«فراموشی» روایت آدمی که حوادث جنگ را از یاد برده/ایجاد فضای نقدگونه به جنگ برای نویسندگان
گروه فرهنگی: نویسنده و کارگردان تئاتر گفت: «فراموشی» قصه من، فراموشی آدمی است که همه چیز از جنگ و اتفاقاتی که برایش افتاده را فراموش کرده و انسانی است که در شرایط امروز حضور دارد اما هیچ چیز را به خاطر ندارد.
احسان روحی، نویسنده و کارگردان تئاتر در گفتو گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در خصوص نمایش «فراموشی» که به دوازدهمین جشنواره استانی تئاتر بسیج راه یافت، عنوان کرد: با توجه به اینکه یکی از دغدغههای امروز در حوزه جنگ و اتفاقات بعد از آن، بیان سرگذشت خانوادههای جانبازان است در این زمینه کارهای بسیاری هم انجام شده اما از آنجا که موضوع جنگ و شهادت یکی از دغدغههای من هم بوده است نمایشنامه «فراموشی» را نوشتم.
وی ادامه داد: در این اثر سعی کردم نگاهی به سرگذشت آدمهایی داشته باشم که در جنگ بودند و بعد از جنگ چه سرنوشتی دارند.
قصه اسیر آزادشده از عراق که اسمش در لیست صلیب سرخ نبوده است
روحی با اشاره به اینکه شخصیت اصلی نمایش فردی است که نامش بعد از اسارت در هیچ لیستی از لیست سازمان صلیب سرخ نبوده است، عنوان کرد: بعد از فروپاشی عراق و صدام اسرایی که آزاد شدند هر کدام سرگذشتی داشتند و قصه حول این اتفاقات است.
این نویسنده تئاتر در خصوص انتخاب نام نمایش به «فراموشی»، تصریح کرد: موضوع تئاتر را به جامعه امروز بسط دادم و خانوادههایی که به نوعی انتظار آدمهایی که در جبهه و در بند اسارت بودند را میکشیدند، سعی کردم با طرح قصه که اسم نمایش هم هست «فراموشی»، به مخاطب امروز این مساله را یادآوری کنم.
وی در تکمیل صحبتهای خود افزود: گستره جنگ در هر جغرافیا بسیار بزرگ است و دنیای آدمهایی که فضای جنگ و اسارت را تجربه کردند، اتفاقاتی که برایشان افتاده جای کار و بحث و گفتگو دارد. امیدواریم مخاطب نمایش هم با دیدن اثر، محتوا کلام را درک کند و متوجه شود، مقصود از نام نمایش چه بوده است.
روحی در پاسخ به این سوال آیا منظور شما از انتخاب «فراموشی» از یاد بردن افرادی که در جبهه و بند اسارت بودند است؟ گفت: این تعریف کلیشهای است که در جامعه وجود دارد. من هیچگاه این حرف را قبول ندارم چراکه نمیشود تاریخ را حذف کرد و شهدا در تاریخ هستند و هیچگاه فراموش نمیشوند.
«فراموشی» روایت آدمی که حوادث جنگ را از یاد برده
این کارگردان تئاتر اظهار کرد: «فراموشی» قصه من، فراموشی آدمی است که همه چیز از جنگ و اتفاقاتی که برایش افتاده را فراموش کرده و انسانی است که در شرایط امروز حضور دارد اما هیچ چیز را به خاطر ندارد.
وی ادامه داد: در طرح نمایشنامه ما میدانیم آن فردی که همه چیز از جنگ را از یاد برده، چه کرده ولی خود آن فرد چیزی یادش نمیآید و این فراموشی باعث شده است که به شخص جدیدی تبدیل شود.
روحی در پاسخ به این سوال که چند دوره است که در جشنواره تئاتر استانی بسیج حضور دارد، افزود: به عنوان نویسنده و کارگردان دو دوره در این جشنواره حضور داشتهام اما یک دوره به عنوان بازیگر شرکت کرده، تقریبا سومین یا چهارمین دورهای است که در جشنواره تئاتر استانی بسیج با عناوین مختلف حضور داشتهام و در دورههای قبل هم همیشه آثارم جزو آثار برگزیده بوده حتی به جشنواره کشوری هم راه یافته است.
این نویسنده تئاتر با بیان اینکه جشنواره تئاتر بسیج استانی اگر بستری را فراهم کند تا گروهها بتوانند بعد از جشنواره اجرای عمومی داشته باشند، عنوان کرد: این موضوع به فرایند و کیفیت برگزاری جشنواره کمک بسیاری خواهد کرد در هر صورت برگزاری جشنواره را مثبت میبینم اما میشود در جزئیات برگزاری آن صحبت کرد که چه کار کنیم تا کیفیت جشنواره بهتر شود.
وی در پاسخ به این سوال که آیا برای برگزاری نمایش با مشکلاتی هم مواجه بودهاند، تصریح کرد: خوشبختانه تا الان مشکلی بر سر راهمان وجود نداشته است اما اگر از این به بعد در مرحله اجرا و رفتن کار به سمت بالاتر مشکلی پیش نیاید، همه چیز خوب بوده است.
روحی ادامه داد: تمام تلاش خود را کردم تا حقیقتهایی که کمتر به آن پرداخته شده است را به دور از دروغ در اثر پر رنگ کنم چیزی که برای مخاطب جذاب باشد.
نویسنده نمایش «فراموشی» در خصوص اجرای این نمایش، افزود: اجرای عمومی این نمایش برای اوایل سال آینده به روی صحنه خواهد رفت و از 12 تا 15 بهمنماه در قالب دوازدهمین جشنواره تئاتر استانی بسیج به روی صحنه خواهد رفت.
روحی در پاسخ به این سوال که چرا کمتر به موضوعات ایثار و شهادت موضوعات انقلابی و دینی در تئاترهای ما پرداخته میشود، بیان کرد: بخشی از آن برمیگردد به نگاه مسئولان، اینکه در سالهای گذشته آثار به سمت سفارشی رفتهاند و نتوانستند حق مطلب را ادا کنند. شاید یک جاهایی مخاطب با این نگاه سفارشی مشکل داشته است.
وی ادامه داد: اگر اجازه به هنرمند داده شود تا حقیقتهایی که در جنگ وجود داشته، چه سیاه، سفید، مثبت و منفی را بیان کنند مشکلات کمتر میشود.
این کارگردان تئاتر گفت: اگر ما بخواهیم به موضوع شکست عملیاتهایمان در تئاتر بپردازیم شاید تلخ باشد. اینکه همیشه به نکات مثبت جنگ نگاه کنیم و به قالب کلیشهای بپردازیم همین مشکلات را به همراه دارد.
ممیزیها باعث میشود تا هنرمند نتوانند خلاقانهتر بنویسند
روحی با اشاره به اینکه جایگاه شهدا و عمل و رفتارشان بر کسی پوشیده نیست، تصریح کرد: ممیزیها باعث میشود تا هنرمند نتوانند خلاقانهتر بنویسند شاید همین مساله نیز باعث شده تا نویسندگان در این زمینه کمتر قلم بزنند در حالی که اگر نگاه کنید در حوزههای دیگر مثل جنگ جهانی و... چقدر فیلم و تئاتر خوب تولید شده که جزو آثار فاخر و ماندگار سینما و تئاتر دنیا هستند.
وی عنوان کرد: در کشور ما هم آثار خوبی نوشته و کار شده است اما هنوز هم با توجه به گستردگی جنگ، از آنجا که عمق فاجعه بسیار عمیق بوده است میتوان کارهای بسیاری با تمهای متفاوت در عرصه جهانی تولید کرد.
ایجاد فضای نقدگونه به جنگ برای نویسندگان
نویسنده نمایش «فراموشی» افزود: اگر فضایی برای نویسندگان ایجاد شود که بتوانند آثاری خلق کنند که نگاههای نقد گونه و منتقد هم نسبت به جنگ داشته باشد این فضا باعث میشود که خیلی از نویسندگان ما جسارت کنند و دست به قلم شوند و آثار فاخری تولید کنند.
