موانع دستیابی به بصیرت در نهجالبلاغه
گروه معارف: نویسنده کتاب بصیرت در نهجالبلاغه، یکی از موانع دستیابی به بصیرت را دنیا دوستی عنوان کرد و افزود: دنیا دوستی باعث میشود که فرد روی حق و حقیقت پا گذاشته و حتی به انکار آن دست بزند.
قاسم کهندل، نویسنده کتاب بصیرت در نهجالبلاغه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به شرح موانع دستیابی به بصیرت از دید نهجالبلاغه پرداخت و اظهار کرد: سطحی نگری، جهل و نادانی مردم از عواملی است که آنها را از بصیرت دور نگه میدارد لذا میبینیم که پیامبر در دوران رسالتشان تلاش بسیاری برای جهلزدایی مردم و قبایل عرب انجام دادند.
دنیا دوستی
وی دیگر مانع دستیابی به بصیرت را دنیا دوستی عنوان کرد و افزود: دنیا دوستی باعث میشود که فرد روی حق و حقیقت پا گذاشته و حتی به انکار آن دست بزند، لذا میبینیم بسیاری از کارگزاران حضرت علی(ع) انسانهای خوب و شایستهای بودند و خانوادههای خوبی هم داشتند اما وقتی در برابر اموال دنیا قرار گرفتند دنیا دوستیشان باعث شد که حضرت علی(ع) را طرد کنند و به سمت معاویه بروند.
شخصیت محوری به جای حق محوری
کهندل شخصیت محوری به جای حق محوری را دیگر مانع کسب بصیرت عنوان کرد و گفت: در هر جامعهای یک سری افراد نخبه و برجستهای وجود دارند که قهرمانان ملی تلقی میشوند اما این افراد در شرایطی که منافع خودشان را در خطر میبینند ممکن است مسیر باطل را انتخاب کنند، در چنین شرایطی افرادی هم که پیرو و دنبالهرو آنها هستند منحرف میشوند.
وی با بیان اینکه در شرایط کنونی هم میبینیم افرادتاثیرگذار باعث انحراف افکار عمومی میشوند، گفت: زمانی که حضرعت علی(ع) معاویه را به بیعت دعوت کردند و گفتند اگر بیعت نکنی به جنگ تو میآیم، معاویه، عدهای را جمع کرد، پیراهنین خونین عثمان را آنجا قرار داد و با تحریک عواطف مردم به ادعای خون خواهی از خلیفه سوم به جنگ حضرت علی آمد.
وی با بیان این که در صحرای عاشورا همین مسئله را میبینیم و عدهای برای رضای خداوند به جنگ امام حسین میروند، اظهار کرد: در جنگ جمل یک نفر نزد حضرت علی(ع) آمد و گفت: یا علی آیا ممکن است طلحه و زبیر اشتباه کنند؟ حضرت علی(ع) فرمودند حق را بشناس تا اهل حق را بشناسی و باطل را نیز بشناس تا اهل باطل را هم بشناسی چرا که حق و باطل با شخصیت افراد و میزان نفوذ آنها شناخته نمیشود.
ترک امر به معروف و نهی از منکر
نویسنده کتاب بصیرت در نهجالبلاغه، در ادامه به ترک امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرد و یادآور شد: حضرت علی در نامه 47 میفرمایند اگر امر به معروف و نهی از منکر را ترک کنید، بدکاران و اشرار بر شما مسلط خواهند شد بعد دعا میکنید که خدا شما را از دست آنها نجات دهد اما دعایتان مستجاب نمیشود.
وی در ادامه آرزوهای دور و دراز و پیروی از هوای نفس را از دیگر موانع دستیابی به بصیرت عنوان کرد و افزود: حضرت در حکمت 228 میفرمایند هر کس دلش شیفته این دنیا باشد سه چیز همواره با او خواهد بود؛ اندوهی که از او دست بر نمیدارد، آزمندی که او را وا نمیگذارد و آرزویی که به آن نمیرسد.
وی با اشاره به اینکه حضرت علی(ع) در خطبه 28 نهجالبلاغه گفتهاند: بیشترین چیزی که از آن برای شما میترسم پیروی از هوای نفس و آرزوهای دور و دراز است، آغاز ظهور فتنهها را هوای نفس و آرزوهای دور و دراز انسانی دانست و گفت: خودخواهی و خودپرستیهای افراد یک نوآوری در دین به وجود میآورد که به جامعه سرایت میکند این بدعتها میتواند ابتدا به فتنههای فرهنگی و سپس به فتنههای سیاسی و اجتماعی تبدیل شوند.
رفاه طلبی و اشرافیگری
کهندل با تاکید بر اینکه تا زمانی که دچار رفاه طلبی، اشرافیگری و خود بزرگبینی باشیم به بصیرت نمیرسیم، یادآور شد: در شرایط کنونی میبینیم اشرافیگریها باعث شده افرادی که در نظام سوابق داشتند در برابر ولایت بایستند و بر ادعای باطل خود پافشاری کنند.
وی تصریح کرد: در فتنه 88 هم دیدیم افرادی که دچار خود بزرگ بینی شده بودند و رفاههای بسیاری داشتند، با اینکه بعضا خدمات بزرگی هم برای اسلام انجام داده بودند، در مقابل رهبری ایستادند و صدمات جبران ناپذیری به انقلاب و نظام وارد کردند.
دانشمند نماهای گمراه
وی با بیان اینکه حضرت علی(ع) در خطبه 87 نهجالبلاغه وقتی امت اسلامی را تعریف میکنند میفرمایند یک عده افراد در جامعه هستند که خودشان را اهل علم معرفی میکنند در حالی که چون بصیرت ندارند، بیشتر موجب گمراهی افراد میشوند، اظهار کرد: این افراد قرآن را در مقابل خودشان دارند اما آن را براساس دید خودشان تفسیر میکنند لذا طبق فرمایش حضرت علی(ع) مردم باید مراقب باشند که از این دانشمند نماهای گمراه پیروی نکنند.
نویسنده کتاب بصیرت در نهجالبلاغه، با بیان اینکه حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه همواره بر پیروی از سنت و روش رسول گرامی اسلام(ص) تاکید دارند، گفت: امیرالمومنین(ع) در خطبه 49 میفرمایند، وصیت و سفارش من به شما این است که هرگز برای خدا شریک قائل نشوید و سنت پیامبر(ص) را زائل نکنید، همچنین حضرت علی(ع) در حکومت خودشان هم همواره طوری رفتار میکردند که سنت پیامبر به طور دقیق اجرا شود.
وی با اشاره به اینکه امیرالمومنین(ع) در هر فرصتی به آگاهی بخشی یارانشان میپرداختند و با ایجاد نهضت بیداری و بصیرتدینی، سعی میکردند یارانشان را بیدار کنند، تصریح کرد: حضرت علی(ع) در خطبه دوم، اهل بیت(ص) را گنجینههای کتب الهی و کوههای استوار دین معرفی میکنند، علاوه بر این در نگاه حضرت علی(ع) هر انحراف، سنتی و خمیدگی که در دین به وجود آید فقط به واسطه رجوع به اهل بیت(ع) از بین میرود و اصلاح میشود.
دنیا دوستی
وی دیگر مانع دستیابی به بصیرت را دنیا دوستی عنوان کرد و افزود: دنیا دوستی باعث میشود که فرد روی حق و حقیقت پا گذاشته و حتی به انکار آن دست بزند، لذا میبینیم بسیاری از کارگزاران حضرت علی(ع) انسانهای خوب و شایستهای بودند و خانوادههای خوبی هم داشتند اما وقتی در برابر اموال دنیا قرار گرفتند دنیا دوستیشان باعث شد که حضرت علی(ع) را طرد کنند و به سمت معاویه بروند.
شخصیت محوری به جای حق محوری
کهندل شخصیت محوری به جای حق محوری را دیگر مانع کسب بصیرت عنوان کرد و گفت: در هر جامعهای یک سری افراد نخبه و برجستهای وجود دارند که قهرمانان ملی تلقی میشوند اما این افراد در شرایطی که منافع خودشان را در خطر میبینند ممکن است مسیر باطل را انتخاب کنند، در چنین شرایطی افرادی هم که پیرو و دنبالهرو آنها هستند منحرف میشوند.
وی با بیان اینکه در شرایط کنونی هم میبینیم افرادتاثیرگذار باعث انحراف افکار عمومی میشوند، گفت: زمانی که حضرعت علی(ع) معاویه را به بیعت دعوت کردند و گفتند اگر بیعت نکنی به جنگ تو میآیم، معاویه، عدهای را جمع کرد، پیراهنین خونین عثمان را آنجا قرار داد و با تحریک عواطف مردم به ادعای خون خواهی از خلیفه سوم به جنگ حضرت علی آمد.
وی با بیان این که در صحرای عاشورا همین مسئله را میبینیم و عدهای برای رضای خداوند به جنگ امام حسین میروند، اظهار کرد: در جنگ جمل یک نفر نزد حضرت علی(ع) آمد و گفت: یا علی آیا ممکن است طلحه و زبیر اشتباه کنند؟ حضرت علی(ع) فرمودند حق را بشناس تا اهل حق را بشناسی و باطل را نیز بشناس تا اهل باطل را هم بشناسی چرا که حق و باطل با شخصیت افراد و میزان نفوذ آنها شناخته نمیشود.
ترک امر به معروف و نهی از منکر
نویسنده کتاب بصیرت در نهجالبلاغه، در ادامه به ترک امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرد و یادآور شد: حضرت علی در نامه 47 میفرمایند اگر امر به معروف و نهی از منکر را ترک کنید، بدکاران و اشرار بر شما مسلط خواهند شد بعد دعا میکنید که خدا شما را از دست آنها نجات دهد اما دعایتان مستجاب نمیشود.
وی در ادامه آرزوهای دور و دراز و پیروی از هوای نفس را از دیگر موانع دستیابی به بصیرت عنوان کرد و افزود: حضرت در حکمت 228 میفرمایند هر کس دلش شیفته این دنیا باشد سه چیز همواره با او خواهد بود؛ اندوهی که از او دست بر نمیدارد، آزمندی که او را وا نمیگذارد و آرزویی که به آن نمیرسد.
وی با اشاره به اینکه حضرت علی(ع) در خطبه 28 نهجالبلاغه گفتهاند: بیشترین چیزی که از آن برای شما میترسم پیروی از هوای نفس و آرزوهای دور و دراز است، آغاز ظهور فتنهها را هوای نفس و آرزوهای دور و دراز انسانی دانست و گفت: خودخواهی و خودپرستیهای افراد یک نوآوری در دین به وجود میآورد که به جامعه سرایت میکند این بدعتها میتواند ابتدا به فتنههای فرهنگی و سپس به فتنههای سیاسی و اجتماعی تبدیل شوند.
رفاه طلبی و اشرافیگری
کهندل با تاکید بر اینکه تا زمانی که دچار رفاه طلبی، اشرافیگری و خود بزرگبینی باشیم به بصیرت نمیرسیم، یادآور شد: در شرایط کنونی میبینیم اشرافیگریها باعث شده افرادی که در نظام سوابق داشتند در برابر ولایت بایستند و بر ادعای باطل خود پافشاری کنند.
وی تصریح کرد: در فتنه 88 هم دیدیم افرادی که دچار خود بزرگ بینی شده بودند و رفاههای بسیاری داشتند، با اینکه بعضا خدمات بزرگی هم برای اسلام انجام داده بودند، در مقابل رهبری ایستادند و صدمات جبران ناپذیری به انقلاب و نظام وارد کردند.
دانشمند نماهای گمراه
وی با بیان اینکه حضرت علی(ع) در خطبه 87 نهجالبلاغه وقتی امت اسلامی را تعریف میکنند میفرمایند یک عده افراد در جامعه هستند که خودشان را اهل علم معرفی میکنند در حالی که چون بصیرت ندارند، بیشتر موجب گمراهی افراد میشوند، اظهار کرد: این افراد قرآن را در مقابل خودشان دارند اما آن را براساس دید خودشان تفسیر میکنند لذا طبق فرمایش حضرت علی(ع) مردم باید مراقب باشند که از این دانشمند نماهای گمراه پیروی نکنند.
نویسنده کتاب بصیرت در نهجالبلاغه، با بیان اینکه حضرت علی(ع) در نهجالبلاغه همواره بر پیروی از سنت و روش رسول گرامی اسلام(ص) تاکید دارند، گفت: امیرالمومنین(ع) در خطبه 49 میفرمایند، وصیت و سفارش من به شما این است که هرگز برای خدا شریک قائل نشوید و سنت پیامبر(ص) را زائل نکنید، همچنین حضرت علی(ع) در حکومت خودشان هم همواره طوری رفتار میکردند که سنت پیامبر به طور دقیق اجرا شود.
وی با اشاره به اینکه امیرالمومنین(ع) در هر فرصتی به آگاهی بخشی یارانشان میپرداختند و با ایجاد نهضت بیداری و بصیرتدینی، سعی میکردند یارانشان را بیدار کنند، تصریح کرد: حضرت علی(ع) در خطبه دوم، اهل بیت(ص) را گنجینههای کتب الهی و کوههای استوار دین معرفی میکنند، علاوه بر این در نگاه حضرت علی(ع) هر انحراف، سنتی و خمیدگی که در دین به وجود آید فقط به واسطه رجوع به اهل بیت(ع) از بین میرود و اصلاح میشود.
