به گزارش
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، ماه محرم و صفر امسال هم به پایان رسید، بعد از پیادهروی اربعین که بزرگترین پیادهروی مسلمانان جهان است، پیادهروی زائران حرم رضوی نیز روز گذشته با تمام زیبائیها و شکوه به اتمام رسید اما آنچه که مهم است باید مسئولان و مردم با نگاهی تحلیلی در فرصت مناسب تمام مشکلات و نقصها اعم از مشکلات مرز مهران و غیره را بررسی کنند تا در سال آینده دوباره شاهد مشکلات امسال نباشیم.
در این گزارش قصد داریم تا به چند نیاز اساسی زائران اربعین و زائران پیاده آقا علیبنموسیالرضا(ع) بپردازیم.
اسکان زائرانبا اولین حضور مردم در مرزها برای خروج از مرز ایران اولین نیازهای رفاهی زائرین آغاز میشود خدماتی مانند حمل و نقل عمومی و سرویسدهی مناسب، اسکان، دادن غذای گرم، تهیه آب شرب و دسترسی به سرویسهای بهداشتی از امکانات مورد نیاز است اما متاسفانه در مرز مهران ضعیف عمل شده است و مسئولان نمره قابل قبولی کسب نکردهاند.

کسانی که تجربه سفر در ایام اربعین را دارند میدانند که مهمترین اولویت زائران بعد از غذا و آب، پیدا کردن مکان مناسب برای اسکان است چرا که تهیه غذا با وجود فراوانی غذاها در بسیاری از خیابانهای سطح شهرهای عراق و یا در منازل و موکبها در ایام اربعین کار دشواری نیست.
اگر بخواهیم نحوه اسکان و محل خواب زائران را در ایام اربعین بیان کنیم باید یکی از مهمترین مناطق اسکان را در اطراف حرم ائمه اطهار(س) و صحنهای متبرک ذکر کرد، مردم در عراق، شب را در کنار قبور ائمه(س) با خوابیدن به صبح میرسانند و رفع خستگی میکنند که در ایران این کار ممنوع است.
البته اشکال این طرح این است که مردم با نشستن در وسط راه و کنار محل رفت و آمد زائران، راه را گاها میبندند و بر ازدحام جمعیت میافزایند و در داخل صحنها در حالی که برخی از خستگی نای عبادت ندارند و در حال چرت زدن هستند برخی دیگر در انتظار پیدا کردن یک نقطه برای اقامه نماز و قرائت دعا هستند.

دومین محل اسکان زائران، موکبها و چادرهایی است که توسط مردم و یا دولت و خیرین برپا میشود و به دلیل سرعت و سهولت دسترسی در سریعترین زمان ممکن پر میشوند. موکبهایی که برخی از آنها را هیئتهای عزاداری برپا میکنند و با اجرای مراسم عزاداری و اجرای مراسم فرهنگی تقریبا برنامهریزی شده کار میکنند.
اکثر مراجعه کنندگان به این دو مکان در زمان خواب را میتوان افرادی ذکر کرد که بودجه کافی برای پرداخت محل اسکان مناسب ندارند و از پتوهایی که در اختیار آنها قرار داده میشود در شب برای خواب استفاده میکنند.
سومین محل خواب زائران در اربعین را میتوان حسینیهها، مدارس، سالنهای عمومی، حوزههای علمیه، مساجد و بیشتر مکانهای عمومی بیان کرد که در این ایام از این ظرفیتها به نحو احسنت برای اسکان مناسب زائران استفاده میشود، جا دارد که در مشهد نیز از این نوع خدماترسانی به ویژه در ایام روزهای پایانی ماه صفر، بیشتر برای زائران پیاده حرم رضوی، استفاده شود.
چهارمین مکان اسکان زائرین اربعین در کشور عراق را میتوان منازل برخی از خیرین و خادمین اباعبدالله(ع) ذکر کرد که گروههای مردمی هستند و با قرار دادن تمام امکانات یا قسمتهای خالی منزل خودشان، در اختیار زائران ابا عبدالله(ع) و ائمه اطهار(س)، خدمترسانی میکنند.

و در آخر هتلها و مسافرخانهها، مکانهایی هستند که با پرداخت هزینه، اسکان در آنها امکان پذیر است و در ایام زیارت، متاسفانه برخی با سوء استفاده از شلوغی این ایام، گرانی را به اوج میرسانند.
ساخت سرویس بهداشتی مناسب و دسترسی آساندومین نیاز مهم زائران پیاده نیاز به سرویسهای بهداشتی مناسب است، کسانی که در مراسم پیادهروی اربعین شرکت کردهاند کمتر از کمبود سرویس بهداشتی در طول مسیر شکایت کردهاند ولی زائران پیاده حرم رضوی گاها در اولین سرویس بهداشتی باید مدتها در صف انتظار باشند و لازم است که مسئولان برای سال آینده تدابیر لازم را در این خصوص بیاندیشند.
استفاده از کانکسهای سیار به ویژه در اطراف حرم ائمه اطهار(س)، ساخت سرویس بهداشتی در کنار تقریبا تمام موکبها، استفاده از سرویس بهداشتی منازل نزدیک حرم و راههای منتهی به حرم و اطراف آنها، ساخت سرویس بهداشتی در کوچهها و ... از مهمترین اقداماتی بوده که تا کنون در عراق برای حضور بیش از 20 میلیون زائر انجام دادهاند، نیازی که برای کودکان و کسانی که مریض هستند دسترسی آسان را فراهم کرده است.
البته متاسفانه نبود سرویس بهداشتی مناسب در سامراء، یکی از مشکلاتی بود که امسال زائران با آن روبهرو بودند و با قرار دادن یک دستگاه سرویس بهداشتی سیار در نزدیکی حرم برای دهها هزار نفر، نیاز برطرف نشد و حداقل در ابتدای شب، زائران از یک تا دو ساعت در صف سرویس بهداشتی بودند. مشکلی که برخی دلیل آن را دور از انتظار بودن و استقبال بیش از اندازه مردم برای زیارت امامین عسگرین(ع) بیان کردند.
آب سرمایه ملی استیکی از کارهای زیبا برای زائران کربلا، تهیه آب در لیوانهای کوچک و یکبار مصرف بود که آب را به اندازه یک بار مصرف تهیه کرده بودند و در صورت تشنگی، تمام آب آن مصرف میشد و مانند بطری، مقداری از آب باقی نمیماند تا دور ریخته و اسراف شود. درحالیکه اسم وزارت نیرو و ستاد بازسازی عتبات بر روی این لیوانها چاپ شده بود اما برای زائران پیاده حرم رضوی چنین ظرفهای کوچک آبی تهیه نشده است همچنین در مجالس و سفرههای اطعام به وفور مشاهده میکنیم که این مایع حیات، در بطریهای یک لیتری و نیم لیتری اسراف میشود.

تهیه آب در این ظروف کوچک و به اندازه یک لیوان معمولی باعث میشد مردم به قدر تشنگی آب مصرف کنند و دوم اینکه به افراد بیشتری آب میرسید و سوم اینکه آبی بود بهداشتی که به راحتی قابل حمل بود. البته در کنار این ظروف کوچک آب، توسط برخی دیگر نیز به زائران آبرسانی میشد و در مجموع میتوان گفت کسی وجود نداشت که تشنه بماند اما در صف 3 ساعته ورود به گیت کنترل گذرنامه در مرز مهران نتوانستیم آبی برای خوردن تهیه کنیم، که امیدواریم در سالهای آینده این مسئله هم حل شود.
غذای ساده با نخود و لوبیااکثر غذاهایی که توسط مردم عراق در ایام اربعین پخت میشد میتوان گفت در آنها از گوشت استفاده نشده بود مانند، برنج و نخود، برنج و لوبیا، فلافل و ... غذاهایی بودند که در اکثر مواقع در عین سادگی پخت میشد و زائران با استقبال بسیار عالی از آنها استفاده میکردند. غذاهایی که به سادگی از لذت خاصی برخوردار بودند و میتوان گفت شاید تمام لذتش در مهمان آقا ابا عبدالله الحسین(ع) بودن و نذری دادن آنها بود.
از دیگر نوشدینیهای ایام اربعین چایی با شکر بود که موکبهایی که حتی غذا و خوراکی نداشتند چایی با آتش چوب و با طعم دلخواه ایرانیان درست میکردند و به علت استفاده اکثر مردم ایران از چایی کمرنگ، در عراق، چای پررنگ معروف است به چای عراقی و چای کمرنگ معروف شده به چای ایرانی؛ نوشیدنی که تشنگی انسان را در حال قدم زدن در خیابان و یا پس از طی راه طولانی رسیدن به حرم مطهر رفع میکند.