سیدمصطفی گرمارودی:
معارف نبوی در اشعار آیینی کمتر به چشم میخورد
گروه فرهنگی: پیشکسوت شعر آیینی با بیان اینکه در شعر آیینی کمیها و کاستیهای زیادی داریم، گفت: شاید به جرئت میتوان گفت که 90 درصد شعر آیینی ما به خصوص طی دو قرن اخیر اشعار عاطفی و عاشقانهای بوده که برای وجود نازنین ائمهاطهار(ع) از جمله نبی مکرم اسلام(ص) سروده شده و کمتر به معارف و خصایص وجودی معصومین پرداختهاند.
سیدمصطفی گرمارودی، پیشکسوت شعر آیینی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، اظهار کرد: ما در حوزه شعر فارسی جدا از قالبها و سبکهای شعری، انواع شعر همچون، طنز، آیینی، مذهبی، عاشقانه، تاریخی و... داریم.
وی ادامه داد: شعر آیینی یعنی شعری که در قالبها و سبکهای مختلفی برای وجود مقدس ائمهاطهار(ع) سروده شود، بخشی از اشعار آیینی مختص به وجود نازنین نبی مکرم اسلام(ص) بوده و برخی دیگر درباره سایر ائمه اطهار(ع) نیز است.
گرمارودی یادآور شد: نظامی گنجوی در تمام «پنجگنج» خود شروع اشعارش با توحید بود و سپس در مورد شخصیت نبی مکرم اسلام(ص) شعر میسرایند، دیگر شاعران معاصر ایرانی نیز ابتدا به بیان توحید و سپس به مناقب نبوی میپردازند.
این پیشکسوت شعر آیینی تصریح کرد: این سنتی است بین شاعران بزرگ ایرانی که دارای آثار طولانی مانند پنج گنج نظامی، شاهنامه فردوسی، و ... هستند ابتدا بعد از توحید به منقبت الهی میپردازنند، برخیها در این منقبت به اهلبیت(ع) هم اشارهای کرده و برخی فقط به شخص خود پیامبر(ع) اشاره دارند.
وی ادامه داد: شعر آیینی یعنی شعری که در قالبها و سبکهای مختلفی برای وجود مقدس ائمهاطهار(ع) سروده شود، بخشی از اشعار آیینی مختص به وجود نازنین نبی مکرم اسلام(ص) بوده و برخی دیگر درباره سایر ائمه اطهار(ع) نیز است.
گرمارودی یادآور شد: نظامی گنجوی در تمام «پنجگنج» خود شروع اشعارش با توحید بود و سپس در مورد شخصیت نبی مکرم اسلام(ص) شعر میسرایند، دیگر شاعران معاصر ایرانی نیز ابتدا به بیان توحید و سپس به مناقب نبوی میپردازند.
این پیشکسوت شعر آیینی تصریح کرد: این سنتی است بین شاعران بزرگ ایرانی که دارای آثار طولانی مانند پنج گنج نظامی، شاهنامه فردوسی، و ... هستند ابتدا بعد از توحید به منقبت الهی میپردازنند، برخیها در این منقبت به اهلبیت(ع) هم اشارهای کرده و برخی فقط به شخص خود پیامبر(ع) اشاره دارند.
وی با بیان ایکه در شعر آیینی کمیها و کاستیهای زیادی داریم، عنوان کرد: شاید به جرات میتوان گفت که 90 درصد شعر آیینی ما به خصوص طی دو قرن اخیر اشعار عاطفی و عاشقانهای بوده که برای وجود نازنین ائمهاطهار(ع) از جمله نبی مکرم اسلام(ص) سروده شده و کمتر به معارف، خصایص وجودی معصومین پرداختهاند.
گرمارودی یادآور شد: تلمیح کاربردهای بسیار زیادی در گسترده ادب منظوم فارسی داشته، در گذشته در شعر محتشم کاشانی تلمیحات بسیار زیادی را میبینیم که اشاره به آیات و روایات قرآنی، وقایع تاریخی، یا خصاصیص شخصی وجود اباعبداله الحسین(ع) دارد.
این پیشکسوت شعر آیینی اضافه کرد: امروزه در شعرهایی که جوانان برای اهل بیت(ع) میسرایند، رویکردشان قالبا رویکرد عاطفی است.
وی تصریح کرد: این مشکل در همه اشعار آیینی دیده میشود در مورد وجود مقدس نبوی، آن چیزی که بیش از همه دیده میشود توجه به رحمانیت وجود مقدس پیامبر(ع)، توجه به عصمت، شفاعت برای امت بوده و مابقی مسائل و مطالب حول معارف نبوی در معاخذ مختلف از قرآن وجود دارد کمتر به چشم میخورد.
گرمارودی ابراز کرد: اگر آیاتی که خداوند در آن وجود مقدس نبوی را به بیان آسمانی خودشان مورد ستایش قرار دادند را بررسی کنید، میبینید که از این آیات در شعر امروز کمتر استفاده شده در حالی که در شعر شعرا قدیم بسیار بیش از امروز دیده میشود.
گرمارودی یادآور شد: تلمیح کاربردهای بسیار زیادی در گسترده ادب منظوم فارسی داشته، در گذشته در شعر محتشم کاشانی تلمیحات بسیار زیادی را میبینیم که اشاره به آیات و روایات قرآنی، وقایع تاریخی، یا خصاصیص شخصی وجود اباعبداله الحسین(ع) دارد.
این پیشکسوت شعر آیینی اضافه کرد: امروزه در شعرهایی که جوانان برای اهل بیت(ع) میسرایند، رویکردشان قالبا رویکرد عاطفی است.
وی تصریح کرد: این مشکل در همه اشعار آیینی دیده میشود در مورد وجود مقدس نبوی، آن چیزی که بیش از همه دیده میشود توجه به رحمانیت وجود مقدس پیامبر(ع)، توجه به عصمت، شفاعت برای امت بوده و مابقی مسائل و مطالب حول معارف نبوی در معاخذ مختلف از قرآن وجود دارد کمتر به چشم میخورد.
گرمارودی ابراز کرد: اگر آیاتی که خداوند در آن وجود مقدس نبوی را به بیان آسمانی خودشان مورد ستایش قرار دادند را بررسی کنید، میبینید که از این آیات در شعر امروز کمتر استفاده شده در حالی که در شعر شعرا قدیم بسیار بیش از امروز دیده میشود.
نگاه ویژه نظامی گنجوی به پیامبر(ص)
این پیشکسوت شعر آیینی با اشاره به توجه ویژه نظامی به ویژگیها و خصایص نبی مکرم اسلام(ص)، گفت: خیلی از مطالب از معراج رفتن پیامبر(ص) گرفته تا شجاعت، صداقت، عظمت و جلال، رحمانیت و گستره معرفت الهی او همه مورد نظر شاعر گنجوی بوده اما امروزه در شعر آیینی ما بیشتر نگاه عاطفی، احساسی است تا نگاه ادراکی و معرفتی.
وی به وضعیت پژوهشهای ادبی در شعر آیینی به خصوص نبوی اشاره کرد و گفت: بنده تفحصی در خصوص شعر آیینی و چگونگی سوابق آن و تمایز آن از شعر نبوی ندیده و کتاب و اثر خاصی در این حوزه وجود ندارد.
گرمارودی تصریح کرد: شاید شاعرانی باشند مثل آثار ادبی، کدکنی، مرحوم فروزانفر، در خصوص شعر آیینی کتابی بنویسند، امیدوارم اهل فن و ادب همت کرده و شعرهای آیینی از قدیم تا کنون را مورد بررسی قرار دهند.
این پیشکسوت شعر آیینی افزود: آنچه بایستی در این حوزه انجام شود تبلیغات و معرفی شعر آیینی به مردم و قرار دادن شعر آیینی در آن جایگاه واقعی خودش در فرهنگ عمومی کشور و بررسی اشعار آیینی به صورت علمی و کاملا تخصصی است که امیدوارم در آینده انجام شود.
این پیشکسوت شعر آیینی با اشاره به توجه ویژه نظامی به ویژگیها و خصایص نبی مکرم اسلام(ص)، گفت: خیلی از مطالب از معراج رفتن پیامبر(ص) گرفته تا شجاعت، صداقت، عظمت و جلال، رحمانیت و گستره معرفت الهی او همه مورد نظر شاعر گنجوی بوده اما امروزه در شعر آیینی ما بیشتر نگاه عاطفی، احساسی است تا نگاه ادراکی و معرفتی.
وی به وضعیت پژوهشهای ادبی در شعر آیینی به خصوص نبوی اشاره کرد و گفت: بنده تفحصی در خصوص شعر آیینی و چگونگی سوابق آن و تمایز آن از شعر نبوی ندیده و کتاب و اثر خاصی در این حوزه وجود ندارد.
گرمارودی تصریح کرد: شاید شاعرانی باشند مثل آثار ادبی، کدکنی، مرحوم فروزانفر، در خصوص شعر آیینی کتابی بنویسند، امیدوارم اهل فن و ادب همت کرده و شعرهای آیینی از قدیم تا کنون را مورد بررسی قرار دهند.
این پیشکسوت شعر آیینی افزود: آنچه بایستی در این حوزه انجام شود تبلیغات و معرفی شعر آیینی به مردم و قرار دادن شعر آیینی در آن جایگاه واقعی خودش در فرهنگ عمومی کشور و بررسی اشعار آیینی به صورت علمی و کاملا تخصصی است که امیدوارم در آینده انجام شود.
