در جلسه درس اخلاق حجتالاسلام نظافت عنوان شد:
انتخابات؛ فضایی پر از آزمایشهای سخت الهی/تشخیص حق و باطل؛ از نتایج تقوا
گروه معارف: حجتالاسلام نظافت، فضای انتخابات را فضایی پر از آزمایشهای سخت دانست و بیان کرد: امیرالمومنین(ع) با اشاره به فاصله بین چشم و گوش فرمودند بین حق و باطل چهار انگشت فاصله است؛ آنچه دیدی حق است و نباید به شنیدهها اعتماد کرد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام محمدجواد نظافت یزدی، استاد حوزه و دانشگاه و مدیر مدرسه علمیه حضرت مهدی(عج) صبح امروز، 28 اردیبهشتماه در جلسه درس اخلاق دانشگاه بینالمللی امام رضا(ع) با بیان اینکه آنچه انسان را از حیوانات متمایز میکند، قدرت خویشتنداری او است، اظهار کرد: خداوند میخواهد ویژگیهای حیوانی انسان بر ویژگیهای انسانیاش غلبه نکند.
تقوا؛ بهترین توشه آخرت
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه 197 سوره بقره «... تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى ...، براى خود توشه برگيريد كه در حقيقت بهترين توشه پرهيزگارى است» به بیان حدیثی از امام علی(ع) پرداخت و ادامه داد: در نهجالبلاغه است که امیرالمومنین(ع) در بازگشت از جنگ صفین وقتی به قبرستان رسیدند با مردگان حرف زدند و گفتند پس از مرگ شما زنانتان ازدواج کردند و ارثتان تقسیم شد؛ این خبرهای ما برای شما بود، حال شما برای ما چه خبری دارید؟ آنگاه رو به یارانشان کردند و فرمودند اگر مردگان میتوانستند حرف بزنند میگفتند بهترین زاد و توشه در اینجا، تقوا است.
وی در همین راستا با بیان اینکه تقوا علاوه بر آخرت برای دنیای ما هم خوب است، آیه دوم و سوم سوره طلاق «... مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ...، هر كس از خدا پروا كند [خدا] براى او راه بيرونشدنى قرار مىدهد و از جايى كه حسابش را نمىكند به او روزى مىرساند» را مور اشاره قرار داد و افزود: قرآن از دو هدایت نام میبرد؛ یک هدایت برای عموم مردم و یک هدایت در سطح بالاتر که برای باتقوایان است به همین جهت است که قرآن میگوید خداوند اجازه نمیدهد انسان باتقوا در بن بست بماند و به او از جایی که حسابش را نمیکند، روزی میدهد؛ فایده چنین روزیای این است که علاوه بر مشکلات دنیایی، نسبت به خدا معرفت پیدا میکنیم و دست قدرت او را در پس اسباب روزی میبینیم.
تشخیص حق و باطل؛ از نتایج تقوا
حجتالاسلان نظافت آیه 29 سوره انفال «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً ...، ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر از خدا پروا کنید برای شما نیرویی جداکننده(تشخیص دهنده حق از باطل) قرار میدهد» را مورد اشاره قرار داد و بیان کرد: امیرالمومنین(ع) فرمود خداوند نمیگذارد انسان با تقوا در تاریکی بماند یعنی به او بصیرت و کیاست عطا میکند؛ واژه «فرقان» در آیه قرآن نیز به معنای وسیله تشخیص حق و باطل است که خداوند به افراد باتقوا عنایت میکند تا در انتخاب همسر، دوست، رئیس جمهور و ... موفق باشند.
حجتالاسلام نظافت عقل را ابزار تقوا دانست و ادامه داد: معنای لغوی عقل وسیله بستن است به این معنا که ما باید با استفاده از عقل احساسات، شهوات و خشم را ببندیم و کنترل کنیم؛ اسلام نیز میخواهد ما عقل را بر غریزهها حاکم کنیم.
این استاد اخلاق، شناخت نسبت به لغزشها در دنیا را یکی از عوامل ایجاد تقوا دانست و توضیح داد: ابتدا ما باید بدانیم که دنیا حساب و کتاب دارد و میدان مینی است که باید همیشه مراقب عملکردمان باشیم؛ اگر انسان بداند هر حرف و نگاهش آتشی شعلهور میشود، احتیاط میکند؛ بنابراین شناخت و فهم عاقبت کارها، خود به خود تقوا را به وجود میآورد.
حجتالاسلام نظافت با بیان این مطلب که توجه به خدا و ناظردیدن او یکی دیگر از عوامل ایجاد تقوا است، عنوان کرد: علاوه بر این موارد باید تمرین کرد آن هم در دوران جوانی؛ چراکه انسان وقتی پیر میشود مانند درختی است که کج رشد کرده و قابل تغییر نیست و به همین دلیل است که خداوند به فرزندان میفرماید در مقابل پدر و مادر کوتاه بیایند نه به پدر و مادر.
نسبت به رأیی که میدهیم پاسخگو باشیم
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنانش پس از اینکه توجه به مسئولیت و پاسخگویی را یکی از عوامل پرورش تقوا برشمرد، به موضوع انتخابات اشاره و اظهار کرد: اگر کسی در انتخابات شرکت نکند، باید پاسخگو باشد و اگر شرکت بکند نیز باید پاسخگو باشد؛ به هر کاندیدایی که رای دهیم باید پیش خدا پاسخگو باشیم؛ اگر من عمامه به سر بگویم به یک عمامه به سر رای بدهید باید نسبت به این فرقهگرایی پاسخگو باشم؛ این تعصب است و در نهجالبلاغه آمده است؛ شیطان، اولین کسی است که بنیاد تعصب را بنا گذاشت.
وی با بیان اینکه تعصب طبق بیان امام علی(ع) به معنای عدم لحاظ ویژگیهای صلاحیت و ترجیحدادن قوم و فرقه خود است، اضافه کرد: باید به دنبال حقیقت بود و حتی بر علیه پدر، فرزند و خودمان هم شهادت بدهیم چراکه اگر حق را نپذیریم، اعضای بدن ما در قیامت برعلیه ما شهادت خواهند داد.
حجتالاسلام نظافت فضای انتخابات را فضایی پر از آزمایشهای سخت دانست و بیان کرد: امیرالمومنین(ع) با اشاره به فاصله بین چشم و گوش فرمود بین حق و باطل چهار انگشت فاصله است؛ آنچه دیدی حق است و نباید به شنیدهها اعتماد کرد؛ بنابراین نباید هر مطلبی در فضای مجازی که به آن اعتماد نداریم را برای دیگران نیز به اشتراک بگذاریم.
گاهی فضای انتخابات فضای ترویج بیانصافی میشود
وی با اظهار این مطلب که طبق روایت، راه مستقیم از مو باریکتر است یعنی فهمش آسان نیست و از شمشیر تیزتر است یعنی عمل به آن سخت است، ادامه داد: متاسفانه گاهی فضای انتخابات فضای ترویج بیانصافی میشود؛ دلیلی ندارد ما به کسی که قبولش نداریم تهمت بزنیم؛ قرآن در این باره در آیه هشتم سوره مائده میفرماید: «... لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا ...، نبايد دشمنى گروهى شما را بر آن دارد كه عدالت نكنيد».
این استاد اخلاق با اشاره به خطبه متقین نهجالبلاغه، اضافه کرد: امیرالمومنین(ع) در خطبه متقین میگوید یکی از ویژگیهای باتقوایان این است که اگر کسی را دوست دارند به خاطر او گناه نمیکنند؛ و تفاوتی ندارد که دوست باشد، همسر باشد یا کاندیدای ریاست جمهوری؛ گناه هیچکس را برای دیگری نمینویسند.
وی در همین راستا اضافه کرد: پارتی بازی نشان بیتقوایی است؛ امیرالمومنین(ع) در خطبه 224 فرمود اگر علی را شب تا صبح روی خار شکنجه کنند و دست و پای علی را در غل و زنجیز بکشانند، شیرینتر است از وقتی که به بندهای از بندگان خدا ظلم کرده باشم؛ وقتی امیرالمومنین(ع) به حکومت رسیدند، عقیل برادرشان نزد ایشان آمد و طلب کمک از بیتالمال کرد؛ حضرت میفرماید من دیدم که چهره فرزندانش از گرسنگی سیاه شده است اما قبول نکردند؛ پس از چندبار اصرار عقیل، حضرت آهن داغی را به دستش میزنند و میفرمایند تو از این آهن که من علی داغش کردهام مینالی، حال من از آتش روز قیامت که مظهر غضب خداست ننالم؟!
اختلاس در زمان امام علی(ع) و سخن امام با اختلاسکننده
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به یک اختلاس در اواخر زمان حکومت امام علی(ع) که یارانشان ترسو و دنیادوست شده بودند و حکومتشان متزلزل شده بود، توضیح داد: در نامه 41 نهج البلاغه است که حضرت به این فرد نامه نوشتند و گفتند تو از آن آدمهایی هستی که ما فکر میکردیم از عقلا و خوبانی حالا پشت به علی کردی، به او خیانت کردی و مال بیوهزنان و یتیمان را بردی؟ اگر دستم به تو برسد تو را با شمشیری که هرکس را زدم به جهنم رفته، خواهم زد؛ به خدا قسم اگر حسن و حسین هم عمل تو را مرتکی شده بودند، بر آنها هم سخت میگرفتم.
وی با اشاره به ماجرای دیگری از تقوای امام علی(ع) ادامه داد: شخصی شب حلوا نزد امیرالمومنین(ع) برد؛ حضرت میفرماید من تا به حلوا نگاه کردم، گویا استفراغ ماری را دیدم چراکه حرام در چشم حضرت ایشان زشت میشود؛ حضرت از او پرسیدند این زکات و صدقه است که بر ما اهل بیت حرام است؟! آن شخص گفت این هدیه است؛ آنوقت حضرت به او گفتند مادرت به عزایت بنشیند! رشوه میدهی و نامش را هدیه میگذاری؟! به خدا قسم اگر اقلیمهای هفتگانه و تمام افلاک را به من بدهند که پوست جویی از دهان مورچهای بیرون آورم، این کار را نمیکنم؛ علی را به نعمتهای فانی و لذتهایی که باقی نمیماند چهکار؟
حجتالاسلام نظافت در پایان بیان کرد: هرکس اهل تقوا باشد در کار دنیایش نمیماند؛ خداوند روزی او را میدهد؛ فعالیت ما بهانه روزیدادن اوست؛ امیدوارم خدا کمک کند و در رایدادن و انتخاب افراد دست ما را بگیرد که تقوا را رعایت کنیم.
تقوا؛ بهترین توشه آخرت
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیه 197 سوره بقره «... تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى ...، براى خود توشه برگيريد كه در حقيقت بهترين توشه پرهيزگارى است» به بیان حدیثی از امام علی(ع) پرداخت و ادامه داد: در نهجالبلاغه است که امیرالمومنین(ع) در بازگشت از جنگ صفین وقتی به قبرستان رسیدند با مردگان حرف زدند و گفتند پس از مرگ شما زنانتان ازدواج کردند و ارثتان تقسیم شد؛ این خبرهای ما برای شما بود، حال شما برای ما چه خبری دارید؟ آنگاه رو به یارانشان کردند و فرمودند اگر مردگان میتوانستند حرف بزنند میگفتند بهترین زاد و توشه در اینجا، تقوا است.
وی در همین راستا با بیان اینکه تقوا علاوه بر آخرت برای دنیای ما هم خوب است، آیه دوم و سوم سوره طلاق «... مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ...، هر كس از خدا پروا كند [خدا] براى او راه بيرونشدنى قرار مىدهد و از جايى كه حسابش را نمىكند به او روزى مىرساند» را مور اشاره قرار داد و افزود: قرآن از دو هدایت نام میبرد؛ یک هدایت برای عموم مردم و یک هدایت در سطح بالاتر که برای باتقوایان است به همین جهت است که قرآن میگوید خداوند اجازه نمیدهد انسان باتقوا در بن بست بماند و به او از جایی که حسابش را نمیکند، روزی میدهد؛ فایده چنین روزیای این است که علاوه بر مشکلات دنیایی، نسبت به خدا معرفت پیدا میکنیم و دست قدرت او را در پس اسباب روزی میبینیم.
تشخیص حق و باطل؛ از نتایج تقوا
حجتالاسلان نظافت آیه 29 سوره انفال «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً ...، ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر از خدا پروا کنید برای شما نیرویی جداکننده(تشخیص دهنده حق از باطل) قرار میدهد» را مورد اشاره قرار داد و بیان کرد: امیرالمومنین(ع) فرمود خداوند نمیگذارد انسان با تقوا در تاریکی بماند یعنی به او بصیرت و کیاست عطا میکند؛ واژه «فرقان» در آیه قرآن نیز به معنای وسیله تشخیص حق و باطل است که خداوند به افراد باتقوا عنایت میکند تا در انتخاب همسر، دوست، رئیس جمهور و ... موفق باشند.
حجتالاسلام نظافت عقل را ابزار تقوا دانست و ادامه داد: معنای لغوی عقل وسیله بستن است به این معنا که ما باید با استفاده از عقل احساسات، شهوات و خشم را ببندیم و کنترل کنیم؛ اسلام نیز میخواهد ما عقل را بر غریزهها حاکم کنیم.
این استاد اخلاق، شناخت نسبت به لغزشها در دنیا را یکی از عوامل ایجاد تقوا دانست و توضیح داد: ابتدا ما باید بدانیم که دنیا حساب و کتاب دارد و میدان مینی است که باید همیشه مراقب عملکردمان باشیم؛ اگر انسان بداند هر حرف و نگاهش آتشی شعلهور میشود، احتیاط میکند؛ بنابراین شناخت و فهم عاقبت کارها، خود به خود تقوا را به وجود میآورد.
حجتالاسلام نظافت با بیان این مطلب که توجه به خدا و ناظردیدن او یکی دیگر از عوامل ایجاد تقوا است، عنوان کرد: علاوه بر این موارد باید تمرین کرد آن هم در دوران جوانی؛ چراکه انسان وقتی پیر میشود مانند درختی است که کج رشد کرده و قابل تغییر نیست و به همین دلیل است که خداوند به فرزندان میفرماید در مقابل پدر و مادر کوتاه بیایند نه به پدر و مادر.
نسبت به رأیی که میدهیم پاسخگو باشیم
این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنانش پس از اینکه توجه به مسئولیت و پاسخگویی را یکی از عوامل پرورش تقوا برشمرد، به موضوع انتخابات اشاره و اظهار کرد: اگر کسی در انتخابات شرکت نکند، باید پاسخگو باشد و اگر شرکت بکند نیز باید پاسخگو باشد؛ به هر کاندیدایی که رای دهیم باید پیش خدا پاسخگو باشیم؛ اگر من عمامه به سر بگویم به یک عمامه به سر رای بدهید باید نسبت به این فرقهگرایی پاسخگو باشم؛ این تعصب است و در نهجالبلاغه آمده است؛ شیطان، اولین کسی است که بنیاد تعصب را بنا گذاشت.
وی با بیان اینکه تعصب طبق بیان امام علی(ع) به معنای عدم لحاظ ویژگیهای صلاحیت و ترجیحدادن قوم و فرقه خود است، اضافه کرد: باید به دنبال حقیقت بود و حتی بر علیه پدر، فرزند و خودمان هم شهادت بدهیم چراکه اگر حق را نپذیریم، اعضای بدن ما در قیامت برعلیه ما شهادت خواهند داد.
حجتالاسلام نظافت فضای انتخابات را فضایی پر از آزمایشهای سخت دانست و بیان کرد: امیرالمومنین(ع) با اشاره به فاصله بین چشم و گوش فرمود بین حق و باطل چهار انگشت فاصله است؛ آنچه دیدی حق است و نباید به شنیدهها اعتماد کرد؛ بنابراین نباید هر مطلبی در فضای مجازی که به آن اعتماد نداریم را برای دیگران نیز به اشتراک بگذاریم.
گاهی فضای انتخابات فضای ترویج بیانصافی میشود
وی با اظهار این مطلب که طبق روایت، راه مستقیم از مو باریکتر است یعنی فهمش آسان نیست و از شمشیر تیزتر است یعنی عمل به آن سخت است، ادامه داد: متاسفانه گاهی فضای انتخابات فضای ترویج بیانصافی میشود؛ دلیلی ندارد ما به کسی که قبولش نداریم تهمت بزنیم؛ قرآن در این باره در آیه هشتم سوره مائده میفرماید: «... لَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا ...، نبايد دشمنى گروهى شما را بر آن دارد كه عدالت نكنيد».
این استاد اخلاق با اشاره به خطبه متقین نهجالبلاغه، اضافه کرد: امیرالمومنین(ع) در خطبه متقین میگوید یکی از ویژگیهای باتقوایان این است که اگر کسی را دوست دارند به خاطر او گناه نمیکنند؛ و تفاوتی ندارد که دوست باشد، همسر باشد یا کاندیدای ریاست جمهوری؛ گناه هیچکس را برای دیگری نمینویسند.
وی در همین راستا اضافه کرد: پارتی بازی نشان بیتقوایی است؛ امیرالمومنین(ع) در خطبه 224 فرمود اگر علی را شب تا صبح روی خار شکنجه کنند و دست و پای علی را در غل و زنجیز بکشانند، شیرینتر است از وقتی که به بندهای از بندگان خدا ظلم کرده باشم؛ وقتی امیرالمومنین(ع) به حکومت رسیدند، عقیل برادرشان نزد ایشان آمد و طلب کمک از بیتالمال کرد؛ حضرت میفرماید من دیدم که چهره فرزندانش از گرسنگی سیاه شده است اما قبول نکردند؛ پس از چندبار اصرار عقیل، حضرت آهن داغی را به دستش میزنند و میفرمایند تو از این آهن که من علی داغش کردهام مینالی، حال من از آتش روز قیامت که مظهر غضب خداست ننالم؟!
اختلاس در زمان امام علی(ع) و سخن امام با اختلاسکننده
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به یک اختلاس در اواخر زمان حکومت امام علی(ع) که یارانشان ترسو و دنیادوست شده بودند و حکومتشان متزلزل شده بود، توضیح داد: در نامه 41 نهج البلاغه است که حضرت به این فرد نامه نوشتند و گفتند تو از آن آدمهایی هستی که ما فکر میکردیم از عقلا و خوبانی حالا پشت به علی کردی، به او خیانت کردی و مال بیوهزنان و یتیمان را بردی؟ اگر دستم به تو برسد تو را با شمشیری که هرکس را زدم به جهنم رفته، خواهم زد؛ به خدا قسم اگر حسن و حسین هم عمل تو را مرتکی شده بودند، بر آنها هم سخت میگرفتم.
وی با اشاره به ماجرای دیگری از تقوای امام علی(ع) ادامه داد: شخصی شب حلوا نزد امیرالمومنین(ع) برد؛ حضرت میفرماید من تا به حلوا نگاه کردم، گویا استفراغ ماری را دیدم چراکه حرام در چشم حضرت ایشان زشت میشود؛ حضرت از او پرسیدند این زکات و صدقه است که بر ما اهل بیت حرام است؟! آن شخص گفت این هدیه است؛ آنوقت حضرت به او گفتند مادرت به عزایت بنشیند! رشوه میدهی و نامش را هدیه میگذاری؟! به خدا قسم اگر اقلیمهای هفتگانه و تمام افلاک را به من بدهند که پوست جویی از دهان مورچهای بیرون آورم، این کار را نمیکنم؛ علی را به نعمتهای فانی و لذتهایی که باقی نمیماند چهکار؟
حجتالاسلام نظافت در پایان بیان کرد: هرکس اهل تقوا باشد در کار دنیایش نمیماند؛ خداوند روزی او را میدهد؛ فعالیت ما بهانه روزیدادن اوست؛ امیدوارم خدا کمک کند و در رایدادن و انتخاب افراد دست ما را بگیرد که تقوا را رعایت کنیم.
