سی و دومین جلد «المعجم فی فقه لغةالقرآن و سر بلاغته» منتشر شد
گروه معارف: سی و دومین جلد از کتاب «المعجم فی فقه لغة القرآن و سر بلاغته» از سوی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، به نقل از پایگاه اطلاعرسانی آستان قدس رضوی، حجتالاسلام و المسلمین مهدی شریعتیتبار، مدیر عامل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، با بیان اینکه تاکنون 32 جلد از کتاب «المعجم فی فقه لغه القرآن و سر بلاغته» منتشر شده است، گفت: اصل این طرح بنا بر نظر و ابتکار سرپرست گروه مرحوم استاد واعظزاده خراسانی و با اشراف وی شکل گرفته است.
وی افزود: استاد واعظزاده، در ابتدا به عنوان یک کار تحقیقی در کنگره شیخ طوسی مباحث لغوی و بلاغی تفسیر التبیان شیخ طوسی را فیش برداری کرد اما پس از دیدن حجم انبوه کار، تصمیم گرفته شد، تمام الفاظ قرآن را در کتابهای لغت، بلاغت و تفسیر مورد توجه قرار دهند که نتیجه آن شکلگیری اثر فاخری چون کتاب المعجم فی فقه لغة القرآن شد.
وی تصریح کرد: این کتاب همان طور که از نام آن پیداست، مربوط به حوزه الفاظ و مفردات قرآن و بلاغت و اعجاز بلاغی است که در آن هر یک از کلمات قرآن به ترتیب حروف تهجّی (الفبایی) با سه رویکرد لغوی، بلاغی و تفسیری مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
وی ادامه داد: مراحل کار به گونهای است که در آن سیر تحول و تطور معنایی هر یک از کلمات قرآن در نزد دانشمندان علم لغت و بلاغت و تفسیر مورد توجه قرار گرفته و تمام مطالب مربوط به بحثهای لغوی، تفسیری و بلاغی و ... با رعایت ترتیب زمانی در یک جا گردآوری شده است تا امکان تطبیق و مقایسه دیدگاهها برای خوانندگان و پژوهشگران فراهم شود.
مدیر عامل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، با اشاره به بخشهای این اثر عنوان کرد: این کتاب دارای چهار بخش است که بخش اوّل آن، با عنوان «نصوص لغویّه» نامگذاری شده است. در این بخش تمام متون لغت که از قرن اول هجری تاکنون در مورد کلمات قرآنی وجود داشته، انتخاب، جمعآوری و به ترتیب تاریخ زندگی مولّفان تنظیم شدهاند.
وی اضافه کرد: در بخش دوم نیز همه متون تفسیری از قرن اول هجری تا زمان معاصر با عنوان «نصوص تفسیریّه» به شیوهای خاص که با حذف و ارجاع مکررات همراه بوده، جمعآوری و تنظیم شده است. در این قسمت دریایی از معارف جمع شده به گونهای که هر جوینده معارف قرآنی بخواهد در موضوعی از معارف وارد شود با مراجعه به این کتاب با مباحث تفسیری متنوع کلامی، فلسفی، عرفانی، اجتماعی، اخلاقی و دیدگاههای متفاوت دست یافته و با دهها نکته تفسیری و بلاغی مواجه شده که از مراجعه به کتابهای دیگر بی نیاز خواهد شد.
شریعتیتبار تصریح کرد: در برخی از کلمات مانند اعلام قرآنی، مباحث تاریخی اضافه شده و در مورد کلماتی که مربوط به حیوانات بوده به کتابهای حیوان شناسی و برای کلمات مرتبط به مکانها به کتابهای جغرافیا مراجعه شده تا از این جهت نیز کتاب کاملی باشد.
وی با بیان اینکه در بخش سوم، سیر تحول معنایی و لغوی هر کلمه با عنوان «الأصول اللّغویّه» مورد بررسی قرار گرفته و به کاربردهای حقیقی و مجازی هر کلمه اشاره شده است، افزود: در این بخش، ارتباط معنای حقیقی و مجازی بیان شده است.
مدیر عامل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی بخش چهارم این اثر را بخش اساسی و بسیار مهم دانست و گفت: این بخش به کاربردهای متعدد الفاظ قرآنی و میزان ارتباط آنها با یکدیگر اختصاص دارد. بخش چهارم، به قلم توانای استاد محمد واعظ زاده خراسانی با عنوان «الاستعمال القرآنی» تحریر شده است. ایشان، با سبکی جدید و متاثر از شیوه تفسیری قرآن به قرآن، جایگاه هر کلمه قرآنی را بنا بر یافتههای علم لغت و بلاغت و تفسیر مشخص کردهاند که در نوع خود کم نظیر است.
وی افزود: استاد واعظزاده، در ابتدا به عنوان یک کار تحقیقی در کنگره شیخ طوسی مباحث لغوی و بلاغی تفسیر التبیان شیخ طوسی را فیش برداری کرد اما پس از دیدن حجم انبوه کار، تصمیم گرفته شد، تمام الفاظ قرآن را در کتابهای لغت، بلاغت و تفسیر مورد توجه قرار دهند که نتیجه آن شکلگیری اثر فاخری چون کتاب المعجم فی فقه لغة القرآن شد.
وی تصریح کرد: این کتاب همان طور که از نام آن پیداست، مربوط به حوزه الفاظ و مفردات قرآن و بلاغت و اعجاز بلاغی است که در آن هر یک از کلمات قرآن به ترتیب حروف تهجّی (الفبایی) با سه رویکرد لغوی، بلاغی و تفسیری مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
وی ادامه داد: مراحل کار به گونهای است که در آن سیر تحول و تطور معنایی هر یک از کلمات قرآن در نزد دانشمندان علم لغت و بلاغت و تفسیر مورد توجه قرار گرفته و تمام مطالب مربوط به بحثهای لغوی، تفسیری و بلاغی و ... با رعایت ترتیب زمانی در یک جا گردآوری شده است تا امکان تطبیق و مقایسه دیدگاهها برای خوانندگان و پژوهشگران فراهم شود.
مدیر عامل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، با اشاره به بخشهای این اثر عنوان کرد: این کتاب دارای چهار بخش است که بخش اوّل آن، با عنوان «نصوص لغویّه» نامگذاری شده است. در این بخش تمام متون لغت که از قرن اول هجری تاکنون در مورد کلمات قرآنی وجود داشته، انتخاب، جمعآوری و به ترتیب تاریخ زندگی مولّفان تنظیم شدهاند.
وی اضافه کرد: در بخش دوم نیز همه متون تفسیری از قرن اول هجری تا زمان معاصر با عنوان «نصوص تفسیریّه» به شیوهای خاص که با حذف و ارجاع مکررات همراه بوده، جمعآوری و تنظیم شده است. در این قسمت دریایی از معارف جمع شده به گونهای که هر جوینده معارف قرآنی بخواهد در موضوعی از معارف وارد شود با مراجعه به این کتاب با مباحث تفسیری متنوع کلامی، فلسفی، عرفانی، اجتماعی، اخلاقی و دیدگاههای متفاوت دست یافته و با دهها نکته تفسیری و بلاغی مواجه شده که از مراجعه به کتابهای دیگر بی نیاز خواهد شد.
شریعتیتبار تصریح کرد: در برخی از کلمات مانند اعلام قرآنی، مباحث تاریخی اضافه شده و در مورد کلماتی که مربوط به حیوانات بوده به کتابهای حیوان شناسی و برای کلمات مرتبط به مکانها به کتابهای جغرافیا مراجعه شده تا از این جهت نیز کتاب کاملی باشد.
وی با بیان اینکه در بخش سوم، سیر تحول معنایی و لغوی هر کلمه با عنوان «الأصول اللّغویّه» مورد بررسی قرار گرفته و به کاربردهای حقیقی و مجازی هر کلمه اشاره شده است، افزود: در این بخش، ارتباط معنای حقیقی و مجازی بیان شده است.
مدیر عامل بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی بخش چهارم این اثر را بخش اساسی و بسیار مهم دانست و گفت: این بخش به کاربردهای متعدد الفاظ قرآنی و میزان ارتباط آنها با یکدیگر اختصاص دارد. بخش چهارم، به قلم توانای استاد محمد واعظ زاده خراسانی با عنوان «الاستعمال القرآنی» تحریر شده است. ایشان، با سبکی جدید و متاثر از شیوه تفسیری قرآن به قرآن، جایگاه هر کلمه قرآنی را بنا بر یافتههای علم لغت و بلاغت و تفسیر مشخص کردهاند که در نوع خود کم نظیر است.
