کرامت علمی در اندیشه اسلامی
گروه معارف: یک پژوهشگر مطالعات اسلامی در مورد جایگاه کرامت علمی در اندیشه دینی گفت: علم عامل ارزشمندی انسان است و او را در جایگاهی قرار داده است که مسجود ملائکه شده است.
حسن جمشیدی، پژوهشگر مطالعات اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی با اشاره به اهمیت جایگاه علم در اندیشه اسلامی، گفت: کرامت علمی در دو جنبه قابل بررسی است؛ یک جنبه از کرامت بذل و بخشش هر آن چیزی است که فرد دارد و جنبه دیگر آن، بزرگداشت علما و اندیشمندان در جامعه اسلامی است.
وی با بیان اینکه یکی از وجوه نامگذاری دهه کرامت تأثیری است که امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) در زمینه گسترش علوم اسلامی داشتهاند، افزود: کرامت امام رضا(ع) در مباحثات علمی و مناظراتی که پس از آمدنشان به ایران داشتند، متجلی است.
این پژوهشگر اظهار کرد: همچنین بارگاه حضرت معصومه(س) در قم که محل تجمع علمای شیعه بود، در گسترش علوم اسلامی نقش مهمی داشتند؛ این دو بزرگوار برای مردم ایران کرامت علمی داشتهاند.
وی افزود: در آیات قرآن همیشه انفاق یا زکات در کنار نماز آمده است، این انفاق و کمک با توجه به چیزی است که هر کسی دارد، یعنی هر شخصی چیزی را که دارد، بذل و بخشش می کند.
این پژوهشگر مطالعات اسلامی ضمن بیان تفاوت انفاق و کرم، گفت: انفاق، کمک و بذل و بخششی است که پس از درخواست دیگران از دارائیمان به افراد میدهیم اما کرم، بذل و بخششی است که بهصورت خودجوش و قبل از درخواست دیگران به آنها داده میشود.
جمشیدی با بیان اینکه کرم به معنی بزرگی است و لازمه بزرگی، بذل و بخشش است، اظهار کرد: یک حوض آب وقتی که پر است، سرریز میشود و این سرریز شدن شامل همه محیط پیرامون میشود، یک عالم بزرگ هم که سرشار از بزرگواری و علم است، این علم او به همه افراد جامعه میرسد.
وی با بیان جایگاه قرآن، گفت: قرآن یک مجموعه مکتوب و یک اثر و متن علمی است و بیانگر جایگاه ویژه علم در نزد خداوند است.
جمشیدی با بیان اینکه اندیشمندان و متفکران در تعالیم دینی ما جایگاه ویژه ای دارند، افزود: چیزی که به جامعه ارزش میدهد، علم و آکاهی است و معیار سنجش جوامع مختلف، میزان دانش و آکاهی جوامع مختلف است.
وی بیان کرد: اگر قرار باشد جامعه ما جامعه علمی و آگاه باشد، باید به علمای خود احترام بگذاریم، اگر به علما ارزش گذاشتیم، افراد جامعه به آنها رجوع میکنند و علم و دانش گسترش مییابد.
وی در ادامه گفت: اگر در جامعه به همه کسانی که بهدنبال علم رفتهاند، اعتبار داده و به همه عالمان بها دهیم، جامعه میتواند بهسوی علم و آگاهی حرکت کند اما اگر اندیشمندان را بر اساس عقایدشان دستهبندی کنیم و به آنها توجه نشود، جامعه پیشرفت علمی نخواهد کرد.
این پژوهشگر مطالعات اسلامی با بیان اینکه محدودیتها در هر حوزهای باعث فراهم کردن بسترهای فقر میشود، گفت: محدویت در حوزه فرهنگی، فقر بینش و دیدگاه بهوجود میآورد و در حوزه مالی پیامدهای اقتصادی دارد؛ از همین رو برای نجات جامعه از فقر، باید اندیشمندان را آزاد گذاشت، به آنها امکانات داد و به جامعه نشان داد که اندیشمندان ارزش و فضیلت دارند.
وی با بیان اینکه علم و دانش در جامعه، اعتبار اجتماعی لازم را ندارد، ابراز کرد: بهاندازهای به مسائل مالی اهمیت دادهایم که فرزندانمان بهای بیشتری به درآمد اشخاص میدهند و اندیشمند بودن را ارزش نمیدانند؛ این در حالی است که برای رسیدن به توسعه علمی باید به نفس علم بها داده شود.
جمشیدی بیان کرد: علما با هر اندیشه و فکری ارزش دارند و در هر حوزهای اعم از اقتصادی، فرهنگی، جامعهشناسی، فلسفه و ... باید از متفکران همان حوزه بهره بگیریم و انسانهای بزرگ و اندیشمندان مان را هدر ندهیم.
وی با بیان اینکه یکی از وجوه نامگذاری دهه کرامت تأثیری است که امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) در زمینه گسترش علوم اسلامی داشتهاند، افزود: کرامت امام رضا(ع) در مباحثات علمی و مناظراتی که پس از آمدنشان به ایران داشتند، متجلی است.
این پژوهشگر اظهار کرد: همچنین بارگاه حضرت معصومه(س) در قم که محل تجمع علمای شیعه بود، در گسترش علوم اسلامی نقش مهمی داشتند؛ این دو بزرگوار برای مردم ایران کرامت علمی داشتهاند.
وی افزود: در آیات قرآن همیشه انفاق یا زکات در کنار نماز آمده است، این انفاق و کمک با توجه به چیزی است که هر کسی دارد، یعنی هر شخصی چیزی را که دارد، بذل و بخشش می کند.
این پژوهشگر مطالعات اسلامی ضمن بیان تفاوت انفاق و کرم، گفت: انفاق، کمک و بذل و بخششی است که پس از درخواست دیگران از دارائیمان به افراد میدهیم اما کرم، بذل و بخششی است که بهصورت خودجوش و قبل از درخواست دیگران به آنها داده میشود.
جمشیدی با بیان اینکه کرم به معنی بزرگی است و لازمه بزرگی، بذل و بخشش است، اظهار کرد: یک حوض آب وقتی که پر است، سرریز میشود و این سرریز شدن شامل همه محیط پیرامون میشود، یک عالم بزرگ هم که سرشار از بزرگواری و علم است، این علم او به همه افراد جامعه میرسد.
وی با بیان جایگاه قرآن، گفت: قرآن یک مجموعه مکتوب و یک اثر و متن علمی است و بیانگر جایگاه ویژه علم در نزد خداوند است.
جمشیدی با بیان اینکه اندیشمندان و متفکران در تعالیم دینی ما جایگاه ویژه ای دارند، افزود: چیزی که به جامعه ارزش میدهد، علم و آکاهی است و معیار سنجش جوامع مختلف، میزان دانش و آکاهی جوامع مختلف است.
وی بیان کرد: اگر قرار باشد جامعه ما جامعه علمی و آگاه باشد، باید به علمای خود احترام بگذاریم، اگر به علما ارزش گذاشتیم، افراد جامعه به آنها رجوع میکنند و علم و دانش گسترش مییابد.
وی در ادامه گفت: اگر در جامعه به همه کسانی که بهدنبال علم رفتهاند، اعتبار داده و به همه عالمان بها دهیم، جامعه میتواند بهسوی علم و آگاهی حرکت کند اما اگر اندیشمندان را بر اساس عقایدشان دستهبندی کنیم و به آنها توجه نشود، جامعه پیشرفت علمی نخواهد کرد.
این پژوهشگر مطالعات اسلامی با بیان اینکه محدودیتها در هر حوزهای باعث فراهم کردن بسترهای فقر میشود، گفت: محدویت در حوزه فرهنگی، فقر بینش و دیدگاه بهوجود میآورد و در حوزه مالی پیامدهای اقتصادی دارد؛ از همین رو برای نجات جامعه از فقر، باید اندیشمندان را آزاد گذاشت، به آنها امکانات داد و به جامعه نشان داد که اندیشمندان ارزش و فضیلت دارند.
وی با بیان اینکه علم و دانش در جامعه، اعتبار اجتماعی لازم را ندارد، ابراز کرد: بهاندازهای به مسائل مالی اهمیت دادهایم که فرزندانمان بهای بیشتری به درآمد اشخاص میدهند و اندیشمند بودن را ارزش نمیدانند؛ این در حالی است که برای رسیدن به توسعه علمی باید به نفس علم بها داده شود.
جمشیدی بیان کرد: علما با هر اندیشه و فکری ارزش دارند و در هر حوزهای اعم از اقتصادی، فرهنگی، جامعهشناسی، فلسفه و ... باید از متفکران همان حوزه بهره بگیریم و انسانهای بزرگ و اندیشمندان مان را هدر ندهیم.
