عرفان تأکید و تصریح کرد: کتب و نشریات معنوی باید با ذائقه امروز دانشآموزان که بیشتر جنبههای هنری دارد منتشر شود. بسیاری از آموزههای معنوی میتواند در قالب نقاشی، خوشنویسی، سرود، نمایش و رمان به دانشآموزان انتقال داده شود.
معاون آموزشی و پرورشی جامعه تعلیمات اسلامی کشور ادامه داد: وقتی این مفاهیم از سوی معلم و مربی بیان شود جنبه حکومتی مییابد و همواره مسائل حکومتی برای جوانان از جذابیت کمتری برخوردار است، اما اگر دانشآموزان خود از طریق ابزازهای اموزشی مورد علاقه اشان به این شناخت برسند، آن را پذیرفته و زبان به زبان نیز منتشر میکنند. تأثیرپذیری همسالان از یکدیگر به مراتب بیش از سایرین است.
اوقات فراغت دانشآموزان را دریابیم
خالدی به بیان یک پیشنهاد برای معاونت فرهنگی و پرورشی وزارت آموزش و پرورش پرداخت و گفت: اوقات فراغت دانشآموزان در طول سال تحصیلی و ایام تابستان یکی از بهترین ظرفیتها برای ارتقای معنویت در میان این قشر است. در این میان باید از کارشناسان زبده استفاده کرد و با جمع آوری نظرات آنان بهترین شیوههای انتقال معنا که بتوان آن را در اوقات فراغت نوجوانان و جوانان جای داد را استخراج و تدوین کرد.
این کارشناس تربیتی گستردهتر کردن دایره مسابقات کتابخوانی را نیز یک راهکار دانست و گفت: یکی از مهمترین جایگاههایی که سبب ارتقای معنویت و آموزش میشود نهاد خانواده است. در مدارس همواره کلاسهای آموزشی برای اولیا برگزار میشود. امروز باید والدین دانشآموزان را با جدیت بیشتری متوجه عواقب خطرناکی که گرفتاری فرزندان آنان در دام عرفانهای نوظهور دارد، کرد.
وی با اشاره به ارتباطاتی که میان وزارت آموزش و پرورش و حوزههای علیمه وجود دارد گفت: تأثیر متقابل این دو حوزه چندان چشمگیر نیست و دو طرف یکدیگر را در برابر یکدیگر کمتر مسئول میدانند. دانشآموزان امانتی در دست مدارس هستند که باید مشکلات روحی آنان شناسایی و برای درمان آن دارویی تأثیرگذار تجویز شود. در این میان بهترین نسخه شفا بخش میتواند استفاده صحیح از دستور دینی امر به معرو ف و نهی از منکر باشد.
نمایان نشدن رفتارهای توصیه شده در عملکرد مربیان و معلمان
معاون آموزشی و پرورشی جامعه تعلیمات اسلامی کشور آفت امر به معروف و نهی از منکر را عدم توجه به ذائقه دانشآموزان خواند و گفت: یکی دیگر از عواملی که سبب بی تأثیر شدن امر به معروف و نهی از منکر میشود نمایان نشدن رفتارهای توصیه شده در عملکرد مربیان و معلمان است.
