حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی مبشری، رئیس پژوهشکده مطالعات معارف اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)، به بیان مؤلفههای منبر وعاظ پرداخت و گفت: توجه به اخلاقیات و سبک زندگی از گذشته تا کنون در هر جامعهای مورد نیاز بوده، ولی آنچه کمتر بدان پرداخته شده نیز بیان سیره و سبک زندگی پیشوایان دینی است.
وی با بیان اینکه در زمینه معرفی سبک زندگی ائمه معصومین(ع) همواره کلیگویی شده و به صورت کاربردی به تبیین جزئیات و مصادیق آن پرداخته نشده است، اظهار کرد: جامعه ما تشنه مباحث اخلاقی به ویژه در زمینه سبک زندگی است و منبر وعاظ دینی میتواند زمینهای برای انتقال این مفاهیم به عموم مردم جامعه باشد.
حجتالاسلام مبشری بروز برخی ناهنجاریها در جامعه و مشکلات خانوادگی را ناشی از عدم آشنایی با سبک زندگی پیشوایان دینی به ویژه امیرالمومنین علی(ع) و زهرای مرضیه(س) دانست و گفت: این مباحث باید در منبرها به صورت مصداقی برای زندگی امروز بشر تبیین و راهکارهای حل مشکلات با تبعیت از سبک و سیره ائمه هدی(ع) احصا شود.
نوع بیان تأثیرگذار در منبرها
وی پس از انتخاب، موضوع نوع بیان مطالب منبرهای دینی را از اهمیت به سزایی برخوردار دانست و تصریح کرد: نوع ارتباط با مخاطب و جذابسازی آن در منبرهای دینی باید مورد توجه وعاظ در مجالس دینی باشد چرا که شاید مباحث ارزشمندی از سوی کارشناس دینی بیان شود، اما بیان ضعیف، غیر کارشناسی و غیر جذاب میتواند سبب عدم تأثیرگذاری آن شود.
رئیس پژوهشکده مطالعات معارف اسلامی استفاده از مثالهای کاربردی را در جذب مخاطب بسیار حائز اهمیت خواند و گفت: به طور مثال میتوان برای حل تعارض میان زن و شوهر از بیان نحوه مراودات امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) که الگوی زندگی آسمانی هستند بهره گرفت. این مطالب کاربردی هستند و دقت و ظرافت عمل وعاظ در بیان را میطلبد.
وعاظ دینی در دسترس عموم مردم باشد
حجتالاسلام مبشری مرحله بعدی برای ایجاد یک منبر اثرگذار را ایجاد رابطه بین واعظ دینی و مخاطبان خود برشمرد و گفت: بعضا مشاهده میشود که کارشناس دینی و روحانیون پس از پایین آمدن از منبر سریعا محل را ترک میکنند، در صورتی که شایسته است در جمع مخاطبان آن مجلس حاضر شوند و پاسخگوی سوالات مردم باشند.
وی ادامه داد: سخنرانی کردن یک موضوع عمومی است، اما شاید در میان مخاطبان افرادی باشند که در ارتباط با موضوع مطرح شده دارای شبهه و سوال خاصی باشند که ضرورتی برای بیان آن در جمع مردم نباشد، بنابراین واعظ باید در دسترس باشد و سریعا محل جلسه را ترک نکند.
این کارشناس دینی افزود: امام علی(ع) پیامبر اسلام(ص) را به طبیب و پزشکی که با طب خود سخت به دنبال نیازمندان به طبابت روحی می گردند، تشبیه میکنند؛ از این مهم میتوان دریافت که کارشناسان دینی باید ارتباط خود با عموم مردم را تقویت کنند، در حالی که رجوع به کارشناسان دینی در جامعه ما از وضعیت خوبی برخوردار است باید وعاظ درصدد تقویت این رابطه با دوچندان کردن حضور خود و در دسترس بودن کنند.
رئیس پژوهشکده مطالعات معارف اسلامی در ارزیابی شرایط فعلی منبرهای موجود اظهار کرد: به طور کلی در این زمینه با شرایط ایدهآلی روبرو نیستیم؛ هر چند هستند وعاظی که منبرهای جذاب و پرمخاطبی دارند و در رسانه ملی نیز حضور یافته و مخاطبان زیادی را به خود اختصاص میدهند اما این افراد کمتر در میان مردم حضور پیدا میکنند تا از نزدیک پاسخگوی مخاطبان خود باشند.
غفلت از معرفی چهرههای جدید تبلیغ دینی
وی همچنین از ناشناس ماندن برخی کارشناسان دینی خبره که مهارت بالایی نیز در انتقال معنا و جذب مخاطب دارند انتقاد کرد و گفت: این وضعیت در نتیجه عملکرد صدا و سیما رخ میدهد؛ به نحوی که در معرفی و استفاده از برخی از کارشناسان دچار افراط شده ولی از معرفی چهرههای جدید غفلت میکند.