محمدرضا بزمشاهی، کارشناس مسائل سیاسی در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان اظهار کرد: امروزه اعتدال یک اصطلاح سیاسی است که به صورت خاصی معنا میشود و به معنای حد وسط بازی کردن است. بحث اعتدال در سوره بقره آیه 143 «كَذَٰلِكََ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِّتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ...»: «و ما شما را این چنین امتی وسط قرار دادیم تا شاهدان بر سایر مردم باشید...» آمده است. همچنین آیه 17 سوره اسراء «وَ لا تَجعَل یَدَکَ مَغلوله إلی عُنُقِکَ وَ لا تَبسُطها کُلُّ البَسطِ فَتَقعُدَ مَلوما مَحسورا»: «و نه بخل بورز و دست خود را به گردن ببند و نه آنچنان گشادهدستی نما که خودت تهیدست و ملامتزده شوی»، نیز در باب اعتدال آمده و ار انفاق سخن گفته که یکی از کارهای بسیار پسندیده است.
وی بیان کرد: بحث دیگر عدالت است و به این معناست که هر چیزی در جای خود باشد. اما اعتدال یک نوع میانهروی و پرهیز از افراط و تفریط است. اعتدال به معنای مثبت و فعال یعنی داشتن فکر صحیح و منطقی که بر اساس آن برنامهریزی کرده و طبق آن پیش برویم، نه اینکه دیگران برای ما تعیین مسیر کنند.
بزمشاهی عنوان کرد: اعتدال به معنای پرهیز از افراط و تفریط، توجه به دنیا و آخرت و نیز توجه به زندگی دنیوی و ابعاد معنوی است که در شیوه زندگی و رفتار ائمه معصومین(ع) و پیامبر(ص) دیده میشد و اگر ما امروزه پیرو آنها هستیم، به دلیل پرهیز آنها از افراط و تفریط است.
وی افزود: اعتدال در بعد سیاسی نیز توجه به حقوق مخالفین معنا میدهد، همانطور که مشی حضرت علی(ع) اینگونه بود و این یکی از نکات قابل توجه است.
این کارشناس مسائل سیاسی در مورد ارتباط و نسبت میان عقلانیت و اعتدال گفت: تعابیر مختلفی نظیر «افلا تعقلون» و «افلا یعقلون» در مورد شناخت طبیعت و خلقت در قرآن آمده و گفته شده که الله خالق این دنیا است. همچنین در تعابیر دینی و قرآنی تکیه بر تفکر، خرد، عقلگرایی و عقلانیت به معنای پرهیز از کارهای احساسی و نسنجیده مورد تأکید قرار گرفته است.
وی تصریح کرد: اعتدال به معنایی که گفته شد، یکی از توصیههای اصلی دینی است و ما در همه مراحل زندگی باید از کارهای نسنجیده و احساسی پرهیز کنیم.
بزمشاهی اظهار کرد: هنگامی که نخبگان فضای اعتدال را به جامعه تزریق کنند، جامعه نیز واکنش مثبت نشان میدهد، ولی گاهی اوقات فضای افراط توسط نخبگان و انبوه کردن مطالبات صورت میگیرد.
وی اضافه کرد: گاهی اوقات نخبگان مطالبات جامعه را بالا میبرند، اما به افراد توجهی صورت نمیگیرد و حتی نوعی دشمن طلبی در بعضی از آنها ایجاد میشود. اگر نخبگان فضای اعتدال و عقلانیت را به جامعه تزریق کنند، جو عمومی جامعه آن را خواهد پذیرفت، اما اگر نخبگان همزمان با بالا بردن مطالبات جامعه یک نوع حس طلبکاری حداکثری نیز ایجاد کنند، در چنین فضایی اعتدال ضعیف خواهد بود.