نقش دانشگاه در تحقق فرهنگ و آزادگی روح انسان/ شکل‌گیری تضاد درونی افراد از طریق رسانه

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، فرهنگ از جمله مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مفاهیم موجود در علوم انسانی، به خصوص جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی است که در زبان‌های گوناگون، تعابیر متعددی از آن ارائه شده است. 

هویت فرهنگی اصالت دادن و احساس عزت، شخصیت داشتن از داشته‌های فرهنگی است. فرهنگ روح حاکم بر رفتار اجتماعی است، مانند روحی که در کالبد انسانی قرار دارد و رفتار فردی او را تنظیم می‌کند.

هرقدر انسان با این داشته‌ها آشنا باشد و آن را به عنوان نماد هویتی بپذیرد ازهویت فرهنگی بالاتری برخوردار است، متأسفانه نسل جوان به دلیل عدم آشنایی با آموزه‌های فرهنگی هویت ضعیف‌تری دارد.

در این بین نقش دانشگاه و رسانه در انتقال فرهنگی خالی از لطف نیست، چراکه رسانه‌ها به دلیل اینکه علاوه بر نقش آموزشی برخاسته از متن جامعه مدنی هستند، نقش کلیدی در هویت بخشی دارند. لذا هويتی كه شخصيت هر جامعه‌ای را تشكيل می‎دهد، ارزش‌های فرهنگی است كه توسط قشر تحصيل‌كرده و دانشگاهی صيانت شده و در مسير انتقال به نسل‌های آينده با تحولات و نيازهای روز جامعه همگام می‌شود. 

حجت‌الاسلام مهدی ابراهیمی، معاون فرهنگی، دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در گفت‌وگو با ایکنا در خصوص انتقال فرهنگ و آموزه‌های فرهنگی به نسل جوان به خصوص نقش دانشگاه در این امر گفت: مهم‌ترین ضعف عدم باور نسل جوان به داشتن هویت است، لذا غرب به راحتی می‌تواند با استفاده از ابزار تکنولوژی و دانش روز بر ذهن جوان سلطه پیدا کند.

وی ادامه داد: اگر جامعه را به انسان تشبيه کنيم، بدون هیچ گونه تأملی باید دانشگاه را محوريت عقلانی يا مغز اين انسان در نظر بگيريم. بديهی است در اين صورت، اخذ هر گونه تصميم در رأس ايجاد تغيير و دگرگونی بايد از دانشگاه آغاز شود و به ساير بخش‌های جامعه گسترش یابد.

معاون فرهنگی، دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، نقش دانشگاه در هر جامعه‌ای را، مركز تجمع نخبگان دانست و افزود: دانشگاه با پرورش اين نخبگان و تزريق آنان به جامعه، امكان انجام تغييرات لازم، مطابق با اهداف از پيش تعيين شده را فراهم می‌سازد.

وی ادامه داد: دانشگاه برای آزاد كردن روح انسانی، پيشرفت و توسعه معارف، فرهنگ و آزادگی فكر از راه آزمايش و تحقيق در دانش، احداث شده است.

حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به اینکه دانشگاه نهادی است كه در رأس هرم نهادهای علمی يك جامعه قرار دارد، بیان کرد: عملكرد صحيح دانشگاه از يك طرف، توسعه و پيشرفت را برای جامعه به ارمغان می‌آورد و از طرف ديگر، روند توسعه جامعه را به عنوان بازخوردی مثبت، به مكانی رفيع‌تر و مسئول‌تر انتقال می‌دهد. 

وی در ادامه با بیان اینکه در این بین نقش رسانه یکی دیگر از عوامل مؤثر بر گسترش هویت فرهنگی در بین نسل جوان به ویژه دانشجویان است، افزود:  فرهنگ رسانه‌ای از یک طرف با صنعت تولید فرهنگ نیز مواجه است، رسانه با قدرت نفوذپذیری خود، پوسته نهادهای اجتماعی خاصه خانواده را می‌شکافد و بدون اختیار اعضا، وارد زندگی آنها می‌شود و اعماق آن نهادها را به تسخیر درمی‌آورد، این پیام‌ها باعث تغییر در نگرش افراد می‌شود.

معاون فرهنگی، دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تصریح کرد: تحت تأثیر بمباران اطلاعاتی از سوی رسانه‌ها، انسان راضی و سعادتمند دیروز به فردی ناراضی امروز تبدیل می‌شود، فرهنگ رسانه‌ای حتی می‌تواند با نمایش تضاد عمیق بین جهان واقعی و جهانی که خود تولید کرده، انسان را در خلاء رها سازد.

حجت‌الاسلام ابراهیمی ادامه داد: لذا فرهنگ رسانه‌ای در کنار تمام مزیت‌هایی که دارد، می‌تواند در ایجاد تغییر در ارزش‌های ذهنی مخاطبان، مفهومی تحت عنوان «شی مداری»  را بر ذهن گیرندگان خود حاکم نماید و بحران هویت آن را تشدید کند. رسانه‌هایی که سعی دارند اطلاعات خود را با فشار بر ذهن مخاطب تحمیل کنند، معمولاً در همان راستا قدم برمی‌دارند.

در پایان می‌توان نتیجه گرفت که هویت فرهنگی اصالت دادن و احساس عزت و شخصیت داشتن از داشته‌های فرهنگی است. فرهنگ روح حاکم بر رفتار اجتماعی است مانند روحی که در کالبد انسانی است و رفتار فردی او را تنظیم می‌کند.

هرقدر انسان با این داشته‌ها آشنا باشد و آن را به عنوان نماد هویتی بپذیرد از هویت فرهنگی بالاتری برخوردار است، متأسفانه نسل جوان به دلیل عدم آشنایی با آموزه‌های فرهنگی هویت ضعیف‌تری دارد. علاوه بر نقش دانشگاه‌ها و آموزش عالی در انتقال آن به نسل جوان و قشر تحصیلکرده. رسانه‌ها به دلیل اینکه علاوه بر نقش آموزشی برخاسته از متن جامعه مدنی هستند نقش کلیدی در هویت بخشی دارند، مهم‌ترین ضعف عدم باور نسل جوان به داشتن هویت است، لذا غرب به راحتی می‌تواند با استفاده از ابزار تکنولوژی و دانش روز بر ذهن جوان سلطه پیدا کند.